ضمانت اجرای ازدواج مجدد زوج بدون اخذ مجوز

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/06/29
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: ازدواج مجدد زوج بدون اذن زوجه موجب تحقق وکالت زوجه در طلاق است و در این راستا صرف صدور حکم تمکین علیه زوجه کافی برای تجدید فراش نیست و زوج باید نسبت به تحصیل حکم تجویز فراش از دادگاه اقدام نماید در غیر این صورت مانع ایجاد وکالت زوجه در طلاق نخواهد شد.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و دوم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/06/29 - 14 : 33 قاضی: سعید جنتی قاضی: احمد حضرتی

خلاصه جریان پرونده

آقای ب. ص.ن. به وکالت از خانم الف. س.ن. 24 ساله دادخواستی به طرفیت آقای س. الف.ن.ن. 28 ساله به خواسته تقاضای رسیدگی و صدور حکم به الزام زوج به طلاق با شروط ضمن عقد را تسلیم دادگستری نیر و خلاصتا اظهار نموده موکله اش به صورت دائمی با خوانده ازدواج و حاصل آن یک فرزند مشترک و نزدیک به سه سال است اختلافاتی بین آنها ایجاد شده و جدا از هم زندگی می کنند، صرفنظر از عدم پرداخت نفقه و ترک زندگی مشترک توسط خوانده، وی بدون اجازه موکله و اخذ مجوز از دادگاه با زنی به نام عمو اوغلی ازدواج و در حال حاضر هم به صورت مشترک زندگی مینمایند و موکله بلاتکلیف باقی مانده است، مطابق بند 12 شرایط ضمن عقد و تحقق آن اعلام داشته موکله اش با بذل یک میلیون ریال از مهریه خود و قبول بذل از ناحیه زوج متقاضی صدور حکم به الزام زوج به طلاق خلع میباشد. وکیل خواهان: 1 - وکالتنامه خود - 2 - کپی کارت ملی و صفحه اوّل شناسنامه زوجه - 3 - کپی دو صفحه از صفحات عقدنامه مربوط به عقد دائم آقای س. ایران نژاد نیرّی با مهریه 28 میلیون تومان را پیوست عرضحال خویش نموده است، این دادخواست در تاریخ 93/3/12 به شعبه اوّل دادگاه عمومی حقوقی نیر ارجاع و طرفین به دادرسی دعوت میشوند، جلسه رسیدگی در تاریخ 93/6/26 با حضور وکیل خواهان و در غیاب خوانده تشکیل و خوانده لایحه فرستاده که ضم پرونده است، در لایحه ای که خوانده فرستاده اجمالا بیان داشته زوجه در حال حاضر مبلغ ده میلیون تومان به عنوان پیش قسط و ماهانه 250 هزار تومان به عنوان مهریه اش را طی حکم همان شعبه اوّل دریافت می‌دارد و همچنین با پیوست کردن کپی اظهارنامه ها و فیش های بانکی اظهار داشته نفقه زوجه را پرداخت کرده و هیچگونه ترک نفقه ای روی نداده است و همچنین گفته از روزیکه زوجه منزل را ترک کرده خانه مشترک با همان وسایل و اسباب و اثاثیه سرجای خویش باقی مانده و خانه را به صاحبخانه برنگردانده و نفقه را هر ماه واریز مینماید و در شورای حل اختلاف به دنبال زوجه رفته تا بازگردد لکن عنوان کرده میخواهد دانشگاه برود و قصد بازگشت ندارد و خودسرانه به دانشگاه میرود و سپس در ادامه گفته وی ازدواج نکرده است و چنانچه وکیل زوجه این را ادّعا کرده بایستی عقدنامه یا سند ازدواج را رو نماید، وی می گوید زوجه از منزل مشترکشان فرار کرده و هر ماه به او اظهارنامه فرستاده و نصیحت کرده و توجه و عنایتی نکرده است و گفته دارای فرزند 7 ساله می‌باشد و فرزند نیازمند محبت مادری می‌باشد لکن 2/5 سال است وی را رها نموده و به دانشگاه رفته و هر ماهه مهریه را هم دریافت مینماید، با وصف اینکه همه شرایط برای ادامه زندگی را دارد مخالفت شدید خود با طلاق زوجه را اعلام نموده است (خوانده کپی از 16 صفحه فیشهای بانکی و 17 صفحه اظهارنامه های ارسالی و 3 برگ دادنامه های صادره در مورد محکومیتش به پرداخت مهریه و تقسیط را پیوست لایحه خود نموده است) در این جلسه وکیل خواهان علاوه بر مطالبی همسو با اظهارات خود در دادخواست تقدیمی اجمالا اظهار داشته خوانده ازدواج کرده و در صورت لزوم شهود وجود دارد و خوانده با دختر آقای اسد عمو اوغلی ازدواج کرده و همه اهالی شهرستان نیر اطلاع دارند. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر و آقای جهانبخش صادقی به عنوان داور زوجه از سوی وکیل خواهان معرفی و به لحاظ عدم معرفی داور از سوی زوج، دادگاه آقای جاوید قادری از اعضاء شورای حل اختلاف را به عنوان داور زوج انتخاب و نامبردگان در نظریه مشترکی که به دادگاه داده اند مرقوم داشته اند با توجه به اینکه زوج با یک خانم دیگر به نام فریبا عمو اوغلی اهل نیر وصلت نموده و طبق قرائن و شواهد به عمل آمده این خانم چندین ماه است باردار میباشد و طی مذاکراتی که با نامبردگان انجام گرفته نظر داده اند ادامه زندگی مشترکشان مقدور نبوده و نخواهد بود دادگاه قرار استماع شهادت شهود صادر و جلسه اجرای قرار در تاریخ 93/12/11 با حضور وکیل خواهان و آقای سید الف. س. (وکیل تعرفه شده خوانده) تشکیل و وکیل خواهان ضمن معرفی گواهان خود (کپی ده برگ اوراق را) به عنوان صورتجلسه تنظیم شده در مرکز بهداشت و درمان شهرستان نیر را تقدیم و خلاصتا اظهار داشته صورتجلسه دلالت بر ازدواج خوانده با خانم فریبا عمو اوغلی دارد و وکیل خوانده می گوید حدود 2 نفر از شهود فامیل آنها میباشد، سپس دادگاه طی اوراق جداگانه از شهود تعرفه شده تحقیق نموده است، 1 - روزبه صمدی نیری خلاصتا اظهار داشته تا آنجا که وی اطلاع دارد ایشان (خوانده) همسر دوّم اختیار کرده ولی اطلاع کافی ندارد که ازدواج دائمی بوده یا موقت و تقریبا یک سال است با هم در زیر یک سقف زندگی می کنند و زن اولش حدود سه سال است در منزل پدری اش ساکن و به نظر میرسد اخیرا با همسر دومش صاحب فرزند شده است، 2 - توکل جان نثاری اجمالا گفته خوانده همسر دوّم اختیار و چند روزی است دارای فرزند شده و اسم زن دوّم فریبا عمو اوغلی بوده و در حال حاضر با هم زندگی می کنند، 3 - حسین ندیری نیری خلاصتا اظهاراتی مشابه اظهارات توکل جان نثاری را گفته و اضافه کرده پرونده حاملگی آنها توسط وکیل تقدیم گردیده است، در پایان جلسه دادگاه جهت تعیین نفقه ایام گذشته و عده و مهریه به نرخ روز قرار کارشناسی صادر و آقای جمشید جامعی طی نظریه تقدیمی مورّخ 94/2/20 نفقه ایام معوّقه زوجه از 91/2/7 را تا پایان اردیبهشت 94 جمعا / 91/200/000 ریال و نفقه ایام عده را جمعا / 11/700/000 ریال و مهریه زوجه به نرخ روز را 1/277/951/942 ریال تعیین نموده است، با اعتراض وکیل زوج به نظریه موصوف قرار ارجاع امر به هیات سه نفره کارشناسان صادر و هیات منتخب دادگاه (آقایان وثوقی- وطن دوست- حیاتی) اعتراض زوج را وارد ندانسته و طی نظریه تقدیمی 94/5/4 نظریه کارشناس بدوی را عینا تایید کرده اند. با استعلام دادگاه پزشکی قانونی نیر طی جوابیه 94/7/21 منفی بودن تست حاملگی زوجه (خانم الف. س.ن.) را تایید نموده است، دادگاه با نظر به اینکه وکیل خواهان تصاویر کلیه اوراق عقدنامه را پیوست دادخواست نداده، بنا به ضرورت امر دستور ابراز کپی اوراق عقدنامه صادر و وکیل خواهان کپی کامل از صفحات عقدنامه دارای شماره ترتیب 14918 تنظیمی دفتر ازدواج شماره 2 اردبیل موضوع انعقاد رابطه زوجیت دائم مورّخ 85/2/6 فیمابین خواهان و خوانده با مهریه 28 میلیون تومان که طی آن زوجین موصوف کلیه بندها و شروط ضمن عقد را قبول و امضا نموده‌اند را در تاریخ 94/9/3 ارائه نموده است، ضمنا زوج طی لایحه تقدیمی 94/9/15 اعلام داشته سرپرستی فرزند پسرش مبین متولد 87/5/9 به عهده وی می‌باشد. دادگاه در وقت فوق العاده پرونده را تحت نظر قرار داده و با اعلام ختم دادرسی رای خود را طی شماره 390 - 94/9/16 انشاء مینماید، به موجب دادنامه مذکور دادگاه پس از ذکر مشخصات طرفین و مقدمات رای و شرح اقدامات دادگاه در ارجاع امر به داوری و مفاد گواهی گواهان و با عنایت به اینکه خوانده دلیلی بر تحصیل اذن جهت ازدواج دوّم با خانم یاد شده تقدیم دادگاه ننموده و با عنایت به اینکه دادگاه به لحاظ احراز تحقق شرط مندرج در سند نکاحیه جهت تعیین حقوق واجبه زوجه قرار ارجاع امر به کارشناسی صادر نموده، اقدامات معموله در اینخصوص را مرقوم و علیهذا با احراز تحقق شروط ضمن عقد نکاح دائم مبنی بر ازدواج مجدد خوانده بدون اذن و اجازه خواهان، خواسته خواهان را ثابت تشخیص و مستندا به مواد 1119 و 1132 و 1138 و 1146 قانون مدنی و مواد 4 و 24 و 26 و 27 و 29 و 32 و 33 و 38 قانون حمایت خانواده حکم به احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق (طلاق قضائی) را صادر و نوع آن را بائن و مدت ایام عده را سه طُهر تعیین و زوج را محکوم نموده تا نسبت به پرداخت نفقه ایام گذشته و عده (مطابق نظر کارشناسان) و استرداد جهیزیه اقدام و در خصوص مهریه نیز با توجه به آراء صادره قبلی خود را مواجه با تکلیف ندانسته و حضانت فرزند مشترک (مبین) را به پدر واگذار و برای مادر وقت ملاقات تعیین و مدت اعتبار حکم را 6 ماهه اعلام و نمایندگی اجرا به سردفتر را تشریح نموده است. آقای الف. س. به وکالت از زوج از این رای تجدیدنظرخواهی نموده است. وکیل موصوف در لایحه ای که پیوست دادخواست تجدیدنظرخواهی نموده، مطالب جدید و قابل توجهی عنوان نکرده است، راجع به ازدواج مجدد موکل خود اجمالا گفته حدود یک سال پس از حدوث اختلاف زوجین را به شورای حل اختلاف فرا خواندند، در حضور اعضاء، موکلش به زوجه اظهار نموده در همین لحظه به اتفاق زوجه حاضر است به زندگی برگردد که زوجه امتناع نمود، وکیل موصوف بیان نموده به خاطر فرزند مشترکشان و از آنجایی که موکل عازم خدمت سربازی گردید و تنها فرزندشان بدون سرپرست ماند و به خاطر اینکه شخصی باشد که در نبود زوج از فرزندش مراقبت کند اقدام به اختیار نمودن یک صیغه موقت نمود که از اعتبار آن چند صباحی باقی نمانده و بزودی منتفی خواهد شد، وکیل تجدیدنظرخواه یکبرگ کپی از دادنامه دارای شماره --- - 94/5/14 اصداری شعبه اوّل دادگاه عمومی حقوقی نیر که متضمن محکومیت غیابی خانم الف. س.ن. (زوجه) به تمکین عام و خاص از زوج بوده را پیوست لایحه خویش نموده است (ملاحظه میشود در این دادنامه پیوستی وکیل زوج خواسته خود به تجویز ازدواج مجدد را در اولین جلسه دادرسی به تقاضای تمکین تغییر داده است)، وکیل زوجه (تجدیدنظرخوانده) به موجب لایحه ای پاسخ تجدیدنظرخواهی را داده و طی استدلالاتی اجمالا اینکه شرط موردنظر در سند نکاحیه را محقق دانسته است. هیات قضات محترم شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان اردبیل در وقت فوق العاده پرونده را تحت نظر خویش قرار داده و ضمن اعلام ختم دادرسی رای خود را طی شماره 1357 - 94/12/4 انشاء نموده اند، به موجب دادنامه مذکور، دادگاه تجدیدنظر اجمالا اینکه مرقوم داشته اند تجدیدنظرخواه ضمن اقرار به تجدید فراش، دلیلی که مثبت اجازه بر تجدید فراش باشد به دادگاه ارائه ننموده و صرف صدور حکم تمکین برای تجدید فراش کفایت نمی کند، زوج میبایست نسبت به تحصیل حکم تجویز تجدید فراش از محاکم صالحه قضایی اقدام مینمود، علیهذا شرط ضمن عقد مندرج در سند نکاحیه که تصویر آن در صفحه 173 پرونده منعکس است و زوج ملزم به آن گردیده تحقق یافته است، با توجه به مراتب فوق و نظر به اینکه در مرحله از دادرسی ادّله موجه و مدلّلی که رسیدگی بیشتر را اقتضاء و ایجاب نماید ارائه نشده، با ردّ اعتراض تجدیدنظرخواه، رای تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است. این رای در تاریخ 94/12/12 به وکیل تجدیدنظرخواه ابلاغ شده است. در تاریخ 94/12/25 طی دادخواستی که از سوی آقای الف. س. به عنوان وکیل از سوی آقای س. ایرانزاد به عنوان فرجام خواه تنظیم و ذیل آن توسط آقای س. ایران نژاد منقش به اثر انگشت و ممضی به امضا وی بوده از دادنامه مذکور مورد فرجام خواهی قرار گرفته است (وکیل موصوف مشخصات فرجام خواه را در وکالتنامه تنظیمی س. ایرانژاد مرقوم نموده است) دفتر دادگاه تجدیدنظر دادخواست فرجامی مذکور را ثبت و جهت تبادل لوایح اقدام و لایحه ای به عنوان پاسخ فرجام خواهی از آقای ب. ص.ن. به عنوان وکیل فرجام خوانده (بدون ارائه وکالتنامه این مرحله) را دریافت و پرونده را طی نامه مورّخ 95/1/26 به دفتر کل دیوان عالی کشور ارسال و با ارجاع آن به شعبه --- دیوان و ثبت آن به کلاسه --- گزارش پرونده به نحو فوق توسط عضو ممیز تهیه گردیده است. مفاد دادخواست فرجامی مذکور و لوایح تقدیمی طرفین همزمان با مشورت مورد مطالعه هیات شعبه قرار خواهد گرفت. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای حضرتی عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد.

رای شعبه

در خصوص فرجام خواهی آقای الف. س. به وکالت از آقای س. ایرانزاد نیری (که ذیل این دادخواست را س. الف.ن.ن. انگشت زده و آن را امضا نموده) به طرفیت خانم الف. س.ن. از دادنامه شماره --- - 94/12/4 صادره شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان اردبیل که در مقام تایید رای شماره --- - 94/9/16 شعبه اوّل دادگاه عمومی حقوقی نیر (مفادا مشعر بر حکم به احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق با رعایت موارد و شرایطی که در رای انعکاس یافته) صادر گردیده، هیات شعبه دیوان با امعان نظر جامع اوراق پرونده و ملاحظه گزارش عضو ممیز و عطف توجه به رسیدگی معموله و با التفات به اینکه در این مرحله از رسیدگی از سوی وکیل فرجام خواه تعرض و دفاع موّجه و خاصی که از توجیه قانونی برخوردار باشد صورت نپذیرفته و تعرضات ایشان به شرح لایحه ای که پیوست دادخواست فرجامی نموده علاوه بر عدم اتکاء به دلیل، معارض استدلال شعب رسیدگی کننده نبوده و عمدتا تکرار مطالبی است که در طول رسیدگی عنوان داشته و بگونه ای نیست که بتواند موجبات نقض دادنامه فرجام خواسته را فراهم نماید، رای دادگاه تجدیدنظر که به تبع رسیدگی و رای دادگاه بدوی صادر گردیده، با اتکاء به ادلّه موجود در پرونده و بر اساس مقررات ماده 1119 قانون مدنی و مفاد قسمت ب از شرایط ضمن عقد مندرج در سند نکاحیه و تحقق بند 12 از آن در خصوص مواردیکه زن میتواند حسب مورد از دادگاه تقاضای صدور اجازه طلاق نماید و اینکه زوج همسر دیگری بدون رضایت زوجه اختیار کرده است و همچنین اینکه زوج جهت اختیار زوجه دوّم از دادگاه تحصیل اجازه ننموده میباشد و قابل تخدیش نیست، با نظر به مراتب مارالذکر و التفات به اینکه وکیل زوجه به شرح مفاد دادخواست تسلیمی و صورتمجلس 93/6/26 اظهار داشته موکله اش یک میلیون ریال از مهریه خود را بذل و به وکالت از زوج قبول بذل نموده مستندا به مادتین 370 و 396 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی با ردّ فرجام خواهی واصله دادنامه فرجام خواسته را نتیجتا ابرام مینماید. مقرر است با کسر از آمارهای موجودی پرونده به دادگاه ارسال کننده عودت داده شود.

شعبه بیست و دوّم دیوان عالی کشوررئیس شعبه: جنتی عضو معاون: حضرتی