کلاسه پرونده:ه- ع/ 90/542
موضوع:ابطال مصوبه قسمتهایی از فصل چهارم دستورالعمل شماره 539/5000 مورخ 21/6/88 و بند 1 فصل ششم آن
تاریخ رای:شنبه 1 آبان 1395
شماره دادنامه:129
مرجع رسیدگی: هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی
شاکی: محب روحانی
طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی
موضوع خواسته: ابطال مصوبه قسمتهایی از فصل چهارم دستورالعمل شماره 539/5000 مورخ 21/6/88 و بند 1 فصل ششم آن
گردش کار: در پرونده شاکی آقای محب روحانی فرزند ابراهیم به طرفیت سازمان تامین اجتماعی درخواست ابطال قسمتهایی از فصل چهارم دستورالعمل شماره 539/5000 مورخ 21/6/88 و بند 1 فصل ششم آن را خواستار شد. با این بیان که سازمان تامین اجتماعی در تاریخ 21/6/88 با صدور دستورالعمل مزبور شرایط جدیدی را برای احتساب سوابق بیمه کارگران با داشتن دادنامه های هیاتهای تشخیص و هیات حل اختلاف موضوع ماده 148 قانون کار در نحوه اجرای آراء صادره از هیاتهای مذکور اختصاص داده است که در بند چهارم دستورالعمل اجرای دادنامه صادره از هیاتهای بدوی و حل اختلاف اداره کار را منوط به رعایت تشریفات شش گانه مندرج در دستورالعمل نموده که به دلایل شش گانه ذیل غیر قانونی است. 1 - قانونگذار با عنایت به ماده 203 قانون کار و امور اجتماعی مصوب سال 1369 مسئولیت اجرایی آن را به وزارتخانه امور اجتماعی و دادگستری محول کرده است. 2 - رسیدگی به اختلافات فیما بین کارگر و کارفرما در صلاحیت مراجع هیات تشخیص و حل اختلاف است. 3 - ردیف پنج فصل چهارم دستورالعمل به نحوه اقدامات قانونی سازمان تامین اجتماعی به ماده 183 قانون کار اختصاص داده شد. 4 - قرارداد قطعی هیات های بدوی و حل اختلاف در رابطه با مواد 148 تا 166 قانون کار و رای وحدت رویه شماره 853 مورخ 11/12/87 لازم الاجرا است. 5 - سازمان تامین اجتماعی منحصراً مجاز به وصول حق بیمه بر اساس ماده 28 قانون سازمان تامین اجتماعی است. 6 - با قبول شکایت کارگر اثبات آن در هیاتهای تشخیص و حل اختلاف مع الوصف طبق بند 1 فصل ششم دستورالعمل موضوع میبایست در کمیته ای که به همین منظور تشکیل میشود مجدداً مورد بررسی قرار گیرد که در صورت موافقت به اجرای آن اقدام گردد. دستورالعمل مزبور غیر قانونی و ابطال آن مورد استدعاست. خلاصه مدافعات مشتکی عنه: در لایحه دفاعیه مشتکی عنه آمده است مستندات شاکی در رابطه با ماده 148 قانون کار و به استناد آرای شماره 853 مورخ 11/12/87 ه- ع و ماده 166 قانون کار اصولاً مراجع حل اختلاف قانون کار صرفاً رابطه کارگری و کارفرمائی را احراز می کنند و مدت آن را (بدون توجه به وفقه کاری ناشی از غیبت و...) تعیین می نمایند. در حالی که مبنای محاسبه سابقه پرداخت حق بیمه که میبایست مبنای مطالبه حق بیمه از کارفرما قرار گیرد. ایام اشتغال کارگر با احتساب مدت ساعات کار در روز و ایام هفته است. گاه در برخی از کارگاهها رابطه فیما بین کارگر و کارفرما دارای پیچیدگی خاص است. مثلاً کارفرمای واقعی و مجازی میتواند متفاوت باشند اما این موضوع در مراجع حل اختلاف کار کاملاً رسیدگی نشده است و این در حالی است که سازمان میبایست حق بیمه را از کارفرمای واقعی وصول کند نه مجازی و گاه آراء هیاتهای بدوی و حل اختلاف بدون حضور و دفاع طرف شکایت اعم از کارگر و کارفرما بدون استعلام از سازمان تامین اجتماعی در خصوص مستندات رای صادر میگردد و لازم است که در چنین موارد رفع مغایرت شود تا امکان اجرا پیدا کند و موارد دیگر نظیر این مورد که نمونه ای از تعارضات بین قانون کار و تامین اجتماعی است که اجرای آراء با مشکل مواجه میشود و سازمان تامین اجتماعی برای رفع این نوع مشکلات مبادرت به صدور دستورالعمل مزبور نموده و کمیته تخصصی را به منظور اجرای آراء صادره پیش بینی کرده است و مغایرت با قانون ندارد. که با توجه به رای شماره 720 مورخ 3/3/90 ه- ع دیوان عالی کشور این امر در صلاحیت سازمان تامین اجتماعی است. چون پرداخت بیمه مستلزم احراز اشتغال میباشد و اثبات آن نیاز به تحقیق و بررسی دارد و ادعای بیمه شدگان را قبل از طرح در کمیته سازمان قابل توجیه ندانسته و از سوی دیوانعالی کشور رد گردیده است، لذا رد شکایت مورد تقاضاست.
رای هیات تخصصی
نظر به اینکه در بندهای فصل چهارم دستورالعمل شماره 539/5000 مورخ 21/6/83 وضع قاعده آمره مشاهده نگردید بلکه دستورات سازمانی جهت احراز سابقه و سایر وظایف قانونی است، بنابراین مغایر قوانین اعلامی شاکی تشخیص نگردیده است، لذا به استناد بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر و اعلام مینماید. رای صادره ظرف مهلت بیست روز پس از صدور از سوی ریاست محترم دیوان و یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض میباشد.
کرمی رئیس هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری