هیات تخصصی اقتصادی مالی
شماره پرونده: ه- ع /96/1350 دادنامه: 9709970906010247 تاریخ: 20/8/97
شاکی: آقای رجبعلی رهبری کرویه
طرف شکایت: 1- شورای اسلامی شهر اصفهان 2- وزارت نیرو 3- شرکت آب و فاضلاب اصفهان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه 4381/95/28 - 11/11/95 شورای اسلامی شهر اصفهان و بخشنامه شماره 100/31/50036/95 - 2/12/95 وزیر نیرو در خصوص افزایش آب بهای مصرفی ماهانه مشترکین در اصفهان و کارمزد دفع فاضلاب
متن مقرره مورد شکایت: مصوبه 4381/95/28 - 11/11/95 لایحه شماره 72382/400/95 مورخ 4/10/95 در اعلام اینکه شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان به علت بروز خشکسالی های اخیر و توسعه شهرنشینی و مهاجرتهای به وقوع پیوسته به شهر اصفهان و نیز فرسودگی شبکه های آب و فاضلاب شهری و همچنین محدودیتهای اعتباری موجود آن شرکت، بدون مشارکتهای مردمی قادر به خدمات رسانی مطلوب نمیباشد، حاکی از پیشنهاد جذب تبصره 3 ماده واحده قانون "ایجاد تسهیلات برای توسعه طرحهای فاضلاب و عملیات بازسازی شبکه های آب شهری" از طریق افزایش آب بهای مصرفی ماهانه و کارمزد دفع فاضلاب مشترکین، به همراه جدول پیشنهاد شده، در جلسات کمیسیونهای امور اقتصادی، حقوقی و گردشگری و تلفیق، منتهی به جلسه علنی مورخ 2/11/95 مورد بررسی قرار گرفت و ضمن اعمال تعدیلات و اصلاحاتی افزایش آب بهای مصرفی ماهانه مشترکین شهر اصفهان و کارمزد دفع فاضلاب آنها به شرح ذیل به تصویب رسید: الف - افزایش آب بها در مورد کاربریهای مسکونی: - از صفر تا 5 متر مکعب هر مشترک در ماه در ازاء هر لیتر مبلغ 1 ریال - از 5 تا 10 متر مکعب نسبت به مازاد طبقه ماقبل در ازاء هر لیتر مبلغ 5/1 ریال - از 10 تا 15 متر مکعب نسبت به مازاد طبقه ماقبل در ازاء هر لیتر مبلغ 5/2 ریال - از 15 تا 20 متر مکعب نسبت به مازاد طبقه ماقبل در ازاء هر لیتر مبلغ 5/3 ریال - از 20 تا 25 متر مکعب نسبت به مازاد طبقه ماقبل در ازاء هر لیتر مبلغ 5/4 ریال - از 25 متر مکعب به بالا نسبت به مازاد طبقه قبل در ازاء هر لیتر مبلغ 5 ریال ب- افزایش آب بهاء ماهانه مشترکین در کاربریهای غیر مسکونی: - مشمولین نرخ مختلف نظیر اماکن فرهنگی، دانشگاهها، مدارس و... در ازاء هر متر مکعب مبلغ 1000 ریال - سایر کاربریها در ازاء هر متر مکعب مصرف در ماه مبلغ 3000 ریال ج- افزایش کارمزد دفع فاضلاب در کلیه کاربریها معادل 50 % مبالغ ریالی آب بهای مصرفی ماهانه مندرج در بخش (الف) د- به مبالغ افزایش داده شده در این مصوبه در ابتدای هر سال معادل 15 % افزوده شود، مشروط بر اینکه کل افزایش قیمتهای آب بها و کارمزد دفع فاضلاب سالانه در هر صورت از میزان تورم مورد اعلام مراجع رسمی بیشتر نباشد (توضیح اینکه چنانچه نرخ تورم اعلامی هر ساله کمتر از 15 % گردد، ملاک عمل نرخ تورم میباشد و در صورتی که این نرخ بیش از 15 % باشد ملاک عمل، 15 % خواهد بود.) ه- - معادل 80 % از منابع حاصل از اجرای این مصوبه صرفاً در جهت کمک به تامین هزینه های سامانه دوم آبرسانی به شهر اصفهان و 20 % برای اصلاح شبکه های آب و فاضلاب شهر و از محل 20 % مذکور تا سقف 10 % جهت جابه جایی موارد واقع در طرح های عمرانی شهرداری تخصیص یافته و هزینه گردد. و- مدت اجرای این مصوبه پنج سال است و شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان موظف است هر سه ماه یکبار گزارش عملکرد مالی و پیشرفت فیزیکی این مصوبه را به شورای اسلامی شهر اعلام دارد. ز- لازم است شرکت آب و فاضلاب استان بر اساس مفاد تبصره 3 ماده واحده قانون « ایجاد تسهیلات برای توسعه طرحهای فاضلاب و عملیات بازسازی شبکه های آب شهری » مندرجات این مصوبه را به وزیر محترم نیرو پیشنهاد نمایند و در صورت تنفیذ و ابلاغ ایشان از ابتدای سال 96 به مرحله اجرا درآید به نحوی که اولین درآمد حاصل از این افزایش از خرداد ماه سال 96 قابل وصول باشد.
بخشنامه شماره 100/31/50036/95 - 2/12/95
بازگشت به نامه شماره 11604/95/ص مورخ 12/11/1395 منضم به مصوبه شورای اسلامی شهر اصفهان به شماره 4381/95/28 مورخ 11/11/1395 در خصوص « پیشنهاد مشارکت مالی مردم موضوع تبصره سه ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه آب شهری مصوب 24/3/77 مجلس شورای اسلامی و پیرو مصوبه ستاد هدفمندسازی یارانه ها به شماره 105976 مورخ 12/9/1393 » مبنی بر دریافت تبصره های قانونی در قبوض مشترکین، بدینوسیله پیشنهادهای مندرج در متن مصوبه صدرالذکر به شرح ذیل جهت اجرا ابلاغ میگردد: الف) از کلیه مشترکین آب در بخش خانگی، مبالغی به شرح ارقام مندرج در جدول شماره (1) به تناسب میزان آب مصرفی ماهانه هر واحد به عنوان سهم تبصره (3) ماده واحده از طریق درج در قبوض دریافت گردد.
جدول (1) مبالغ: ریال به ازای هر متر مکعب
بازه مصرف هر واحد
(متر مکعب د رماه)
سهم تبصره (3) ماده واحده
نسبت به مازاد
5 ≥X> 0
1000
10 ≥X> 5
1500
15 ≥X> 10
2500
20 ≥X> 15
3500
25 ≥X> 20
4500
30 ≥X> 25
5000
35 ≥X> 30
5000
40 ≥X> 35
5000
50 ≥X> 10
5000
50 >X
5000
: X میزان مصرف ماهانه
ب) از کلیه مشترکین آب در بخش غیر خانگی، مبالغی به شرح ارقام مندرج در جدول شماره (2) به ازای هر متر مکعب آب مصرفی به عنوان سهم تبصره (3) ماده واحده از طریق درج در قبوض دریافت گردد.
جدول شماره (2) مبالغ: ریال به ازای هر متر مکعب
نام کاربری
سهم تبصره (3) ماده واحده
اماکن فرهنگی، دانشگاه و مدارس
1000
سایر
3000
ج) از کلیه مشترکین فاضلاب در بخش خانگی، مبالغی به شرح ارقام مندرج در جدل شماره (3) به تناسب میزان فاضلاب دفع شده ماهانه هر واحد به عنوان سهم تبصره (3) ماده واحده از طریق درج در قبوض دریافت گردد.
جدول شماره (3) مبالغ: ریال به ازای هر متر مکعب
بازه مصرف هر واحد
(متر مکعب د رماه)
سهم تبصره (3) ماده واحده
5 ≥X> 0
500
10 ≥X> 5
750
15 ≥X> 10
1250
20 ≥X> 15
1750
25 ≥X> 20
2250
30 ≥X> 25
2500
35 ≥X> 30
2500
40 ≥X> 35
2500
50 ≥X> 10
2500
50 >X
2500
X: میزان مصرف ماهانه
د) از کلیه مشترکین فاضلاب در بخش غیر خانگی، مبالغی به شرح ارقام مندرج در جدل شماره (4) به ازای هر متر مکعب فاضلاب دفع شده به عنوان سهم تبصره (3) ماده واحده از طریق درج در قبوض دریافت گردد.
جدول شماره (4) مبالغ: ریال به ازای هر متر مکعب
نام کاربری
سهم تبصره (3) ماده واحده
اماکن فرهنگی، دانشگاه و مدارس
500
سایر
1500
تبصره یک: شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان موظف است مبالغ مندرج در بندهای (الف) و (ب) و (ج) و (د) این مصوبه را به صورت جداگانه تحت عنوان (تبصره (3) آب و تبصره (3) فاضلاب) در صورتحساب مشترکین درج نماید. تبصره دو: کلیه فضاهای اصلی مساجد، حسینیه ها، موسسات قرآنی، دارالقرآن و حوزه های علمیه، گلزار شهدا، یادمان شهدا، امامزاده ها و مکان های مذهبی اقلیت های دینی مصرح در قانون اساسی، از پرداخت مبلغ سهم تبصره (3) ماده واحده معاف میباشند. این حکم شامل مکان های تجاری وابسته به آن ها نیست. تبصره سه: اعتبار مبالغ مندرج در این ابلاغیه از ابتدای سال 1396 به مدت یک سال شمسی میباشد و بعد از آن سالیانه به مدت (4) سال، حداکثر پانزده (15) درصد به مبالغ سال ماقبل اضافه گردد. تبصره چهار: در صورتی که نرخ تورم سالانه اعلامی توسط مراجع رسمی کمتر از پانزده (15) درصد باشد ملاک عمل نرخ تورم خواهد بود.
ضمناً لازم است وجوه حاصله از اجرای بندهای فوق الذکر، صرفاً جهت اجرای طرح ها و پروژه های آب و فاضلاب شهر اصفهان هزینه شده و گزارش پیشرفت آن ها به طور مستمر به شورای اسلامی شهر و شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور ارائه گردد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: شاکی به موجب دادخواستی ابطال مصوبه 4381/95/28 - 11/11/95 شورای اسلامی شهر اصفهان و بخشنامه شماره 100/31/50036/95 - 2/12/95 وزیر نیرو در خصوص افزایش آب بهای مصرفی ماهانه مشترکین در اصفهان و کارمزد دفع فاضلاب را خواستار گردیده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است: 1- مطابق تبصره 3 قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه های آب شهری (مصوب 24/3/77) به شرکت آب و فاضلاب استان ها اجازه داده شده تا «راه کارهای مشارکت مالی مردم و سایر بخش ها» را به شورای اسلامی شهر پیشنهاد دهد و پس از تایید آن شورا و تصویب وزیر نیرو به اجرا در آید. این در حالی است که شورای مذکور بر خلاف نیت مقنن و همچنین ماده 3 قانون هدفمند کردن یارانه ها (مصوب 15/10/88) مبنی بر اینکه « دولت مجاز است با رعایت این قانون قیمت آب و کارمزد جمع آوری و دفع فاضلاب را تعیین کند» ؛ اقدام به افزایش آب بهای مصرفی ماهانه مشترکین و کارمزد دفع فاضلاب نموده است. 2- مطابق اصول 22، 40، 52 و 53 قانون اساسی، کلیه دریافتی ها از اشخاص حقیقی و حقوی باید با صراحت قانونی باشد. ضمن اینکه وفق ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (مصوب 1380) و بر اساس ماده 4 قانون الحاق موادی به قانون یاد شده، « دریافت هرگونه وجه توسط دستگاه های اجرایی منوط به تصویب قانون است. »
خلاصه مدافعات طرف شکایت: شورای اسلامی شهر اصفهان در پاسخ اعلام داشته است که این موضوع رویه ای است که از حدود سال 1378 وجود داشته است و شورای اسلامی شهر اصفهان در راستای تبصره 3 ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های عملیات فاضلاب و بازسازی شبکه های آب شهری مصوب 1377 اقدام نموده است و این وجوه صرفاً برای اقدامات عمرانی و بازسازی زیر ساخت ها میباشد.
وزارت نیرو نیز طی لایحه تقدیمی در پاسخ اعلام داشته است: بحث مشارکت مالی موضوع تبصره 3 ماده واحده قانون به عهده شورای اسلامی شهر پس از تشکیل شوراها قرار داده شد که با پیشنهاد ادارات آب و فاضلاب اقدام به وضع تعرفه می نمایند و قبلاً دیوان عدالت اداری نیز رای به قانونی بودن اخذ این وجوه و اختیار شورای اسلامی شهر داده است. تقاضای رد شکایت را دارم.
نظریه تهیه کننده گزارش: با لحاظ اینکه به موجب تبصره 3 ماده واحده قانون مذکور اختیار چگونگی جلب مشارکت مالی مردم و مشترکین به شورای اسلامی شهر واگذار شده تا پس از طی تشریفات اقدام نماید و شورای اسلامی شهر اصفهان در راستای این اختیار اقدام نموده است و تشخیص چگونگی جلب راه کارهای مشارکت مالی مردم به عهده مراجع تصویب کننده این مصوبات واگذار شده است و رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری در پرونده کلاسه 237/96 به تاریخ 17/9/1393 نیز موید وجود اختیار و قانونی بودن اقدامات دارد، فلذا عقیده به عدم ابطال مصوبات مورد شکایت دارم. تهیه کننده گزارش: محمد علی برومند زاده
رای هیات تخصصی
با مداقه در اوراق و محتوای پرونده، بر مبنای تبصره 3 ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های عملیات فاضلاب و بازسازی شبکه های آب شهری مصوب 1377 اختیار چگونگی جلب مشارکت مالی مردم و مشترکین به شورای اسلامی شهر واگذار گردیده تا پس از طی تشریفات مقرر اقدام نماید و شورای اسلامی شهر اصفهان در راستای این اختیار اقدام نموده است و تشخیص چگونگی جلب راه کارهای مشارکت مالی مردم به عهده مراجع تصویب کننده این مصوبات تجویز شده است. دادنامه صادره از هیات محترم عمومی دیوان در پرونده کلاسه 96/237 در تایید مراتب است. نظر به این که مصوبه و بخشنامه مورد شکایت در اجرای قانون و تبیین حکم مقنن و شیوه های اجرایی آن بوده لذا خلاف قانون و خارج از اختیار نبوده به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد شکایت صادر و اعلام می کند. رای صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور، از سوی ریاست ارزشمند دیوان و یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان قابل اعتراض است.
دکتر زین العابدین تقویرئیس هیات تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری