هیات تخصصی پژوهشی، فرهنگی
شماره پرونده: ه- ع /96/440 دادنامه: 9709970906010107 تاریخ: 31/4/97
شاکی: خانم محیا معتمدی قزوینی با وکالت خانم سیما شریفی نوروزی
طرف شکایت: 1- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی 2- دانشگاه علوم پزشکی قزوین
موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال بخش نامه معاونت وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
2- صورتجلسه هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی قزوین
متن مقرره مورد شکایت: مطابق بخش نامه معاون آموزشی و دبیر شورای آموزش پزشکی و تخصصی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که عیناً در قسمت های (الف) و (ب) بند 12 صورتجلسه هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی قزوین منعکس شده است، غیر از دانشجویانی که شرایط آنها در آییننامه نقل و انتقالات ذکر شده است، مابقی دانشجویانی که معیارهای قطعی را ندارند و خواهان نقل و انتقال از یک دانشگاه به دانشگاهی دیگر هستند، در صورت تایید شورای نقل و انتقالات و فراهم بودن امکانات پذیرش، میتوانند در قالب پردیس های خودگردان یا ظرفیت مازاد، در دانشگاه مقصد مهمان شده یا انتقال یابند و میزان شهریه آنها همانند شهریه دانشجویان مازاد یا پردیس های خودگردان است.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: وکیل شاکی در تبیین خواسته خود به موارد ذیل اشاره کرده است: 1- وضع شهریه توسط هیات امنا باید در چارچوب قوانین و مقررات انجام شود و بنابراین، هیات امنا نمی تواند فراتر از حیطه اختیارات خود شهریه وضع کند. 2- شاکی دانشجوی دانشگاه سراسری و تابع مقررات عمومی است و مقررات مربوط به دانشجویان مازاد یا پردیس های خودگردان در خصوص وی صدق نمی کند. بنابراین ماهیت وضعیت شاکی با نقل و انتقال تغییر پیدا نمی کند ؛ چون نحوه ورود اینگونه دانشجویان متفاوت از نحوه ورود دانشجویان دانشکده های پردیس میباشد. 3- اخذ شهریه به دلیل افزایش متقاضی صحیح نیست. 4- اخذ شهریه توسط موسسات دولتی باید مطابق قانون باشد و هیات امنای دانشگاه صلاحیت چنین کاری را ندارد ؛ همچنین، اعلام میزان شهریه به دانشجو در هنگام انتقال نمی تواند دلیل موجهی برای اخذ شهریه محسوب شود. 5- شاکی به عنوان دانشجوی پذیرفته شده در آزمون سراسری در ظرفیت اعلام شده محسوب میشود و پذیرفته شده به صورت مازاد یا پردیس های خودگردان نیست. با این وصف انتقال دانشجویان تغییری در ماهیت قبولی ایجاد نمی کند ؛ بنابراین بند (ح) ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه کشور به دانشجویان مازاد بر ظرفیت و پردیس های خودگردان در زمان ورود اختصاص دارد و تعمیم آن بر دانشجویان ورودی آزمون سراسری فاقد وجاهت قانونی است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: ریاست دانشگاه علوم پزشکی قزوین طی لایحه دفاعیه شماره 222459/21/28 مورخ 6/8/1396، مطالب ذیل را عنوان نموده است ؛ 1- حسب نامه 1687 مورخ 10/6/94 معاون آموزشی و دبیر شورای آموزش پزشکی و تخصصی وزارت بهداشت، دانشجویان واجد شرایط مندرج در آییننامه نقل و انتقالات در قالب پردیس های خودگردان یا ظرفیت مازاد، نمی توانند با پرداخت شهریه منتقل یا مهمان شوند. 2- در صورت عدم موافقت دانشجو با پرداخت شهریه، دانشجو میتواند در دانشگاه مبدا ادامه تحصیل دهد و از مزایای آموزش رایگان بهره مند شود و هیچ گونه الزامی بر مهمان شدن در دانشگاه مقصد و پرداخت شهریه نبوده است. 3- مطابق بند (ب) ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه، دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی میتوانند بدون الزام به رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه های دولتی، در چارچوب مصوبات هیات امنای دانشگاه عمل نمایند. 4- رای وحدت رویه اثر قهقرایی ندارد و عطف به ما سبق نمی شود ؛ مگر اینکه در آن به صراحت قید گردد. رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عدالت اداری صادره در این خصوص به تاریخ 2/3/96 است ؛ لذا تا زمان صدور رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری، مصوبات مبنی بر اخذ شهریه از دانشجویان مهمان به قوت خود باقی است.
نظریه تهیه کننده گزارش: شکایت شاکی بر اساس مفاد دادخواست تقدیمی مفاداً: 1- ابطال بند 2 بخشنامه شماره 1687/500/د - 10/6/94 معاونت آموزشی و دبیر شورای آموزش پزشکی و تخصصی پزشکی میباشد که به تایید مقام وزارت رسیده و طی آن مقرر گردیده، دانشجویانی که واجد شرایط انتقال نمیباشند و متقاضی انتقال میباشند، بایستی شهریه بپردازند. 2- ابطال بند 12 مصوبه 4/5/94 و بند 47 مصوبه 18/6/91 هیات امناء دانشگاه علوم پزشکی قزوین که مضمونی مشابه بخشنامه مذکور در بند یک دارد.
در خصوص شکایت بند 1 چون قبلاً به شرح دادنامه شماره 168 الی 173 مورخ 2/3/96 هیات عمومی موضوع مورد رسیدگی قرار گرفته و تابع امر مختومه است، پیشنهاد میشود که در اجرای ماده 85 پرونده به نظر رئیس محترم دیوان عدالت اداری برسد. در خصوص بند دوم شکایت نیز چون بر اساس بند (ب) ماده 20 و بند (ح) ماده قانونی مذکور قانون برنامه پنجم توسعه و جزء اختیارات هیات امنا است و با توجه به مدلول رای شماره 945 - 28/9/1396 هیات عمومی عقیده به رد شکایت دارم. تهیه کننده گزارش: واحدی
نظریه اتفاقی هیات تخصصی: در خصوص شکایت مطروحه مبنی بر درخواست ابطال بند 2 بخشنامه شماره 1687/500/د - 10/6/94 معاونت آموزشی و دبیر شورای آموزش پزشکی و تخصصی وزارت بهداشت که به تایید وزیر بهداشت رسیده و طی آن مقرر شده دانشجویان متقاضی انتقال که واجد شرایط آییننامه انتقال نمیباشند، میتوانند با پرداخت شهریه انتقال پیدا کنند. از حیث اینکه دریافت وجه نیاز به حکم قانونگذار دارد و مشمول بند (ح) ماده 20 قانون برنامه پنجم هم نمی گردد، با عنایت به اینکه قبلاً شکایتی با همین مضمون تقدیم دیوان عدالت اداری گردیده که منجر به صدور دادنامه شماره 168 الی 173 مورخ 2/3/96 شده است، موضوع از مصادیق مندرج در ماده 85 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تشخیص میگردد و پرونده جهت اتخاذ تصمیم به نظر رئیس محترم دیوان عدالت اداری میرسد. ذبیح اله واحدی رئیس هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی دیوان عدالت اداری
رای هیات تخصصی
در خصوص درخواست ابطال جزء (ب) بند 12 مصوبه جلسه بیستم هیات امناء دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی قزوین مورخ 4/5/94 که طی آن موافقت با انتقال دانشجویانی که واجد شرایط عمومی انتقال نمیباشند، با اخذ شهریه تجویز گردیده از حیث اینکه دریافت وجه بایستی با حکم یا اجازه قانونگذار باشد و در این مورد حکم قانونی وجود ندارد و موضوع مشمول بند (ح) ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه هم نمیباشد. با توجه به اوراق و محتویات پرونده نظر به اینکه موضوع مصوبه از مصادیق امور مالی است و مطابق حکم بند (ب) ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه و مدلول رای شماره 945 مورخ 28/9/96 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، جزء اختیارات قانونی هیات امناء دانشگاه میباشد، بنابراین شکایت وارد تشخیص نمی گردد. لذا رای به رد آن صادر و اعلام میگردد. این رای ظرف مهلت بیست روز پس از صدور از سوی ده تن از قضات یا رئیس محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض میباشد.
ذبیح اله واحدیرئیس هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی دیوان عدالت اداری