هیات تخصصی اراضی، محیط زیست و صنایع
شماره پرونده: ه- ع/95/470 دادنامه: 9709970906000511 تاریخ: 31/2/97
شاکی: آقای محسن غفاری هروی
طرف شکایت: وزارت جهادکشاورزی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره 3 ماده 3 آییننامه اجرایی ماده 54 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، مصوب وزارت جهاد کشاورزی
متن مقرره مورد شکایت: ماده 3: کمیسیون رفع تداخلات در سطح استان شکل گرفت.
تبصره 3 ماده 3: در صورتی که با اجرای یکی از قوانین مذکور (خالصجات، مراحل سه گانه اصلاحات ارضی، موات و کشت موقت و مقررات منابع ملی) برای اشخاص حقی ایجاد شده باشد و نسبت به اجرای مقررات ملی شدن در هیات های تعیین تکلیف اراضی اختلافی اعتراض آنان مطرح ولی رسیدگی و منجر به رای نشده باشد رسیدگی هیات های یاد شده موکول به تصمیم کمیسیون و رفع تداخل اجرای قوانین و مقررات موازی در اجرای این آییننامه میباشد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: به موجب ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده 56 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع کشور مصوب 29/6/1367 زارعین صاحب نسق و مالکین باغات و تاسیسات که به اجرای مقررات ماده 56 قانون حفاظت و بهره برداری معترض بودند می توانستند به هیات موضوع قانون مراجعه نمایند. این قانون تا تاریخ 31/6/1390 یعنی اجرایی شدن ماده 9 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی مصوب 6/5/1389 مجری بوده با تصویب ماده 45 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر مهلت تعیین شده برای وصول اعتراضات اشخاص از یک سال به 5 سال افزایش یافت. منظور قانونگذار ادامه رسیدگی به اعتراضات اشخاص از طریق هیاتهای موصوف بوده لکن هیات دولت در تصویب آییننامه اجرایی ماده 54 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور و در تبصره 3 ماده 3 آییننامه با قید این جمله (رسیدگی هیاتهای یاد شده موکول به تصمیم کمیسیون و رفع تداخل اجرای قوانین و مقررات موازی در اجرای این آییننامه میباشد.) عملاً موجب تعطیلی قانون لازم الاجرای تعیین تکلیف اراضی اختلافی گردیده است و افرادی را که از چندین سال قبل با تشکیل پرونده اعتراض در هیات تعیین تکلیف اراضی اختلافی در انتظار نوبت رسیدگی بودند بلا تکلیف گذاشته است. از طرف دیگر کمیسیون ذکر شده دارای ایرادات اساسی از حیث قابلیت اجرا و همچنین بر خلاف اصول قانونی و شرعی از حیث لازم الاتباع و غیر قابل اعتراض دانستن آن میباشد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: وزارت جهاد کشاورزی طی لایحه شماره 307852/020/53-13/6/1396 به خواسته ابطال تبصره 3 ماده 3 آییننامه اجرایی تبصره 3 الحاقی ماده 9 قانون افزایش بهره وری در بخش کشاورزی و منابع طبیعی موضوع ماده 45 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، توضیح داده است که: با توجه به بند یک ماده 45 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و رای وحدت رویه 750-4/8/1395 هیات عمومی دیوان عالی کشور و بر طبق بخشنامه شماره 27126/01/95-1/9/1395 معاون وزیر و رئیس سازمان جنگلها و مراتع و آبخیزداری کشور، کمیسیون ماده واحده موضوع قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی از تاریخ 26/5/1394 صالح به پذیرش و ثبت اعتراضات اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی نمیباشند، هدف قانونگذار از تصویب ماده 54 قانون مذکور، رسیدگی به ایرادات و اشکالات اجرای قوانین و مقررات موازی در حوزه زمین است که با لغو تبصره 3 ماده 3 رسیدگی مجدد هر دو سازمان به روال قبل بازخواهد گشت.
چنانچه ادعای مغایرت مقرره مورد اعتراض با موازین شرعی مطرح شده است نظریه شورای نگهبان نوشته شود.
شاکی طی لایحه اخطار رفع نقص به شماره 837-1/6/1395 مبنی بر غیر شرعی بودن مصوبه موضوع درخواست، انصراف داده است.
تهیه کننده گزارش: نظر به این که اولاً: تبصره 3 ماده 3 آییننامه اجرایی تبصره 3 الحاقی ماده 9 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی موضوع ماده 54 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور موضوع تصویب نامه شماره 49670/ت52083 ه- -21/4/1394 هیات وزیران، صلاحیت هیات موضوع قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده 56 قانون جنگل ها و مراتع مصوب سال 1367 در رسیدگی به اعتراض اشخاص در مهلت مقرر را نفی نکرده است. ثانیاً: در ماده 54 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقاء نظام مالی کشور مصوب سال 1394، وزارت جهادکشاورزی مکلف شده است با همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور نسبت به رفع تداخلات ناشی از اجرای قوانین و مقررات موازی در اراضی ملی، دولتی و مستثنیات اشخاص اقدام نموده پس از رفع موارد اختلافی نسبت به اصلاح اسناد مالکیت و صدور اسناد اراضی کشاورزی اقدام نماید، بنابراین به نظر میرسد حکم تبصره 3 ماده 3 آییننامه مورد اعتراض در راستای این حکم قانونی است و مغایرتی با آن ندارد. تهیه کننده گزارش: دربین
رای هیات تخصصی
نظر به این که اولاً: تبصره 3 ماده 3 آییننامه اجرایی تبصره 3 الحاقی ماده 9 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی موضوع ماده 54 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور موضوع تصویب نامه شماره 49670/ت52083 ه- -21/4/1394 هیات وزیران، صلاحیت هیات موضوع قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده 56 قانون جنگل ها و مراتع مصوب سال 1367 در رسیدگی به اعتراض اشخاص در مهلت مقرر را نفی نکرده است. ثانیاً: در ماده 54 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقاء نظام مالی کشور مصوب سال 1394، وزارت جهادکشاورزی مکلف شده است با همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور نسبت به رفع تداخلات ناشی از اجرای قوانین و مقررات موازی در اراضی ملی، دولتی و مستثنیات اشخاص اقدام نموده پس از رفع موارد اختلافی نسبت به اصلاح اسناد مالکیت و صدور اسناد اراضی کشاورزی اقدام نماید، بنابراین حکم تبصره 3 ماده 3 آییننامه مورد اعتراض در راستای این حکم قانونی است و مغایرتی با آن ندارد و مستند به بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
جعفری ورامینیرئیس هیات تخصصی اراضی، محیط زیست و صنایع دیوان عدالت اداری