هیات تخصصی شوراهای اسلامی
شماره پرونده: ه ت/0300271 23 شماره دادنامه سیلور: 140231390001625942 تاریخ:1404/07/02
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور با نمایندگی حقوقی داود آذرمنش خشکرودی
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر کلاچای با وکالت حسن صدرممتاز
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبات 58- 1401/11/20 و 84- 1402/12/26 موضوع تعرفه شماره 11-2 باعنوان عوارض ارزش افزوده ناشی از تعیین تغییر کاربری شورای اسلامی شهرکلاچای
شاکی دادخواستی به طرفیت شورای اسلامی شهر کلاچای با وکالت حسن صدرممتاز به خواسته ابطال مصوبات 58- 1401/11/20 و 84- 1402/12/26 موضوع تعرفه شماره 11-2 با عنوان عوارض ارزش افزوده ناشی از تعیین تغییر کاربری شورای اسلامی شهر کلاچای به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
تعرفه شماره (11-2) ارزش افزوده ناشی از اجرای طرح های توسعه شهری سال 1401
| طبقه موضوعی پایه های وضع عوارض محلی | شرح عنوان | شاخص تدوین و نحوه محاسبه عوارض | ضوابط ترتیبات وصول | |
| ارزش افزوده ناشی از اجرای طرحهای توسعه شهری | عوارض ارزش افزوده ناشی از تعیین کاربری عرصه در اجرای طرح های توسعه شهری | 20 درصد ارزش افزوده ایجاد شده ناشی از تعیین کاربری می‌باشد | در صورتی که به درخواست یا اقدام مالک، ملک فاقد کاربری، تعیین کاربری و یا کاربری قبلی آن تغییر یابد. و از این اقدام ارزش افزوده برای ملک ایجاد شود. مشمول پرداخت این عنوان عوارض می‌گردد. میزان این عوارض نباید بیشتر از 40 درصد ارزش افزوده ایجاد شده، باشد اگر درخواست مالک جهت تغییر کاربری ثبت نشده باشد. تا زمانی که مالک درخواست بهره برداری از کاربری جدید را داشته باشد مشمول پرداخت این عنوان نمیگردد اخذ عوارض تغییر کاربری صرفاً به جهت مصوبه کمسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری و یا براساس تغییر طرح توسعه شهری امکان پذیر است و در سایر موارد از جمله ابقاء زیر بنا با کاربری مخالف پروانه ساختمانی و یا در موارد اجرای ماده واحده قانون وضعیت املاک واقع در طرح های دولتی و شهرداریها اخذ این عوارض امکان پذیر نمی‌باشد. | |
| عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری عرصه در اجرای طرح های توسعه شهری | 20 درصد ارزش افزوده ایجاد شده ناشی از تغییر کاربری می‌باشد | |||
تعرفه شماره (11-2) عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری عرصه در اجرای طرح های توسعه شهری سال 1402
الف: در صورتی که مالکین برای تغییر کاربری ملک یا سایر ضوابط شهرسازی درخواست داشته باشند و پس از تصویب مراجع قانونی ذی صلاح تغییر کاربری حاصل گردد، و از این اقدام ارزش افزوده برای ملک ایجاد شود مشمول پرداخت 20 درصد ارزش افزوده ایجاد شده ناشی از تغییر کاربری می‌باشد و شهرداری باید عوارض ذیل را وصول نماید (ارزش افزوده مزبور بر اساس نظرکارشناس رسمی دادگستری که منتخب شهرداری می‌باشد تعیین می‌گردد)، ضمناً هزینه کارشناس رسمی دادگستری بر عهده درخواست کننده می‌باشد.
ب: در راستای اجرای طرح تفصیلی جدید مصوب کمیسیون ماده 5 مقرر در قانون شورای عالی شهرسازی و معماری به منظور تامین هزینه های اجرای طرح و ارزش اضافه شده ناشی از آن و یا سایر طرح ها و مصوبات برای کلیه املاک به درخواست مالک جهت بهره برداری از کاربری جدید در سه حالت زیر، تنها برای یکبار به شرح ذیل برای هر مترمربع محاسبه و وصول می‌گردد.
حالت اول: درخواست احداث بنا
حالت دوم: املاک خلاف ساز فاقد مجوز
حالت سوم: نقل و انتقال
تبصره 1: آندسته از املاکی که دارای کاربری برابر طرح تفصیلی قدیم بوده و با ابلاغ طرح تفصیلی جدید انتفاع ملک تغییر یافته و دارای ارزش بهینه گردیده چه به صورت توافقی و یا غیر آن فقط برای یکبار مشمول عوارض این ماده می‌باشد املاک فاقد کاربری در طرح تفصیلی قدیم مشمول عوارض موضوع این ماده نمی گردد.
تبصره 2: آندسته از مالکینی که پس از ابلاغ طرح تفصیلی جدید قصد تغییرکاربری عرصه خود به کاربری دیگری در همان طرح تفصیلی جدید را دارند چه به صورت توافقی و یا غیر آن مشمول پرداخت عوارض بند الف این ماده می‌باشند.
تبصره 3: چنانچه متقاضی درخواست استعلام غیر از سه حالت بیان شده در ابتدای بند ب این ماده را داشته باشد عوارض موضوع این ماده اخذ نخواهد گردید. لیکن ذکر این نکته در صدور استعلامات فوق الذکر به شرح "این مفاصا حساب جهت کاربری- در طرح تفصیلی قدیم صادر گردیده است و تنها در صورت پرداخت عوارض موضوع بند ب ماده 18 در طرح تفصیلی جدید بهینه- قابل اعمال می‌باشد" ضروری است.
تبصره 5: زمین هایی که در طرح تفصیلی قدیم توسط رای کمیسیون ماده 5 برخوردار از انتفاع بالاتری شده اند و مالک بابت تغییرکاربری اراضی به شهرداری عوارض پرداخت نموده و در طرح تفصیلی جدید، اصلاحات مطابق رای اعمال شده است، مشمول پرداخت عوارض موضوع این ماده نمی‌باشد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- هرگونه تغییرکاربری در صلاحیت کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری می‌باشد و اساساً شهرداری در تعیین و یا تغییر کاربری فاقد صلاحیت قانونی می‌باشد.
2- شهرداری کلاچای به موجب مصوبه مورد شکایت اقدام به وصول عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر یا اجرای طرح های مصوب شهری از مردم می‌نماید که مغایر با قوانین و مقررات می‌باشد.
3- مستند به ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380 اخذ هرگونه وجه، کالا از مردم توسط دستگاه های اجرای می‌بایست با مجوز قانون باشد. لذا ابطال مصوبه مورد استدعاست.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
1- عوارض تعیین شده موضوع مصوبه در قبال ارایه خدماتی است که شهرداری به شهروندان اعطا نموده است.
2- باتوجه به اینکه بررسی و تصویب طرح تفصیلی شهری و تغییرات آنها بر عهده کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران می‌باشد بنابراین تبصره 1 و5 تعرفه مغایرتی با قوانین و مقررات ندارد.
هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری با حضور اعضا تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق آراء اعضا حاضر در جلسه به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می نماید.
رای هیات تخصصی شوراهای اسلامی:
طبق بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 با اصلاحات بعدی، تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام می‌شود از جمله وظایف و مسیولیتهای شورای اسلامی شهر محسوب شده است و در تبصره یک ماده (50) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 با اصلاحات و الحاقات بعدی وضع عوارض محلی جدید که تکلیف آنها در این قانون مشخص نشده باشد، با رعایت مقررات مربوطه تجویز شده است، در بند 4 ماده 22 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380 با اصلاحات و الحاقات بعدی مقررگردیده است: (عوارض ناشی از تغییرکاربری و فروش تراکم به اقساط پنج تا ده ساله از شروع بهره برداری توسط سرمایه گذاران به شهرداری مربوطه پرداخت خواهد شد.) و در آرای هیات عمومی از جمله دادنامه شماره 1308- 1397/05/09 در پرونده 9600039 مصوبات شوراهای اسلامی در وضع عوارض برای ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص داده نشده است. در ضمن به موجب دستورالعمل اجرایی موضوع تبصره (1) ماده (2) قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری ها جدول شماره یک عناوین شهرداری ها، عوارض ارزش افزوده ناشی از تعیین تغییر کاربری عرصه در اجرای طرح توسعه شهری احصاء شده است. بنابراین تعرفه شماره (11-2) تحت عنوان عوارض ارزش افزوده ناشی از تعیین و تغییرکاربری عرصه در اجرای طرح های توسعه شهر مصوب شورای اسلامی شهر کلاچای سال های 1402 و 1403 مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات نبوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر می‌شود. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رییس محترم دیوان یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
رحمان پیوست
رییس هیات تخصصی شوراهای اسلامی
دیوان عدالت اداری