هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد
شماره پرونده: ه- ع /92/807 دادنامه: 146 تاریخ: 26/8/95
شاکی: اسماعیل عزیزی فراز
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر همدان
موضوع خواسته: ابطال ضوابط و آیین‌نامه چگونگی اخذ عوارض نصب و بهره برداری از تابلوهای تجاری و اداری بخش 12 - فصل 24 ماده 60 تعرفه عوارض سال 1392 شهرداری همدان
متن مقرره مورد شکایت
بخش 12 - فصل 24 - ماده 60: سازمان زیباسازی
ضوابط و آیین‌نامه چگونگی اخذ عوارض نصب و بهره برداری از تابلوهای واحدهای تجاری و خدماتی سطح شهر:
ضوابط نصب هرگونه تابلو در انواع مختلف بر اساس طرح جامع زیباسازی که توسط سازمان زیباسازی تهیه و توسط شورای شهر تصویب خواهد شد، به اجرا گذاشته می‌شود.
هرگونه تبلیغ محیطی بر روی فضاهای تبلیغاتی و تابلوهای سطح شهر نیازمند اخذ مجوز از سازمان زیباسازی خواهد بود.
هرگونه نصب تابلو در سطح شهر همدان بر اساس ضوابط مصوب در طرح جامع زیباسازی (و تا تصویب طرح جامع و با مصوب شورای شهر) به غیر از مواردی که در بندهای آتی خواهد آمد، شامل پرداخت عوارض نصب بر اساس جدول شماره 35 و 36 می‌باشد.
هرگونه تبلیغ محیطی بر اساس ضوابط مصوب در طرح جامع زیباسازی (و تا تصویب طرح جامع و با مصوبه شورای شهر) در انواع مختلف از هر نوع تابلو، پیکره، سازه، که به نحوی از انحاء جهت معرفی کالا، کاربردی (صنف) و ارائه هر نوع کالا یا خدمات و یا به منظور انتقال پیام مشخص در محدوده شهر همدان و در معرض دید عموم قرار داده شود اعم از افقی، عمودی، مستقر بر روی بام، ایستاده با پایه، مستقل، متحرک، الکتریکی، نوشته بر روی بنر، پارچه، شیشه ،کارتن پلاستیک و غیره مستلزم پرداخت عوارض تبلیغات محیطی بر اساس جدول شماره 35، 36 و 37 می‌باشد.
عوارض تبلیغات محیطی تابلوهای منصوب صنفی که محصولات و کالاهای تولید داخلی را تبلیغ می کنند یک برابر، کالاهای تولید داخلی تحت لیسانس خارجی را تبلیغ می کنند دو برابر و برای محصولات و تولیدات خارجی سه برابر جدول شماره 36 محاسبه و دریافت خواهد شد.
تبصره: عوارض فوق صرفاً جهت صنوفی لحاظ می‌گردد که نمایندگی معتبر محصولات و کالاهای تولید داخلی یا خارجی را داشته باشند و در تابلوهای سردرب خود نام شرکت یا کالا را هم اضافه نماید و در صورت عدم دارا بودن نمایندگی مکلف به پرداخت عوارض به میزان پنج برابر تعرفه های مذکور در بند 5 خواهد بود در غیر این صورت اجازه هیچ گونه تبلیغات نخواهند داشت و صرفاً مجاز به معرفی صنف خود بر روی تابلوی سردرب می‌باشند و شهرداری همدان مجاز به اعمال مقررات می‌باشد.
تابلوها به شرح ذیل از پرداخت عوارض نصب و بهره برداری معاف می‌باشند:
تابلوهای انتظامی ترافیکی
تابلوهای پارچه ای موقت حاوی پیام شادباش، تسلیت و فرهنگ سازی عمومی
تابلوهای نصب شده بر سردرب و نور پردازی واحدهای دولتی، نهادهای انقلابی، نیروهای انتظامی به مساحت یک متر مربع به تعداد یک عدد به استثناء شرکت های دولتی و شعب بانک ها و موسسات اعتباری در صورت مطابقت با مصوبه کمیته سیما و منظر شهری
تبصره 1: عوارض بر تابلوهای منصوب بر سردرب کلیه بانک ها و موسسات مالی و اعتباری با ضریب یک برابر و موسسات قرض الحسنه تحت نظارت بانک مرکزی با ضریب نیم برابر بر اساس جدول شماره 36 محاسبه و دریافت خواهد شد.
تابلوهای پزشکان و وکلای دادگستری، دفترخانه اسناد رسمی، دفاتر ازدواج و طلاق، دفاتر خدمات دولت الکترونیک حداکثر به مساحت یک متر مربع به تعداد یک عدد.
تابلوهای منصوب صنفی بر سردرب بنگاه ناشران، فروشندگان کتاب، نشریات، مطبوعات، دفاتر مرکزی، اتحادیه صنفی، سندیکاها، مجامع امور صنفی، احزاب، انجمن ها، تشکل های غیر دولتی و مشارکت های مردمی، خیریه ها و موسسات مذهبی و مراکز فرهنگی، آموزش دولتی، مهدکودک ها به مساحت حداکثر یک متر مربع و تعداد یک عدد.
تبصره 2: در صورتی که مساحت هر یک از تابلوهای موضوع بند 6 از ضوابط تعیین شده تجاوز نماید، مشمول پرداخت عوارض تبلیغات محیطی بر مبنای کل مساحت تابلو.
تا زمان تصویب طرح جامع زیباسازی و تعیین ضوابط نصب تابلو در سطح شهر همدان کلیه تابلوهای منصوب در سطح شهر بر اساس جداول 36 و 38 شامل پرداخت عوارض نصب و تبلیغات محیطی خواهند بود و پس از تصویب طرح جامع ابعاد کلیه تابلوهای تبیلغاتی باید منطبق با ضوابط طرح جامع زیباسازی اجرا گردد.
عوارض نصب و بهره برداری از هر نوع سازه تبلیغاتی بسته به مدت زمان بهره برداری (دائم یا موقت) محاسبه و وصول خواهد شد.
عوارض نصب و بهره برداری از سازه های تبلیغاتی دائم که شامل انواع تابلوهای سردرب می‌باشد به ازاء هر متر مربع در هر ماه محاسبه و اخذ خواهد شد.
عوارض نصب و بهره برداری از سازه های تبلیغاتی موقت که شامل انواع پرده، بنر، کارتن پلاستیک نصب خودرو تبلیغاتی بر روی داربست، چادرهای بر پایی نمایش، نمایشگاه، فروش بلیط، انواع چترهای تبلیغاتی، بالن و غیره بوده که به صورت موقت نصب و مورد بهره برداری قرار خواهد گرفت به ازاء هر متر مربع اشغال سطح در هر روز محاسبه و اخذ خواهد شد. (جدول شماره 38)
واگذاری و بهره برداری ازکلیه سازه های تبلیغاتی سطح شهر اعم از بیلبردها، پایه بنرها، تابلوهای دوقلو، تابلوهای چند وجهی و غیره که در مالکیت سازمان زیباسازی می‌باشند بر اساس قیمت های پایه جدول ذیل انجام خواهد شد.
قیمت پایه واگذاری پایه بنرها در سال 1392 (جدول شماره 36)
ردیف
نام مکانها
قیمت واگذاری از طریق ماهانه سازمان در سال 1392 (جدول شماره 36)
1
آرامگاه بوعلی
000/000/9 ریال
2
میدان جهاد
000/000/95 ریال
3
چهار راه سعیدیه
000/000/9 ریال
4
چهار راه پاستور
000/000/8 ریال
5
چهار را ه شریعتی
000/000/8 ریال
6
چهار راه پژوهش
000/500/7 ریال
7
میدان بعثت
000/500/7 ریال
8
چهار راه تختی
000/500/7 ریال
9
میدان قائم
000/000/6 ریال
10
میدان فردوسی
000/500/6 ریال
11
میدان فلسطین
000/000/6 ریال
12
میدان باباطاهر
000/000/6 ریال
13
میدان بیمه
000/500/6 ریال
14
پیش آهنگی
000/000/6 ریال
15
پایه بنر مقابل استانداری
000/000/7 ریال
16
ابتدای شکریه
000/000/6 ریال
17
میدان شهداء
000/000/5 ریال
18
امام زاده عبداله
000/000/5 ریال
19
میدان امام حسین
000/000/5 ریال
20
سه راه دانشگاه ازاد
000/000/5 ریال
21
میدان مدرس
000/000/6 ریال
22
بلوار ارم
000/500/6 ریال
23
میدان فتح
000/000/6 ریال
24
میدان شریعتی
000/000/8 ریال
قیمت پایه واگذاری بیلبردها از طریق مزایده در سال 1392 (جدول شماره 37)
ردیف
مکان بیلبردها
قیمت واگذاری ماهانه از طریق سازمان سال 1392
1
بیلبرد ورودی جاده تهران (دو طرف)
000/000/20 ریال
2
بیلبرد آرامگاه بوعلی (مابین مخابرات و پارسیان)
000/000/17 ریال
3
بیلبرد میدان فتح
000/000/5 ریال
4
بیلبرد ورودی جاده کرمانشاه (دوطرف)
000/000/20 ریال
5
بیلبرد میدان شریعتی (اغذیه فروشی)
000/000/11 ریال
6
بیلبرد ورودی جاده ملایر (دو طرف)
000/000/20 ریال
7
بیلبرد میدان سپاه
000/000/7 ریال
8
بیلبرد آرامگاه بوعلی (ورودی بوعلی)
000/000/19 ریال
9
بیلیبرد آرامگاه بوعلی (مقابل مخابرات)
000/000/19 ریال
10
بیلبرد امام زاده عبداله
000/000/9 ریال
11
بیلبرد چهار راه سعیدیه
000/000/14 ریال
12
بیلبرد چهار راه تختی
000/000/10
13
بیلبرد چهار راه شریعتی
000/000/13
14
بیلیبرد میدان شریعتی (تالار معلم)
000/000/11
15
بیلبرد میدان بیمه
000/000/12
16
بیلبرد میدان قائم
000/000/11
17
بیلبرد میدان بعثت
000/000/15
توضیح: ستون مربوط به قیمت واگذاری از طریق مزایده، صرفاً به منظور تعیین قیمت پایه مزایده بوده و به افرادی که در مزایده بیشترین مبلغ را پیشنهاد دهند واگذار خواهد شد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت (حسب مورد با تصریح به مغایرت با قانون یا شرع یا خروج از حدود اختیارات)
شاکی اعلام می‌دارد هر چند مطابق بند 26 ماده 71 (تصویب نرخ خدمات ارائه شده توسط شهرداری و سازمان های وابسته به آن با رعایت آیین‌نامه مالی و معاملات شهرداری ها) قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/1375 تصویب نرخ خدمات از جمله وظایف شورای اسلامی شهر است، لیکن تابلوهای منصوب به سردر اماکن تجاری و اداری علی القاعده مبین معرفی محل استقرار و فعالیت اماکن مذکور است و اصولاً شهرداری در خصوص مورد ارائه کننده خدماتی نیست تا به دریافت بهای آن محقق باشد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری طبق دادنامه های 407 - 406 - 3/6/1387 و 241 - 7/6/1390 و 771 - 18/1/91 و 362 - 21/5/92 مصوبات مشابه تعدادی از شورای اسلامی شهرهای مختلف را ابطال نموده است و به استناد به بند یک ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 تقاضای ابطال آن را دارم.
(دادنامه 241 مورخ 7/6/1390 مقرر می‌دارد هرچند مطابق بند 26 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شورای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/1375 تصویب نرخ خدمات ارائه شده توسط شهرداری و سازمان های وابسته به آن با رعایت آیین‌نامه های مالی و معاملاتی شهرداریها از جمله وظایف شورای اسلامی شهر است، لیکن به جهت این که تابلوهای منصوبه بر سردر اماکن تجاری و اداری علی القاعده مبین معرفی محل استقرار و فعالیت اماکن مذکور است و الزاماً متضمن تبلیغاتی در زمینه ارائه خدمات مربوط نیست و اصولاً شهرداری در خصوص مورد ارائه کننده خدمتی نیست تا به دریافت بهای آن محق باشد بنابراین، ماده یک و بندهای 1/1 و 2/1 آیین‌نامه مقررات و اخذ بهای خدمات و هزینه خسارت از نصب کنندگان انواع تابلو و تبلیغات در معابر عمومی شهر برای سال 1388 و بعد از آن مصوب... شورای اسلامی شهر گرگان به اخذ مبالغی بابت نصب تابلوهای ثابت و سیار در کلیه نقاط شهر (پارچه و دیوار نویسی... موارد مشابه) مغایر هدف و حکم مقنن و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر گرگان تشخیص داده می‌شود و مستنداً به بند 1 ماده 19 و ماده 42 قانون دیوان عدالت اداری ابطال می‌شود.)
خلاصه مدافعات طرف شکایت
شورای اسلامی شهر همدان اعلام می دارد:
مستنداً به بند 25 ماده 71 (تصویب مقررات لازم به پیشنهاد شهرداری جهت نوشتن هر نوع مطلب و یا الصاق هر نوع نوشته و آگهی و تابلو بر روی دیوارهای شهر با رعایت مقررات موضوعه و انتشار آن برای اطلاع عموم قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شورای اسلامی شهر مصوب 1/3/1375 از وظایف شورای اسلامی شهر بر شمرده شده است.
مطابق ماده 92 (نوشتن هر نوع مطلبی یا الصاق هر نوشته ای بر روی دیوارهای شهر که مخالف مقررات انجمن شهر باشد ممنوع است مگر در محلهایی که شهرداری برای نصب و الصاق اعلانات معین می کند و در این محل ها فقط باید به نصب و الصاق آگهی اکتفا کرد و نوشتن روی آن نیز ممنوع است متخلف علاوه بر تادیه خسارت مالکین به پرداخت پانصد تا یک هزار ریال جریمه محکوم خواهد شد.) این وظیفه به شورای شهر محول شده است.
یکی از اهداف و وظایف ذاتی مدیریت شهری زیبا سازی شهری، ساماندهی، یکسان سازی تابلوهای سر در مغازه ها و اماکن تجاری و اداری است و هرکس به میل و سلیقه خود آرایش و زیبایی شهر را مورد لطمه قرار ندهد.
نصب تابلو در اماکن تجاری صرفاً جنبه تبلیغاتی دارد و اندک تردیدی در این باره ممکن است معطوف به دوایر دولتی باشد که آن هم در جای خود قابل بحث و نقادی می‌باشد.
فلذا با عنایت به مراتب معروضه تقاضای رد دعوی شاکی را دارد.
هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می‌نماید.
رای هیات تخصصی
طبق بند 16 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست های عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام می‌شود از جمله وظایف و مسئولیتهای شورای اسلامی شهرها محسوب شده و در تبصره یک ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 وضع عوارض محلی جدید که تکلیف آنها در این قانون مشخص نشده باشد با رعایت مقررات مربوطه تجویز شده است و همچنین طبق صدر بند الف و بند ب رای شماره 551 - 20/8/1392 هیات عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض برای تابلوهای تبلیغاتی مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص داده نشده است بنابراین بخش 12 فصل 24 ماده 60 تعرفه عوارض سال 1392 شهرداری همدان تحت عنوان ضوابط و آیین‌نامه چگونگی اخذ عوارض نصب و بهره برداری از تابلوهای تجاری و اداری به استثناء 1- عبارت « به استثناء شرکتهای دولتی، شعب بانک ها، موسسات اعتباری » از قسمت سوم بند 6، 2 - قسمت اول تبصره یک بند 6، 3 - تبصره 2 بند 6 مغایر قانون وخارج از حدود اختیارات نبوده و به استناد مواد 12 و84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر می‌شود. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان عدالت اداری و یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
جباری- رئیس هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری