هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد
شماره پرونده: ه- ع /95 /1438 دادنامه: 300 تاریخ: 17/11/96
شاکی: علی اکبر علی یاری بروجنی
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر مشهد
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه شماره 4986/2/ش مورخ 7/12/85 شورای اسلامی شهر مشهد دایر به لزوم اجرای نورگیر در حیاط خلوت
متن مقرره مورد شکایت: ابلاغ مصوبه
با احترام لایحه شماره 59519/21 مورخه 26/9/85 در ارتباط با تدقیق ضوابط احداث پنجره حیاط خلوت در جلسه علنی مورخه 7/12/85 شورای اسلامی شهر مطرح شد و به شرح زیر به تصویب رسید.
متن مصوبه
ماده واحده - در اجرای مصوبه مورخه 27/3/61 کمیسیون ماده پنج و به منظور افزایش بهره مندی ساکنان ساختانهای شمالی از نور طبیعی با رعایت عدم مشرفیت به منازل مجاور، ضوابط و مقررات نصب پنجره های حیاط خلوت به شرح زیر تعیین و مالکان املاک و شهرداری موظف به رعایت آن میباشند.
1- نصب پنجره های حیاط خلوت در ارتفاع 70/1 متر از کف، در جهت عدم مشرفیت به مستحدثات مجاور، به منظور افزایش بهره مندی ساکنان منازل از نور طبیعی، به صورت پوشش جداره با استفاده از مصالح جدید در زیر ارتفاع 70/1 متر و حداکثر تا ارتفاع 20/1 متری با رعایت موارد زیر در ساختمان های شمالی بلامانع است.
1- مصالح مورد استفاده باید به گونه ای در داخل دیوار کار گذاری شود که ثابت بوده و قابل تغییر و جابه جایی نباشد.
2- ضمن کمک به تامین نور، مانع دید از داخل ساختمان به فضای خارج و ایجاد مزاحمت باشد.
3- به استحکام بنای ساختمان لطمه وارد ننماید.
4- در صورتی که از جنس شیشه استفاده میشود باید نشکن باشد.
بدیهی است این مصوبه با رعایت ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور مصوب 1375 قابل اجرا میباشد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: شاکی به موجب دادخواستی ابطال مصوبه شماره 4986/2/ش مورخ 7/12/85 شورای اسلامی شهر مشهد دایر بر لزوم اجرای نورگیر در حیاط خلوت را خواستار گردیده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است:) شماره مصوبه در متن دادخواست قید نشده، ضمیمه شده است) 1- مستنداً به ماده 133 قانون مدنی، مشعر بر اینکه هر شخصی میتواند در دیوار و بنای اختصاصی خود، مشرف بر خانه همسایه پنجره باز کند و همسایه حق منع او را ندارد، مصوبه مورد شکایت، لیکن املاک را که قصد احداث پنجره در دیوار خانه خویش مشرف به همسایه جنوبی دارند، منع نموده و صرفاً این حق را به صاحبان املاک شمالی اعطاء نموده که میتوانند با احداث پنجره به نحوی که از کف آپارتمان یک متر و هفتاد سانتی متر بالاتر باشد اقدام کنند. 2- مصوبه مذکور مغایر با شرع مقدس و خلاف قاعده فقهی و حدیث نبوی «لاضرر» و «الناس مسلطون علی اموالهم» میباشد. (این قسم از شکایت مطابق نامه شماره 2759/102/96 مورخ 12/7/96 شورای نگهبان، خلاف موازین شرع شناخته نشد)
خلاصه دفاعیه طرف شکایت: در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر مشهد با ارسال لایحه به شماره 4465/96/04/ش مورخ 25/3/96 توضیح داده است که: 1- مصوبه معترض عنه در راستای اجرایی شدن مصوبه کمیسیون ماده پنج مورخ 27/3/61 ناظر بر احداث حیاط خلوت در املاک شمالی با رعایت حد نصاب های مقرر در آن است و تعارض و همپوشانی با موضوع حکم ماده 133 قانون مدنی ندارد.2- وفق ردیف (د) از بند 6-1-8 طرح تفصیلی طرح جامع مشهد مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری، که رعایت مفاد آن برای شهرداری مربوطه الزامی است، احداث هرگونه پنجره یا روزن نورگیر یا هواکش یا هرگونه برجستگی بر روی نور مشترک دو ملک از هر ملک به سوی ملک همسایه ممنوع است. 3- با توجه به تصریح ماده 633 قانون مدنی به روزنه یا شبکه، هویداست که مفهوم پنجره کاملاً متفاوت از آن است و توسل شاکی به مستند مذکور جهت دفاع از قانونی بودن نصب پنجره بر روی دیوار مشترک به همسایه، خروج موضوعی از تنازع فعلی دارد و قابل استناد نمیباشد. 4- به استناد ماده 130 قانون مدنی، قانونگذار خود مانع اصلی در احداث هرگونه پنجره و درب و خروجی از فضای مجازی - املاک مجاور به یکدیگر میباشد و بالتبع مصوبات مورد شکایت همگی در راستای قانون و حفظ حقوق شرعی و قانونی مالکین وضع شده اند.
چنانچه ادعای مغایرت مقرره مورد اعتراض با موازین شرعی مطرح شده است نظریه شورای نگهبان نوشته شود: خلاف موازین شرع شناخته نشد.
هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق آراء اعضاء حاضر به شرح ذیل مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات تخصصی
طبق بند 9 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و اصلاحات بعدی تصویب آییننامه های شهرداری پس از رسیدگی به آنها با رعایت دستورالعملهای وزارت کشور جزء وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی شهرهاست و طبق بند 4 ماده 2 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران تهیه و تصویب ضوابط و مقررات طرحهای جامع شهری از اختیارات شورای عالی شهرسازی معماری ایران است و در ردیف «د» از بند 6-1-8 طرح جامع مشهد حیاط خلوت به منظور نورگیری برای اطاق و یا آشپزخانه به مساحت 12 متر تجویز شده است و شورای محترم نگهبان طبق نظریه شماره 2759/102/96 مورخ 12/7/1396 مصوبه شماره 4986/2/ش مورخ 7/12/1385 شورای اسلامی شهر مشهد خلاف موازین شرع نشناخته است بنابراین مصوبه مورد شکایت مغایر قانون و خارج از حدود اختیار نبوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف 20 روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
جواد جباریرئیس هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری