مطالبه خسارات تاخیر تادیه از محل مال مرهونه

خلاصه متن: برای دسترسی به تمام قسمت‌ها، لطفاً وارد شوید یا ثبت‌نام کنید .

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/03/25
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: چنانچه راهن مراتب اعلام آمادگی خود را به پرداخت تسهیلات ازمحل وثائق اعلام کرده باشد و بانک مرتهن علیرغم دارابودن اختیارات کافی و قانونی نسبت به فروش وثائق و تسویه مانده مطالبات خود هیچ گونه اقدام عملی موثری به عمل نیاورده باشد، عدم استیفای مطالبات و عدم فروش اسناد املاک رهنی به استناد قواعد تسبیب، اقدام و تحذیر، منتسب به بانک بودهو از تاریخ درخواست مشتری حق دریافت جریمه و سود اضافه را نداشته و دعوی الزام به فک رهن توسط راهن پذیرفته می‌شود.مال مرهونه صرفا تضمین اصل طلب بوده و امکان وصول خسارت تاخیر تادیه از محل مال مرهونه وجود ندارد؛ زیرا شمول عقد رهن به خسارات تاخیر تادیه فاقد وجاهت قانونی و شرعی است.

رای دادگاه بدوی

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1393/08/25

رای دادگاه

در خصوص دعوای آقایان 1 - ک. ش.الف. 2 - ب. ش. 3 - م. ر. 4 - شرکت راه ارتباط شایان 5 - باشگاه ورزشی کاوه شمیران 6 - شرکت بازرگانی چهل ستون تجارت تهران 7 - شرکت صنایع غذایی آریو برزن 8 - شرکت ساختمانی چهل ستون پایا به طرفیت بانک اقتصاد نوین به خواسته الزام به فک رهن و محاسبه بدهی بر اساس قوانین جاری وقت با جلب نظر کارشناس دادگستری و تامین بدهی از محل مزایده و ثائق و عودت مبلغ مابه التفاوت و جبران کلیه خسارات مادی و معنوی نظر به اینکه خواندگان ردیف دوم الی هشتم به موجب لوایح که پس از جلسه اول دادرسی خواسته خود را مسترد نموده‌اند لذا دادگاه به استناد بند ب ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی صادر و اعلام می‌نماید ودر خصوص دعوای خواهان ردیف اول با وکالت آقای ح. س.ص. که در جریان دادرسی از سوی خواهان اعلام وکالت نموده با عنایت به اینکه خواهان بیان داشته به عنوان شخص حقیقی پلاک های ثبتی مشروحه در ضمائم دادخواست ( 1 ) - پلاک ثبتی شماره 70/30023 به موجب سند رهنی شماره 118623 دفتر خانه 292 تهران به تاریخ 1384/12/21 و قرار داد متمم رهنی شماره 120356 دفترخانه 292 تهران به تاریخ 1385/11/07 ( 2 )- پلاک ثبتی شماره 12457 - 12442 فرعی از --- اصلی به موجب سند رهنی شماره 7167 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/02/21 و قرارداد متمم رهنی شماره 9587 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/11/29 ( 3 )- پلاک ثبتی شماره 6933/7 -* 8 به موجب سند رهنی شماره 7293 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/03/11 ( 4 )- پلاک ثبتی --- به موجب سند رهنی شماره 7308 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/03/16 و قرارداد متمم رهنی شماره 9901 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/12/22 ( 5 )- پلاک ثبتی شماره 3526/10007 به موجب سند رهنی شماره 7405 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/04/01 ( 6 )- پلاک ثبتی شماره 4476/88229 به موجب سند رهنی شماره 7402 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/04/01 ( 7 )- پلاک ثبتی شماره 3915/13203 به موجب سند رهنی شماره 7434 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/04/07 ( 8 )- پلاک ثبتی --- به موجب سند رهنی شماره 7576 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/05/02 و قرارداد متمم رهنی شماره 9353 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/11/08 ( 9 )- پلاک ثبتی شماره 74/27640 به موجب سند رهنی شماره 7581 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/05/03 ( 10 )- پلاک ثبتی شماره 3526/44425 به موجب سند رهنی شماره 7723 تهران دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/05/30 و قرارداد متمم رهنی شماره 9586 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/11/29 ( 11 )- پلاک ثبتی --- به موجب سند رهنی شماره 7724 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/05/30 ( 12 )- پلاک ثبتی شماره 1/15316 به موجب سند رهنی شماره 7726 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/05/30 ( 13 )- پلاک ثبتی شماره 1/15318 به موجب سند رهنی --- دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/05/30 ( 14 )- پلاک ثبتی شماره 1/15315 به موجب سند رهنی شماره 7727 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/05/30 ( 15 )- پلاک ثبتی شماره 1/15317 به موجب سند رهنی --- دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/05/30 ( 16 )- پلاک ثبتی شماره 1/6320 به موجب سند رهنی شماره 7725 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/05/30 ( 17 )- پلاک ثبتی شماره 3526/17794 و 17795 به موجب سند رهنی شماره 7394 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/06/14 ( 18 )- پلاک ثبتی شماره 3526/41239 به موجب سند رهنی شماره 8426 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/09/19 ( 19 )- پلاک ثبتی شماره 116/33896 به موجب سند رهنی شماره 8436 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/09/20 ( 20 )- پلاک ثبتی شماره 120/1323 به موجب سند رهنی شماره 8472 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/09/27 ( 21 )- پلاک ثبتی شماره 126/28030 به موجب سند رهنی شماره 8473 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/09/27 ( 22 )- پلاک ثبتی شماره 2111/2476 به موجب سند رهنی شماره 8494 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/10/02 قرارداد متمم رهنی شماره 8822 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/11/29 ( 23 )- پلاک ثبتی شماره 1 - 3526/83830 به موجب سند رهنی شماره 7404 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/04/01 ( 24 )- پلاک ثبتی شماره 4476/11765 به موجب سند رهنی شماره 8507 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/10/05 و قرارداد متمم رهنی شماره 8965 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/12/22 ( 25 )- پلاک ثبتی شماره 4476/146056 به موجب سند رهنی شماره 8577 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/10/17 ( 26 )- پلاک ثبتی شماره 4476/146540 به موجب سند رهنی شماره 8578 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/10/17 ( 27 )- پلاک ثبتی شماره 4476/146057 به موجب سند رهنی شماره 8579 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/10/17 ( 28 )- پلاک ثبتی شماره 4476/28101 به موجب سند رهنی شماره 8580 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/10/17 ( 29 )- پلاک ثبتی شماره 6713/6208 به موجب سند رهنی شماره 8593 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/10/20 و قرارداد متمم رهنی شماره 8964 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/12/22 ( 30 ) - پلاک ثبتی شماره 6713/6209 به موجب سند رهنی شماره 8594 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/10/20 و قرارداد متمم رهنی 8964 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/12/22 ( 31 )- پلاک ثبتی شماره 6713/621 به موجب سند رهنی شماره 8595 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/10/20 و قرارداد متمم رهنی شماره 8964 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/12/22 ( 32 )- پلاک ثبتی شماره 400 - 6713/393 به موجب سند رهنی شماره 8596 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/10/20 و قرارداد منمم رهنی شماره 8964 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/12/22 ( 33 )- پلاک ثبتی شماره 1636/97 به موجب سند رهنی شماره 8278 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/08/13 ( 34 )- پلاک ثبتی شماره 3526/44582 به موجب سند رهنی شماره 8301 دفترخانه 732 به تاریخ 1385/08/21 ( 35 )- پلاک ثبتی شماره 43/2586 به موجب سند رهنی شماره 8837 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/11/16 ( 36 )- پلاک ثبتی شماره 116/25448 به موجب سند رهنی شماره 8997 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/12/23 ( 37 )- پلاک ثبتی شماره 4 - 3276/433 به موجب سند رهنی شماره 11857 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 86/7/19 ( 38 )- پلاک ثبتی شماره 3104/7559 به موجب سند رهنی شماره 12185 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 76/8/27 ( 39 )- پلاک ثبتی شماره 2158/28 به موجب سند رهنی شماره 8969 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 86/1/28 ( 40 )- پلاک ثبتی شماره 70/5869 به موجب سند رهنی شماره 118624 دفترخانه 292 تهران به تاریخ 1384/12/21 و قرارداد متمم رهنی شماره 120357 دفترخانه 292 تهران به تاریخ 1385/11/07 ( 41 )- پلاک ثبتی شماره 3526/446 به موجب سند رهنی شماره 7233 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/03/02 و قرارداد های متمم رهنی شماره گان 10547 و 10560 و 12132 و همگی دفترخانه خانه 648 تهران به ترتیب به تاریخهای 1386/03/05 و 1386/03/06 و 1386/08/20 ( 42 )- پلاک ثبتی شماره 35/3486 به موجب سند رهنی شماره 7333 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/03/22 و قرارداد متمم شماره 10128 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1386/01/25 ( 43 )- پلاک ثبتی شماره 4476/7045 به موجب سند رهنی شماره 7347 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/03/24 ( 44 )- پلاک ثبتی شماره 8 - 3741/2647 به موجب سند رهنی --- دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/03/30 ( 45 )- پلاک ثبتی شماره 2395/47863 به موجب سند رهنی شماره 7400 دفترخانه 648 تهران به تاریخ 1385/03/31 ( 46 )- پلاک ثبتی شماره 3526/2406 به موجب سند رهنی شماره 8401 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/09/12 ( 47 )- پلاک ثبتی شماره 74/30812 به موجب سند رهنی شماره 8461 دفترخانه 732 به تاریخ 1385/09/26 ( 48 )- پلاک ثبتی شماره 40 الی 70/11638 به موجب سند رهنی شماره 8966 دفترخانه 732 تهران به تاریخ 1385/12/19 را به عنوان راهن در قبال مبلغ 82/514/000/000 ریال در رهن بانک خوانده قرارداده است و پس از انقضاء مدت قرارداد و عدم توانایی دریافت کننده تسهیلات مبنی بر باز پرداخت تسهیلات و علیرغم درخواست های مکرر ایشان ازبانک مرتهن در خصوص استیفای مطالبات از طریق فروش املاک رهنی خوانده از اجابت درخواست ایشان خودداری نموده و موجب افزایش سود و خسارت تاخیر مطالبات گردیده است از طرفی برابر مصوبات دولتی که بانک خوانده نیز ملزم به رعایت مصوبات دولت و بخشنامه های بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران که حاکی از الزام بانک‌های دولتی و خصوصی مبنی بر تعیین تکلیف وضعیت مطالبات خود از بدهکاران بانکی و ایجاد شرایط استیفای مطالبات بانک‌ها ازمحل فروش املاک رهنی ملزم بوده است بنابراین از دادگاه تقاضای صدور حکم به فک رهن از املاک مورد رهن در قبال پرداخت مطالبات بانکی تا تاریخ 1386/12/11 را دارد وکیل خواهان نیز طی لایحه ای با عنایت به انیکه عدم استیفای مطالبات بانک ناشی تعلل بانک خوانده بوده و برابر ماده 227 قانون مدنی مسبب ایجاد خسارات ناشی از تخلف موکل نبوده واز موکل قابل مطالبه نمی‌باشد و ماده 4 قانون مسئولیت مدنی بیان داشته وقتی که زیان دیده به نحوی از انحاء موجبات تسهیل ایجاد زیان را فراهم نماید وبا اضافه شدن آن کمک کند دادگاه می‌تواند میزان خسارات او را تخفیف دهد از طرفی با توجه به قاعده تحذیر که موکل با تقدیم مکرر درخواست به بانک مراتب عجزخود را از تسویه نقدی مطالبات نقدی اعلام نموده و بانک می توانست با توجه به هشدار موکل مطالبات خود را از محل فروش املاک رهنی استیفا نماید و با تعلل خود موجبات ضرربیشتررا فراهم نموده که با التفات به قاعده لاضرر ایجاد این ضرر به موکل شرعا و قانوعا نفی گردیده است آقای س. یویان به وکالت از بانک خوانده در مقام دفاع در ماهیت دعوا بیان داشته و خواهان به تکلیف قانونی و قراردادی خود در مورد بازپرداخت تسهیلات اعطایی در زمان خود اقدامی نکرده و تسهیلات اعطایی بانک موکل به خواهان در قالب مضاربه و مشارکت مدنی بوده و به عنوان عقد قرض واقع نشده و خواهان به عنوان راهن قرارداد رهنی شماره 8401 مورخ 1385/09/12 قبول و تعهد نموده بدهی خود بابت تسهیلات اعطایی و مستند به اسناد و مدارک و قراردادهای بانکی اعم از اصل و سود و کارمزد خسارات متعلقه را که اعلام و اظهار بانک نسبت به مبلغ و میزان آن معتبر است در سررسید مقرر به بانک بپردازد و کارمزد متعلقه به بانک به قرار مندرج در قراردهای فی مابین محاسبه می‌شود و میزان اعلامیه بانک مورد قبول مشتری می‌باشد دادگاه با توجه به اوراق و محتویات پرونده دلایل و مدارک ابرازی خواهان از جمله مصوبه مورخ 1386/10/30 هیات وزیران در خصوص آیین‌نامه نحوه واگذاری دارایهای غیر ضرور بانک‌ها و بخشنامه شماره م ب / 5072 مورخ 1386/12/06 بانک مرکزی خطاب به کلیه بانک‌های دولتی و خصوصی که برابر ماده 8 مصوبه صدرالاشاره هیات وزیران بانک‌ها موظف اند در صورت درخواست کتبی مشتری پس از سررسید بازپرداخت اقساط وثایق را از طریق مزایده به فروش گذاشته و پس از کسر مطالبات خود مازاد احتمالی را به مشتری مسترد نماید و بانک از تاریخ درخواست مشتری حق دریافت جریمه و سود اضافه را نخواهد داشت و تصاویر درخواست های مکرر خواهان از بانک خوانده مبنی بر فروش پلاک های در رهن و استیفای مطالبات بانک و همچنین نظریه کارشناس منتخب دادگاه که به شماره 376 مورخ 1392/03/04 ثبت گردیده است و اعلام داشته بانک خوانده علی رغم دارابودن اختیارات کافی و قانونی نسبت به فروش و ثایق خواهان و تسویه مانده مطالبات خود هیچ گونه اقدام عملی موثری به عمل نیاورده ودر این خصوص اهمال و کوتاهی نموده است و عدم استیفای مطالبات بانک خوانده از محل وثایق و بالاخص عدم فروش اسناد املاک رهنی منتسب به خوانده می‌باشد و خواهان در این مورد قصوری نداشته است و با التفاوت به پاسخ استعلامات ثبتی و تصاویر اسناد رهنی که دلالت بر مالکیت خواهان نسبت به پلاک های ثبتی ردیف 1 الی 40 می‌نماید و کارشناس منتخب طی نظریه تکمیلی مثبوت به تاریخ 1393/07/02 میزان مطالبات بانک خوانده از محل اسناد رهنی متعلق به خواهان را مبلغ 49/084/227/095 ریال اعلام نموده با عنایت به اینکه در عقد رهن میبایست مال الرهانه معلوم و مشخص باشد و راهن فقط در قبال مبلغی که در سند رهنی قید می‌گردد مسئول می‌باشد و خسارت تاخیر تادیه به لحاظ اینکه در زمان عقد رهن ومشخص نمی‌باشد شمول عقد رهن به خسارات تاخیر تادیه برابر ماده 775 قانون مدنی و مسئله 10 کتاب الرهن تحریر الوسیله حضرت امام خمینی (ره) فاقد وجاهت قانونی و شرعی می‌باشد و با عنایت به دفاعیات وکیل خواهان مبنی بر قاعده تسبیب و قاعده اقدام قاعده تحذیردعوای خواهان وارد تشخیص و خوانده را به فک رهن از پلاک های ثبتی شماره گان 1 الی 40 در قبال پرداخت مبلغ 49/084/227/095 ریال از سوی خواهان محکوم می‌نماید و دعوای خواهان را در خصوص پلاک های ثبتی شماره گان 41 الی 48 به لحاظ اینکه ایشان مالکیت در پلاک های ثبتی فوق ندارند به لحاظ عدم ذینفع بودن به استناد بند 10 ماده 84 قانون آیین دادرسی قانونی مدنی قرار رد دعوا صادر می‌نماید رای صادره حضوری و ظرف مدت 20 روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران می‌باشد.

رئیس شعبه دهم دادگاه عمومی (حقوقی) تهران- حسین محمودزاده

رای دادگاه تجدیدنظر استان

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1395/03/25

رای دادگاه

در خصوص تجدیدنظرخواهی بانک اقتصادنوین باوکالت ه. غ. و م. ح.ز. به طرفیت 1 - آقای ک. ش.الف. 2 - م. ر. 3 - شرکت چهل ستون تجارت تهران 4 - شرکت راه وارتباط شایان 5 - باشگاه ورزشی کاوه شمیران 6 - ب. ش. 7 - شرکت چهل ستون پایا 8 - صنایع غذایی آریو برزن نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 93/8/25 صادره ازشعبه --- دادگاه عمومی تهران که براساس آن حکم به فک رهن ازپلاکهای متنازع فیه به شرح آن صادرشده است ونسبت به برخی پلاکهای ثبتی قراررد دعوی صادرشده ونسبت به تجدیدنظرخواندگان ردیف دوم الی هشتم با لحاظ استرداددعوی قراررد دعوی صادرشده ودعوی اعتراض ثالث آقای سید افشین عسگرزاده به طرفیت آقای ک. ش.الف. وبانک اقتصاد نوین نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 93/8/25 مذکورکه اعلام کرده نظربه اینکه پلاک ثبتی --- فرعی از --- اصلی مفروزومجزی از 13753 قطعه --- را به ثمن معلوم خریداری کرده است قسمتی ازمدعا به خوانده ردیف دو یعنی بانک اقتصاد نوین قرارگرفته وبا توجه به سند ثبتی ،فک رهن آن مورد تقاضا است تقاضای نقض دادنامه وصدور حکم بر بی حقی خواهان اصلی را دارد دادگاه با ملاحظه محتوای پرونده واسنادومدارک واظهارات مضبوط درآن نسبت به واژه خواندگان ردیفهای دوم الی هشتم دردادنامه تجدیدنظرخواسته دراجرای ماده 360 قانون آیین دادرسی مدنی ناظربه ماده 309 همان قانون به خواهان ها تصحیح میگردد.نسبت به تجدیدنظرخواهی با توجه به لوایح واظهارات طرفین وبا توجه به اینکه اگردعاوی متعدد دارای منشاءواحد باشند یا ارتباط کامل داشته باشند قابل طرح دریک دادخواست می‌باشندایرادی به آن وارد نیست وبا توجه به اینکه خواهان نخستین مراتب اعلام آمادگی خودرابه پرداخت تسهیلات اعلامی ازمحل وثائق اعلام کرده وبا توجه به استدلال دادگاه نخستین تجدیدنظرخواهی به نحوی نیست که موجبات نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته رافراهم نماید و با شقوق ماده 348 قانون آیین دادسی مدنی قابل انطباق نیست باردتجدیدنظرخواهی به استنادمواد 353 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته تایید میگردد ونسبت به دعوی واردثالث با توجه به پذیرش دعوی مذکورتوسط خواهان اصلی (ک. ش.الف.) وتصویر سندمالکیت 14139 ب 93 به تاریخ 24 شهریورماه هزارو سیصد ونود و سه آن را وارد تشخیص داده وایرادموجهی که موجب رد ادعای مذکور باشد به عمل نیامده و به پلاک ثبتی اعلامی واردثالث با توجه به تایید دادنامه نخستین نسبت به قسمتی از خواسته خواهان دعوی وارد ثالث تحصیل حاصل شده وفک رهن به عمل آمده و نسبت به قسمت دیگر خواسته وی حکم بربی حقی خواهان اصلی نسبت به مالکیت وی بر پلاک اعلامی معترض ثالث صادر و اعلام میگردد این رای قطعی است.

شعبه --- دادگاه تجدید نظر استان تهران - رییس و مستشار

محمد باقر قربان وند - سیدوجیح الله فهیمی گیلانی

منبع