تایید حکم طلاق به دلیل عسر و حرج و شروط ضمن عقد توسط دیوان عالی کشور پس از تجدیدنظرخواهی زوج

تاریخ دادنامه قطعی: 1400/02/28

خلاصه جریان پرونده:

در این پرونده م. د. ن. به وکالت از م. ا. در مورخه 98/7/21 با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به لحاظ عسر و حرج و تحقق شروط ضمن عقد به طرفیت م. ح. م. ح. طرح دعوی نموده است. و اعلام کرده در مورخه 77/10/7 با خوانده ازدواج نموده و یک فرزند 18 ساله دارند. زوجین و فرزند مقیم و تابعیت *هستند زوجین در 92/12/1 توافق و تصمیم به جدایی و تقسیم اموال گرفته اند و زوج نیز زندگی مشترک را ترک نموده و در *در حال حاضر سکونت دارد. زوجه به محاکم کشور *مراجعه نموده و حکم طلاق صادر شده و خواستار تنفیذ طلاق به لحاظ شرعی است. و عسر و حرج و شروط عقد محقق میباشد. شعبه *در 98/8/27 تشکیل جلسه داده است. وکیل خواهان به مفاد دادخواست استناد نموده زوجین مفارقت جسمانی طولانی دارند وکیل خوانده پاسخ موکل قصد مراجعت به کشور را داشته ولی زوجه حاضر به بازگشت نبوده و موکل را مجبور به امضای توافق نامه نموده که کلیه اموال و دارایی موکل به ایشان واگذار شده و بعد موکل از منزل مشترک اخراج شده است. و ادعای عسر و حرج موجه نیست. و جدایی هم ناشی از اقدام زوجه بوده که حاضر به مراجعت به *نشده است. دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است. داور زوجه نظر به عدم سازش داده است. داور زوج اعلام کرده ایشان علاقه شدید به خانواده دارد. و مخالف طلاق است. دادگاه به موجب دادنامه شماره --- 98/12/7 با عدم احراز عسر و حرج حکم بر بی حقی خواهان صادر نموده است. م. د. ن. به وکالت از م. ا. نسبت به دادنامه بدوی اعتراض نموده است. شعبه *به موجب دادنامه شماره */ 4/17 دادنامه بدوی را تایید نموده است. اقای م. د. ن. از م. ا. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان در زمان شور قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره * 99/4/17 فرجامخواسته مشاور نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

فرجامخواهی اقای م. د. ن. به وکالت از م. ا. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 99/4/17 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بی حقی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ عسر و حرج صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا دادگاه مکلف بوده مطابق ماده 2 قانون حمایت خانواده با حضور قاضی مشاور تشکیل و پس از کسب نظر ایشان مبادرت به صدور رای نماید. که دادرسی از این جهت دارای نقص می‌باشد. ثانیا اینکه نظریه داوری و جدایی طولانی زوجین انهم با اقامت هر یک در یک کشور قطعا بر عدم سازش می‌باشد. و دادگاه در رد ان مطابق ماده 27 قانون مزبور و اینکه چگونه امکان سازش بین زوجین ایجاد خواهدشد مستدلا اظهار نظر ننموده است. ثانیا اینکه مبنای جدایی فیزیکی و جسمانی زوجین توافق نامه ای است.که در سال 92 به امضای زوج رسیده و زوج با امضا این توافق نامه خود زندگی مشترک را ترک نموده است.و زوجه بر مبنای همین توافق از دادگاه امریکا تقاضای طلاق نموده و در متن رای دادگاه نیز به این توافق اشاره گردیده است. بدیهی است.که ترک زندگی مشترک توسط زوج با امضای توافق به خواسته خود او انجام گردیده و ادامه چنین شرایطی قطعا برای زوجه ایجاد عسر و حرج می‌نماید. و ادعای زوج مبنی بر اینکه از زوجه خواسته به *بیاید لیکن نپذیرفته یا توافق را الزاما امضای کرده فاقد دلیل می‌باشد. لذا با توجه به مراتب ذکر شده مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌نماید.

با نقض دادنامه و اعاده پرونده شعبه *در مورخه 99/9/15 تشکیل جلسه داده است.وکیل زوجه گفته زوجه دارای تابعیت *است. و از سال 92 اختلاف داشتند و در سال 92 توافق کردند. که برای طلاق اقدام نمایند و دو قطعه زمین برای مهریه تعیین و به زوجه اختصاص داده شده و متعاقبا موکل برای طلاق اقدام نموده وطلاق امریکایی واقع شده است.واز سال 92 مفارقت جسمانی دارند. موکله حاضر است.در قبال طلاق 300 سکه از مهریه را بذل کند و نسبت به سایر حقوق ادعایی ندارد. فرزند متولد سال 79 و بالغ است.و الباقی مهریه 400 سکه از طریق ثبت در حال اجرای می‌باشد. وکیل زوج پاسخ داده در توافق زوجین در *شامل منزل مسکونی و اتومبیل و سنوات اخذ شده شامل 832/000 دلار به زوجه داده شده است.لیکن با زوجه درخواست مهریه نموده و اموال موکل را توقیف نموده است.و موکل ممنوع الخروج شده است. توافق نامه قابل عدول می‌باشد. و اینکه موکل بدلیل ممنوع الخروجی نمی تواند به *برود و این دلیل عسر و حرج زوجه نیست. و موکل از زوجه خواسته برای ادامه زندگی به کشور *بیاید ولی مورد قبول زوجه نشده و استنکاف نموده است. لذا عسر و حرجی وجود ندارد. دادگاه تجدیدنظر با ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره * 99/11/14 با توجه به بذل حقوق مالی و بخش اعظم مهریه نشانگر استیصال و درماندگی زوجه می‌باشد. واز طرفی توافقات زوجین در خارج از کشور حکایت از طلاق عاطفی و مفارقت جسمانی چندین ساله دارد. و از طرفی حکم مراقبتی محاکم *زوج را ملزم نموده از هرگونه ازار و تهدید امتناع کند و زوج سلاحهای گرم خود را تحویل دهد. و اینکه زوجین در توافق فیمابین موارد مالی را نیز حل و فصل نموده اند. با نقض دادنامه بدوی وعسر و حرج زوجه حکم به الزام زوج به طلاق ایشان صادر و مقرر نموده 1 - زوجه سیصد سکه از مهریه را بذل نموده. 2 - در مورد نفقه و اجرت المثل و جهیزیه ادعایی ندارد. اقای م. ب. به وکالت از م. ح. م. ح. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه ایشان و پاسخ وکیل فرجامخوانده م. د. ن. در زمان شور قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره */ 11/14 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

رای شعبه

فرجامخواهی اقای م. ب. به وکالت از م. ح. م. ح. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 99/11/14 صادره از شعبه *که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی حکم به الزام فرجامخواه به طلاق فرجامخوانده صادر گردیده وارد و موجه نمیباشد. و دادنامه فرجامخواسته با توجه به جدایی جسمانی وعاطفی زوجین از سال 92 و توافق نامه زوجین در سال 92 که بر مبنای ان زوج زندگی مشترک را ترک و زوجه به همین دلیل از محاکم *تقاضای طلاق نموده و نظریه داوری برعدم صلح و سازش مطابق مقررات و موازین قانونی صادر و ایراد و اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض دادنامه فرجامخواسته را مطابق مقررات مندرج در ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی ایجاب نماید. از ناحیه وکیل فرجامخواه ارائه نگردیده است. لذا مستندا به مواد 370 و 396 قانون مارالذکر با رد فرجامخواهی به عمل امده دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می‌نماید./ا 400/3/8

شعبه *

رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.