هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
شماره پرونده: ه- ع /97/408 شماره دادنامه: 9709970906010401 تاریخ: 4/12/97
شاکی: آقای علی اصغر کاشفی
طرف شکایت: بنیاد شهید و امور ایثارگران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 5 ابلاغیه شماره 2031/03/520 مورخ 21/6/1395 معاون فرهنگی بنیاد شهید و امور ایثارگران کشور
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: مفاد دادخواست: به موجب ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران، بنیاد شهید موظف است صد در صد هزینه تحصیل کلیه دانشجویان شاهد (همسر و فرند شهدا)، جانبازان 25 درصد و بالاتر و همسر و فرزندان آنها و آزادگان و فرزندان آنها که در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی شهریه بگیر مشغول به تحصیل هستند را تامین نماید. مطابق تبصره این ماده، تعیین رشته های تحصیلی مورد نیاز، نوع، میزان و شرایط پرداخت هزینه شهریه دانشجویی به موجب آییننامه ای خواهد بود که توسط بنیاد و با همکاری وزارتخانه های «علوم، تحقیقات و فناوری» و «بهداشت، درمان و آموزش پزشکی» تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید. لذا هیات وزیران در تاریخ 29/1/95، آییننامه اجرایی تبصره ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران را به تصویب رسانده است. در تبصره 3 ماده 3 آن تصریح شده که در هر مقطع تحصیلی فقط می توان یک بار از تسهیلات پیش بینی شده در قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران استفاده کرد. در واقع پرداخت شهریه در هر مقطع تحصیلی فقط برای یک بار مجاز است. اما در بند 5 بخشنامه مورد اعتراض که توسط معاون فرهنگی و امور اجتماعی بنیاد شهید و امور ایثارگران ابلاغ شده، تصریح شده است که در خصوص تبصره 3 ماده 3 آییننامه اجرایی تبصره ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران، فارغ التحصیلان مدارک بالاتر که تمایل دارند در یک مقطع پآیین تر یا همان مقطع قبلی مجدداً تحصیل نمایند (چه از خدمات و تسهیلات دانشجویی بنیاد استفاده کرده باشند، چه نکرده باشند) مشمول دریافت شهریه نمی شوند. در این بند از بخشنامه شرط اضافه ای علاوه بر مفاد تبصره 3 ماده 3 آییننامه مذکور قید شده است. این در حالی است که وضع چنین شرایطی در صلاحیت معاون فرهنگی و امور اجتماعی بنیاد شهید و امور ایثارگران نیست و همانگونه که در فوق اشاره شد، چنین مصوباتی میبایست توسط بنیاد شهید و با همکاری وزارتخانه های علوم و بهداشت تهیه و به تصویب هیات وزیران برسد. نکته دیگر اینکه اگر کسی که مشمول قانون مذکور است در یکی از مقاطع تحصیلی با هزینه شخصی تحصیل کرده باشد میتواند برای یک بار دیگر از مزایای پرداخت شهریه توسط بنیاد شهید بهره مند گردد و مجدداً در همان مقطع به تحصیل بپردازد ؛ حتی اگر در یک مقطع بالاتر به تحصیل پرداخت باشد. این حق به موجب بخشنامه مورد اعتراض نادیده گرفته شده است.
متن مقرره مورد شکایت: بند 5 ابلاغیه شماره 2031/03/520 مورخ 21/6/1395 معاون فرهنگی بنیاد شهید و امور ایثارگران کشور
5- در خصوص تبصره 3 ماده 3: فارغ التحصیلان مدارک بالاتر که تمایل دارند در یک مقطع پآیین تر یا همان مقطع قبلی مجدداً تحصیل نمایند (چه از خدمات و تسهیلات دانشجویی بنیاد استفاده کرده باشند چه نکرده باشند) مشمول دریافت شهریه نمی شوند.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران صراحت دارد «تعیین رشته های تحصیلی مورد نیاز، نوع، میزان و شرایط پرداخت هزینه شهریه دانشجویی به موجب آییننامه ای که توسط بنیاد و با همکاری وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه و به تصویب هیات وزیران میرسد.» بنا بر حکم مقرر در ماده 2 و 3 آییننامه اجرایی «فارغ التحصیلان مقاطع تحصیلی در دوره های روزانه دانشگاه های دولتی مجدداً در همان مقطع یا مقطع پآیین تر مشمول بهره مندی از خدمات این آییننامه نمی شوند و مشمولین در هر مقطع تحصیلی فقط میتوانند یک بار از این تسهیلات استفاده کنند و با وحدت ملاک از تبصره مذکور بند 5 بخشنامه شماره 2031/03/520-21/6/95 ابلاغ شده است.»
چنانچه ادعای مغایرت مقرره مورد اعتراض با موازین شرعی مطرح شده است نظریه شورای نگهبان نوشته شود: ادعایی مطرح نشده است.
نظریه تهیه کننده گزارش: متن بند 5 بخشنامه شماره 2031/03/520 - 21/6/95 بر اساس تبصره 2 و 3 ماده 3 آییننامه اجرایی تبصره ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران تهیه و ابلاغ شده است و از این جهت که ابلاغ آییننامه میباشد و واجد قاعده مستقلی نیست قابل طرح به نظر نمی رسد و باید از اصل مواد و تبصره آییننامه شکایت نمایند. ضمن اینکه ابطال تبصره 2 ماده 3 آییننامه اجرایی تبصره ماده 66 در پرونده کلاسه 97/828 و 97/111 هیات عمومی در هیات پژوهشی فرهنگی مطرح و قابل ابطال تشخیص گردیده است که برای رسیدگی به هیات عمومی دیوان ارجاع شده است. تهیه کننده گزارش:حسن مهدوی
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت مطروحه مبنی بر درخواست ابطال بند 5 ابلاغیه شماره 2031/03/520 مورخ 21/6/95 معاونت فرهنگی بنیاد شهید و امور ایثارگران کشور مشعر به اینکه فارغ التحصیلان مدارک بالاتر که تمایل دارند در یک مقطع پآیین تر یا همان مقطع قبلی مجدداً تحصیل نمایند (چه از خدمات و تسهیلات دانشجویی بنیاد استفاده کرده باشند چه نکرده باشند) مشمول دریافت شهریه نمی شوند از این جهت که مغایر با حکم ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران است زیرا در ماده قانونی مذکور پرداخت درصد شهریه ایثارگران مورد حکم قرار گرفته و مقید به قیدی نشده است. با توجه به اوراق و محتویات پرونده نظر به اینکه قانونگذار به شرح تبصره ذیل ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران، تعیین شرایط پرداخت شهریه و نیز میزان آن به آییننامه اجرایی محول شده و هیات وزیران به شرح ماده 5 آییننامه اجرایی و تبصره 2 ماده 3 آییننامه اجرایی مصوبات مشابهی داشته که طبق آراء شماره 1046 مورخ 19/10/96 و 1930-1929 مورخ 18/10/1397 مغایر قانون تشخیص داده شده و مورد شکایت هم منطبق با بندهای مذکور است. لذا بر اساس موازین مذکور مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص نمی گردد و در نتیجه رای به رد شکایت شاکی صادر و اعلام میگردد. این رای ظرف مهلت بیست روز پس از صدور از سوی رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا ده تن از قضات قابل اعتراض میباشد.
ذبیح اله واحدیرئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری