شماره پرونده: ه- ع 0000016 شماره دادنامه: 140009970906011113 تاریخ: 10/9/1400
شاکی: داود ثناجو
طرف شکایت: دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال جزء های «الف»، «ب» و «ج» از بند «3» مصوبات پنجاه و نهمین جلسه شورای دانشگاه علوم پزشکی همدان مورخ 03/12/1399
شاکی دادخواستی به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان به خواسته ابطال جزء های «الف»، «ب» و «ج» از بند «3» مصوبات پنجاه و نهمین جلسه شورای دانشگاه علوم پزشکی همدان مورخ 03/12/1399 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
الف) شرط دفاع از پایان نامه دوره دکتری تخصصی (Ph.D) چاپ یا پذیرش (دارای DOI) دو مقاله اصیل (پژوهشی) در مجلات معتبر نمایه نوع یک (Pumed: Medin ISI) میباشد.
- حداقل یک مقاله الزاماً باید مستخرج از پایان نامه باشد و مقاله دوم میتواند از طرح های تحقیقاتی دانشجو در دوره دکترای تخصصی باشد که در این مقاله دانشجو باید نویسنده مسئول و یا نفر اول با آدرس گروه آموزشی و تخصصی و با یکی از مراکز تحقیقاتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان باشد.
ب) در صورتی که دانشجو در دوره دکتری تخصصی فعالیت فناورانه داشته که منجر به اخذ پروانه ثبت اختراع شده و یا فعالیت های پژوهشی ایشان منجر به ارائه محصول و یا اصلاح فرایندها و مشکلات بهداشتی، درمانی در دانشگاه شود به طوری که این اصلاحات منجر به بهبود روند امور جاری دانشگاه گردیده، این موارد با تایید شورای فناوری دانشگاه و شورای تحصیلات تکمیلی میتوانند جایگزین مقاله دوم شود.
ج) در صورتی که مقاله چاپ شده یا پذیرفته شده (دارای DOI) دانشجو در مجلات معتبر Q1باشد میتواند با همان یک مقاله از پایان نامه خود دفاع نماید. ضمناً در این مقاله دانشجو می باید نفر اول یا نویسنده مسئول باشد.
تبصره یک: این مصوبه برای کلیه دانشجویان دکتری تخصصی (Ph.D)در تمام رشته های ورودی مهرماه 1398 به بعد الزامی میباشد.
تبصره دو: دانشجویان دوره دکتری تخصصی (Ph.D)کلیه رشته ها که ورودی قبل از مهرماه 1398 هستند میتوانند با چاپ یا پذیرش (دارایDOI) یک مقاله از پایان نامه خود در مجلات معتبر نمایه نوع یک دفاع نمایند. در این مقاله نیز دانشجو می باید نفر اول یا نویسنده مسئول باشد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
مقرره مورد شکایت به دلایل ذیل با تبصره 3 ماده 43 آییننامه آموزشی دوره دکترای تخصصی مصوب 24/04/1397 شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی مغایرت دارد: اولاً طبق ماده 1 قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب 1395 دانشگاه ها صرفاً در خصوص مقررات مالی و استخدامی از رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه های دولتی مستثنی شده اند در حالی که در خصوص مقررات آموزشی و پژوهشی همچنان مکلف به رعایت احکام بالادستی میباشند. ثانیاً تبصره 3 ماده 43 آییننامه آموزشی دوره دکترای تخصصی ارائه «حداقل یک مقاله منتج از پایان نامه» را برای صدور جواز دفاع از پایان نامه دوره دکتری تخصصی کافی می داند اما جزء (الف) بند سه مصوبه شورای دانشگاه، حوزه شمول مقرره شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی را توسعه داده و دانشجوی دوره دکتری را به ارائه «حداقل دو مقاله منتج از پایان نامه و یا طرح تحقیقاتی» نموده است، بر این مبنا هیات عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره 2422 مورخ 21/08/1398 و دادنامه شماره 1727 مورخ 09/12/1399 مصوبات مشابه دانشگاه های دیگر را ابطال نموده است. ثالثاً جزء «ب» بند «3» مصوبه شورای دانشگاه حوزه شمول تبصره 3 ماده 43 آییننامه آموزشی دوره دکترای تخصصی را توسعه داده است. رابعاً تبصره 3 ماده 43 آییننامه آموزشی دوره دکترای تخصصی ارائه مقاله در یکی از «مجلات با نمایه گروه اول» را مقرر نمود در حالی که جزء (ج) بند سه مصوبه شورای دانشگاه از لفظ «مجلات Q1» استفاده کرده است و با عنایت به اینکه «مجلات Q1» در مقایسه با «مجلات با نمایه گروه اول» تعداد مجلات کمتری را شمال میشوند، این بند از مصوبه شورای دانشگاه حوزه شمول تبصره 3 ماده 43 آییننامه مزبور را تضییق و تحدید نموده است.
در پاسخ به شکایت مذکور، رییس دانشگاه علوم پزشکی همدان به موجب لایحه شماره 988/16/پ مورخ 05/03/1400 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1. طبق ماده واحده «خروج تصمیمات و آراء صادره از هیات ها و کمیته های تخصصی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراکز آموزشی و پژوهشی در خصوص امور و شئون علمی، آموزشی و پژوهشی از شمول صلاحیت دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضائی» مصوب 12/06/1387 شورای انقلاب فرهنگی و مصوبه تفسیری در خصوص ماده واحده مارالذکر در جلسه 760 مورخ 12/12/1393 شورای عالی انقلاب فرهنگی، تصمیمات در خصوص موضوعات علمی، آموزشی و پژوهشی، قابل شکایت و رسیدگی در دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضایی نخواهند بود. لذا رسیدگی به موضوع درخواست شاکی در صلاحیت هیات عمومی نمیباشد.
2. وفق مصوبه جلسه 763 مورخ 22/02/1394 شورای عالی انقلاب فرهنگی دائر بر «تشکیل هیات عالی تجدیدنظر موضوع تبصره ماده واحده مصوب جلسه 630 شورالی انقلاب فرهنگی»، درخواست تجدیدنظر نسبت به تصمیمات در خصوص امور علمی، آموزشی و پژوهشی هیات عالی تجدیدنظر در وزارت بهداشت مقرر گردیده است. لذا شاکی باید مراتب اعتراض را به تشکیلات مربوطه در وزارت متبوع تقدیم می نمود.
3. مصوبه مورد اعتراض بر اساس اصلاحیه شرایط دفاع از پایان نامه به شماره 233/500 مورخ 04/05/1399 شورای آموزش پزشکی و تخصصی صادر شده است که با توجه به اجازه و اختیاری که از سوی شورای آموزش پزشکی و تخصصی به دانشگاه ها داده شده است خلاء قانونی مورد استناد در آراء هیات عمومی به شماره های 2422 مورخ 21/08/1398 و 1727 مورخ 09/12/1399 مرتفع شده است.
4. شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی در هفتاد و پنجمین جلسه مورخ 08/04/1399 مقرر نموده است: «دانشگاه ها مجاز هستند بر اساس توان علمی خود در صورت تایید شورای دانشگاه شرط حداقلی یک مقاله جهت دفاع از پایان نامه را افزایش دهند» و شورای دانشگاه علوم پزشکی همدان نیز با توجه به مصوبه مذکور و در راستای تربیت نیروی متخصص اقدام به افزایش تعداد مقالات مورد نیاز برای دفاع نموده است.
5. بند «ب» مصوبه مورد اعتراض حوزه شمول تبصره 3 ماده 43 آییننامه را گسترش نداده بلکه صرفاً علاوه بر واژه اختراع، تعریف اختراع مقرر در ماده 1 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 07/08/1386 را نیز کنار واژه اختراع درج نموده است.
6. بند «ج» مصوبه مورد اعتراض بر خلاف ادعای شاکی الزامی نیست بلکه صرفاً تشویقی است که جهت چاپ مقاله در مجلات معتبر Q1 در نظر گرفته شده است.
پرونده شماره ه- ع / 0000016 مبنی بر درخواست ابطال جزء «الف»، «ب» و «ج» از بند (3) مصوبات پنجاه و نهمین جلسه شورای دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان همدان مورخ 03/12/1399، در جلسه مورخ 24/08/1400 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
نظر به اینکه مطابق مصوبه هفتاد و پنجمین جلسه شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی مورخ 08/04/1399 شرط جدیدی جهت دفاع از پایان نامه با عبارت «دانشگاهها مجاز هستند براساس توان علمی خود در صورت تایید شورای دانشگاه، شرط حداقلی یک مقاله جهت دفاع از پایان نامه را افزایش دهند» به ذیل تبصره (5) ماده (43) آییننامه دوره دکتری تخصصی (Ph.D) مصوب سی و پنجمین جلسه شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی مورخ 29/08/1386 و ذیل تبصره (3) ماده (43) آییننامه آموزشی دوره دکتری تخصصی (Ph.D) مصوب شصت و نهمین جلسه شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی مصوب 24/04/1397، اضافه گردیده است فلذا دانشگاهها میتوانند براساس تیپ و رتبه دانشگاه و نیز جایگاه علمی خود در راستای تربیت نیروی متخصص و با تصویب شورای دانشگاه اقدام به افزایش حداقلهای تعیینی در آییننامه از جمله افزایش تعداد مقالات مورد نیاز جهت دفاعِ دانشجویان مقطع دکتری تخصصی نمایند. از این رو مصوبه مورد اعتراض در حدود اختیارات مرجع تصویب کننده بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمد کریمی
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری