هیات تخصصی پژوهشی، فرهنگی
شماره پرونده: ه- ع /94/661 دادنامه: 339 تاریخ: 30/11/96
شاکی: آقای محمد فیاض محمدی
طرف شکایت: وزارت علوم تحقیقات و فناوری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره یک از ماده 18 آییننامه آموزشی مصوب 16/12/93 جلسه 859 شورای عالی برنامه ریزی آموزشی، اصلاح ماده 33 آییننامه
متن مقرره مورد شکایت: ماده 18: تبصره یک: دانشجویی که در هر نیمسال در یک یا چند درس نمره قبولی کسب نکند، چنانچه در نیمسالای بعدی، درس یا دروس مذکور را با نمره قبولی بگذراند، نمره یا تمام نمره های مردودی قبلی در ریز نمرات تحصیلی دانشجو فقط ثبت و باقی می ماند. اما این نمره ها در محاسبه میانگین کل دوره بی اثر و صرفاً آخرین نمره قبولی در آن درس ملاک محاسبه میانگین کل دوره خواهد بود. ماده 33: این آییننامه در یک مقدمه و 33 ماده و 34 تبصره در جلسه شماره 859 مورخه 16/12/1393 به تصویب شورای عالی برنامه ریزی رسید و برای دانشجویان سال تحصیلی 94-93 و پس از آن و نیز تمام دانشجویانی که در زمان ابلاغ این آییننامه شاغل به تحصیل هستند، به شرطی که خللی در تحصیل ایشان ایجاد نکند، لازم الاجراء است و تمامی آییننامه ها و بخشنامه های مغایر با آن لغو و بلا اثر اعلام میشود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: 1-تبعیض ناروا: زیرا طبق ماده 33، حکم ماده 18 آییننامه برای دانشجویان سال 94-93 و برای دانشجویان در حال تحصیل اعمال میشود. برای این دانشجویان نمره های قبلی به شرط قبولی در ترم بعد در معدل حساب نمی شود. ولی برای دانشجویان قبل از آن نمره ردی قبلی پس از قبولی در ترم بعد در معدل حساب میشود و باعث کاهش معدل کل این افراد نسبت به کسانی که در زمان حاکم شدن آییننامه شرایط مشابهی دارند، میگردد.2- با قاعده شرعی «عدل و انصاف» و «ترجیح بلا مرجح» مغایرت دارد.
چنانچه ادعای مغایرت مقرره مورد اعتراض با موازین شرعی مطرح شده است نظریه شورای نگهبان نوشته شود: شورای محترم نگهبان به موجب نامه شماره 2908/100/95 مورخ 24/8/95 مصوبه را مغایر شرع تشخیص نداده است.
نظریه تهیه کننده گزارش: با عنایت به اینکه مطابق رای صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری، تغییر در مقررات و ضوابط آموزشی در حین تحصیل دانشجویان برای دانشجویانی که قبلاً وارد دانشگاه شده اند، حقی ایجاد نمی شود و با عنایت به اینکه تبصره یک ماده 18 آییننامه آموزشی مصوب 16/12/93 وزارت علوم تحقیقات و فناوری، تغییر مقررات آموزشی، صرفاً ناظر به دانشجویان در حال تحصیل است و در چارچوب اختیارات مرجع صدور وضع شده. بنابراین مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات نمیباشد. تهیه کننده گزارش: واحدی
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت مطروحه مبنی بر درخواست ابطال تبصره یک از ماده 18 آییننامه دوره های کاردانی و کارشناسی مصوب جلسه 859 مورخ 16/12/93 شورای عالی برنامه ریزی وزارت علوم که طی آن مقرر گردیده « نمرات مردودی دانشجویانی که در ترم های بعد نمره قبولی کسب می نمایند، در محاسبه میانگین کل دوره بی اثر است. » از این جهت که در سنوات و سالهای گذشته این نمرات مردودی در سر جمع معدل تاثیر داده میشده و در نتیجه معدل کسانی که قبلاً با وضعیت مشابه فارغ التحصیل شده اند، نسبت به کسانی که با صدور این آییننامه فارغ التحصیل میشوند پآیین تر است و این موجب تبعیض ناروا در بین فارغ التحصیلان یک رشته تحصیلی گردیده و مغایر با بند 9 اصل سوم از قانون اساسی میباشد. با توجه به اوراق و محتویات پرونده، نظر به اینکه اولاً تغییر مقررات در حوزه آموزشی، با لزوم ارتقاء و تحول در این حوزه ملازمه دارد و این معنی در رویه قضایی هیات عمومی در یک مورد که قبولی در آزمون زبان خارجی را برای دانشجویان دوره دکتری لازم دانسته بود، حال آنکه برای دانشجویان دوره های گذشته چنین مقرره ای وجود نداشت و از سوی هیات عمومی ابطال نگردید، مورد تایید قرار گرفته است. ثانیاً با عنایت به تدوین این آییننامه بر اساس اختیارات وزارت علوم به شرح بند 3 جزء ب و بند 1 جزء ج ماده 2 و ماده 6 قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم تحقیقات و فناوری مصوب سال 1383 و بندهای الف، ب و ج ماده 15 قانون برنامه پنجم توسعه جزء اختیارات آن وزارتخانه است که به شورای عالی برنامه ریزی آموزشی محول گردیده و تدوین شده و چون ناظر به دانشجویان در حال تحصیل است که بر همه آنها به طور مساوی اعمال میگردد، از مصادیق تبعیض ناروا و مغایر با بند 9 اصل 3 قانون اساسی نمیباشد. لذا رای به رد شکایت مطروحه صادر و اعلام میگردد. این رای ظرف مهلت بیست روز پس از صدور از سوی ده تن از قضات دیوان یا رئیس کل محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
ذبیح اله واحدیرئیس هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی دیوان عدالت اداری