رای شماره 1791 تا 1792 مورخ 1397/09/06 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: 1792-1791

تاریخ دادنامه: 1397/09/06

شماره پرونده: 97/118، 96/1584

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای محمود صیام دوست

موضوع شکایت و خواسته: ابطال چهل و نهمین مصوبات هیات 4 نفره موضوع شیوه نامه ماده 33 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مورخ 1389/03/12 استانداری گیلان

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی اعلام کرده است که:

" با سلام، احتراماً اینجانب محمود صیام دوست به استحضار می رساند که با توجه به چهل و نهمین مصوبه جلسه هیات چهار نفره مورخ 1389/03/12 در خصوص رعایت شیوه نامه ماده 33 نظام مهندسی و کنترل ساختمان و آیین‌نامه اجرای آن نسبت به عملکرد هیات مزبور مورد اعتراض بوده و به شرح ذیل اعلام می دارم: اینجانب در سالهای 1392-1389 تعداد پنجاه واحد مسکن مهر خود مالکین در شهرستان صومعه سرا اجراء نموده که در حال حاضر کلیه واحدهای مزبور مدت سه سال است که تحویل خریداران شده و در آن سکونت دارند و از آن بهره برداری می نمایند، امّا متاسفانه با اجرای مصوبه مذکور توسط هیات 4 نفره ماده 33 استان و ابلاغ آن به شهرداری صومعه سرا و الزام مالکین توسط شهرداری به گرفتن نقشه تفکیکی و صورتمجلس تفکیکی آپارتمان ازسازمان نظام مهندسی با پرداخت هزینه تفکیک به سازمان نظام مهندسی و همچنین پیاده کردن ضوابط غیر قانونی با عدم در نظر گرفتن قانون 150 ثبت اسناد و املاک و دستورالعمل تفکیک آپارتمان مشکلاتی را برای اینجانب به دلیل حذف پارکینگ توسط سازمان نظام مهندسی و شهرداری صومعه سرا به وجود آورده است و این در حالی است که در زمان اخذ پروانه ساختمان از شهرداری و پرداخت عوارض صدور پروانه ملاک مساحت 17 متر مربع فضای سرپوشیده برای هر واحد با در نظر گرفتن طرح هادی شهر صومعه سرا می‌باشد امّا در زمان صدور پایان کار ملاک ضوابط جدید تفکیک آپارتمان سازمان نظام مهندسی خارج از طرح هادی مصوب بوده و ضوابط سازمان نظام مهندسی مد نظر قرار گرفته و به این بهانه شهرداری صومعه سرا با کسر کردن پارکینگ توسط نظام مهندسی اقدام به دریافت عوارض حذف پارکینگ نموده و با توجه به اعتراض اینجانب که این عمل خلاف قانون بوده چرا که در زمان صدور پروانه همچنان ضوابطی وجود نداشته و اخذ عوارض کسر پارکینگ خلاف قانون می‌باشد که در این خصوص هیات عمومی دیوان به شماره 770 کلاسه 89/700 صدور رای نموده است.

لذا با توجه به اینکه موارد مطروحه در جلسه چهل و نهمین هیات 4 نفره اصلاً هیچ ربطی به ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان که در جهت نظارت و اجراء و طراحی مهندسین طراح و ناظرین و مجریان ساختمان در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسیده است متاسفانه این امر دخالت آشکار بعضی از افراد به صورت ناآگاهانه در قوه قضاییه بوده و شهرداریها بالاخص شهرداری صومعه سرا با تحت تاثیر قرار گرفتن صورتجلسه فوق راهی برای درآمد غیر قانونی خود با گرفتن عوارض تفکیک اعیان در زمان صدور پایان کار ساختمانی که براساس رای صادره از سوی دیوان عدالت اداری به شماره 97 و کلاسه پرونده 91/866-1395/07/26 توسط هیات عمومی دیوان خلاف قانون تشخیص داده شده است ادامه داده و این در حالیست که شرح وظایف شهرداریها در ماده 55 قانون شهرداریها نیز در خصوص تفکیک اعیان بدین ترتیب بیان شده است که امر تفکیک اعیان از زمره وظایف شهرداریها نبوده و کار شهرداری در مرحله صدور پایان کار خاتمه تلقی می‌گردد و همچنین عوارض تفکیک اعیان در ادارات ثبت طبق قانون اخذ می‌گردد، لذا براساس مصوب هیات 4 نفره ماده 33 قانون مقررات ملی ساختمان که برای سازمان نظام مهندسی و شهرداری صومعه سرا از بابت تفکیک حق ایجاد شده تا نسبت به وصول مبالغ غیر قانونی تحت عنوان تفکیک آپارتمان از مالکین اخذ نمایند، در پایان از محضر ریاست دادگاه تقاضای ابطال چهل و نهمین صورتجلسه مورخ 1389/03/12 هیات 4 نفره موضوع شیوه نامه ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان را استدعا دارم."

شاکی به موجب لایحه ای که به شماره 216644-1396/12/09 ثبت دفتر اداره کل امور هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری شده، اعلام کرده است که:

" با سلام احتراماً اینجانب محمود صیام دوست در خصوص پرونده کلاسه شماره 962204 به استحضار می رساند که با توجه به رای دادنامه شماره 1292 صادره از شعبه سوم دیوان عدالت اداری امر تفکیک آپارتمان براساس قانون 150 سازمان ثبت و اسناد کشور مربوط به اداره ثبت و اسناد محل مورد درخواست بوده و شهرداری صومعه سرا طی لایحه شماره 2150 ارسالی به شعبه بدوی دیوان که با ادعای کذب اشاره به عدم دخالت در امر تفکیک آپارتمان داشته و همچنین اداره کل راه و شهرسازی گیلان نیز اعلام داشته که توافق فی مابین سازمان نظام مهندسی و سازمان ثبت بوده و ارتباطی با اداره کل راه ندارد اما در عمل با نادیده گرفتن آرای دیوان و عدم تمکین آن دو اداره از اجراء رای شماره 240 هیات عمومی دیوان که در آن ماده 8 تفاهم نامه سازمان نظام مهندسی و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ابطال گردیده است و همچنین مدیرکل راه و شهرسازی گیلان که از اعضای عضو کمیسیون هیات 4 نفره ماده 33 می‌باشد با تصویب چهل و نهمین صورتجلسه در خصوص تفکیک آپارتمان اظهار نظر نموده و شهرداریها را مکلف به اجرای تهیه نقشه تفکیک آپارتمان قبل از صدور پاریان کار ساختمانی با پرداخت هزینه حق الزحمه تفکیک به سازمان نظام مهندسی می‌نماید و این عمل نامبردگان اولاً: باعث طولانی تر شدن زمان تفکیک آپارتمان ثانیاً: باعث پرداخت مجدد هزینه تفکیک به اداره ثبت محل می‌گردد ثالثاً: شهرداری صومعه سرا با توجه به اینکه در زمان صدور پروانه ساختمانی براساس سطح زیر بنای پارکینگ عوارض دریافت می‌نماید اما برای صدور پایان کار ساختمانی ملاک تعداد پارکینگ براساس ابعاد تعیین شده نقشه تفکیکی سازمان نظام مهندسی را مبنای صدور پایان کار ساختمانی قرار می دهد که در این راستا اکثر مالکین به دلیل کم داشتن طول و ابعاد تعیین شده توسط سازمان نظام مهندسی به مشکل برخورد نموده و تعدادی از واحدهای ساخته شده بدون پارکینگ اعلام می‌گردد در حالی که براساس قانون 150 سازمان ثبت اسناد مالک می‌تواند فضای آزاد ساختمان که به صورت غیر مسقف می‌باشد به عنوان پارک ماشین استفاده نماید. لذا از ریاست هیات عمومی دیوان استدعا دارم با عنایت به اینکه با پآیین آوردن هزینه ساختمان به دلیل طولانی تر شدن زمان تفکیک و در نتیجه کم شدن زمان دوران مشارکت ساخت با بانک‌های عامل را منجر می‌گردد و در این زمینه سازندگان سود کمتر به بانک‌ها پرداخت می نمایند و همچنین شهرداریها نیز می‌تواند عوارض خلاف قانون دریافت بنماید تقاضای ابطال چهل و نهمین صورتجلسه هیات 4 نفره استان گیلان را دارم. "

متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است:

" مصوبات هیات 4 نفرهموضوع شیوه نامه ماده 33-آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختماناستان گیلان

شماره جلسه: چهل و نهمین سال:1389

تاریخ جلسه: 1389/03/12 ساعت:5 عصر محل برگزاری جلسه: استانداری گیلان

جلسه هیات 4 نفره استان راس ساعت مقرر با حضور اعضاء تشکیل و پس از طرح موضوعات پیشنهادی از تشکلهای حرفه ای و طی مشاوره و بررسیهای لازم و با لحاظ نمودن کلیه ضوابط و مقررات ابلاغی مرتبط، مصوبات ذیل را به تصویب رسانید:

پیشنهاد سازمان نظام مهندسی ساختمان استان:

براساس نامه شماره 204/13890131-1389/01/16 در خصوص تهیه نقشه تفکیکی آپارتمانها قبل از صدور پایان کار ساختمانی توسط شهرداریهای سطح استان منضم به صورتجلسه مشترک نمایندگان سازمان نظام مهندسی ساختمان، اداره کل ثبت اسناد و املاک استان، معاونت معماری و شهرسازی شهرداری رشت و دبیرکمیسیون توسعه و عمران شورای اسلامی شهر رشت مورخ 1386/04/17 و مستنداً به بند 4 صورتجلسه فوق الاشعار به منظور ایجاد رویه واحد در بین دستگاههای مرتبط با صدور پایان کار ساختمانی و تفکیک آپارتمانها و جلوگیری از اشکالات موجود در زمینه های مساحات واحدها و مشاعات و پارکینگها و حل اختلاف ضوابط بین مجموعه های ذیربط، بدین وسیله اقدام به تهیه نقشه تفکیک آپارتمانها قبل از صدور پایان کار ساختمانی از طریق سازمان نظام مهندسی و توسط مهندسان نقشه بردار ذیصلاح و ارائه آن به شهرداری رشت و در مراحل بعدی برای شهرداریهای تابعه استان را از هیات 4 نفره استان درخواست می‌نماید.

مصوبات هیات:

نظر به اینکه اختلافات موجود در نحوه محاسبه مساحت آپارتمانها بین واحدهای ثبتی و شهرداریها و انجام بازدیدهای موازی ضمن ایجاد رکود کاری، سرگردانی مراجعین را نیز به دنبال دارد بعضاً موجب تضییع حقوق صاحبان حق می‌شود. لذا در راستای حل مشکل فوق و به منظور ایجاد ادبیات واحد و مشترک بین نظام مهندسی، شهرداری و ثبت اسناد املاک و تهیه نقشه های ازبیلت خطی با استاندارد معین صورتجلسه مشترک نمایندگان فوق الاشعار می‌تواند راهگشا باشد. لذا براساس این مصوبه ضمن موافقت با درخواست سازمان نظام مهندسی ساختمان استان، بدین وسیله مقرر گردید تا از این پس شهرداریها قبل از صدور پایان کار ساختان‌ها، نقشه های تفکیکی آپارتمانها را از طریق سازمان نظام مهندسی ساختمان استان که توسط مهندسان نقشه بردار عضو سازمان نظام مهندسی تهیه می‌شود مطالبه نموده و پایان کار را براساس حدود، مساحت و مشاعات آن صادر نمایند و بدیهی است به موجب صورتجلسه توافقی ادارات ثبت اسناد و املاک سطح استان نیز انجام عملیات تفکیک را برابر پایان کار شهرداری و نقشه های ازبیلت منضم به آن صادر می نمایند.

تبصره: به کارگیری مهندسان نقشه بردار براساس صلاحیت، ظرفیت و یا ارجاع به کاری خواهد بود که دستورالعمل اجرایی آن توسط هیات مدیره نظام مهندسی استان تهیه و ابلاغ می‌گردد. "

در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل اداره کل راه و شهرسازی استان گیلان به موجب لایحه شماره 14736/11/97/ص-1397/04/06 توضیح داده است که:

" مدیر محترم دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری

سلام علیکم

احتراماً بازگشت به اخطاریه شماره 9709980905800199- 1397/02/25 مضبوط در کلاسه پرونده 97/118 موضوع دادخواست آقای محمود صیام دوست رونکیانی بدین وسیله به استحضار عالی می رساند: قبلاً شعبه یازدهم دیوان عدالت اداری طی دادنامه 9609970900801292-1395/06/15 به طرفیت این اداره کل قرار رد شکایت صادر نموده است. لذا با عنایت به اینکه اجرای حکم مورد خواسته آقای صیام دوست اساساً ارتباطی به این اداره کل نخواهد داشت ضمن اعلام عدم توجه موضوع به این اداره کل عنوان می دارد:

همان گونه که مستحضرید این اداره کل صرفاً به عنوان دبیرخانه هیات 4 نفره استان عمل می‌نماید و در مانحن فیه نیز، مورد ادعایی آقای صیام دوست در مورخ 1397/04/17 از سوی سازمان نظام مهندسی ساختمان استان گیلان مطرح گردیده که موضوع درخواست در مورد اجرای تفاهم نامه مشترک فیمابین نمایندگان سازمان نظام مهندسی ساختمان استان گیلان و اداره کل ثبت اسناد و املاک استان گیلان و معاونت معماری و شهرسازی شهرداری رشت و دبیر کمیسیون توسعه و عمران شورای اسلامی شهر رشت با موضوع نقشه های تفکیکی آپارتمانها قبل از صدور پایان کار ساختمانی بوده است. که متعاقب درخواست فوق به منظور ایجاد وحدت رویه و ادبیاتی واحد و مشترک مابین دستگاههای فوق الاشاره، چهل و نهمین مصوبه هیات 4 نفره استان در تاریخ 1389/03/12 با تایید معاون امور عمرانی استانداری گیلان، شهردار رشت و رئیس سازمان نظام مهندسی تصویب گردید که این اداره کل بنا به انجام وظیفه ذاتی خویش نسبت به تحریر آن اقدام نمود که موضوع به تایید وزارت راه و شهرسازی نیز رسیده است. همچنین خاطر عالی را تصدیع می دهد که تهیه نقشه تفکیکی پیش از پایان کار ساختمانی توسط نظام مهندسی و یا مراجع مورد تایید سازمان ثبت و اسناد و املاک مطابق نص صریح تبصره 1 ماده 9 آیین‌نامه اجرایی قانون جامع حدنگار (کاداستر) کشور مصوب 1395 می‌باشد که آیین‌نامه فوق در تاریخ 1395/01/22 به تصویب و امضا رئیس قوه قضاییه رسیده است. علیهذا بنا به مراتب معنونه به دلیل عدم توجه موضوع به این اداره کل تقاضای صدور حکم به رد خواسته مورد استدعاست."

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1397/09/06 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

نظر به اینکه مطابق ماده 150 قانون ثبت اسناد و املاک تفکیک ملک و تهیه صورتمجلس تفکیکی و متعاقباً صدور سند مالکیت از وظایف ثبت بوده و تهیه نقشه و نیز مساحت بناهای اختصاصی و مشاعی از وظایف اداره ثبت و ماده مرقوم خارج است و به موجب ماده 9 آیین‌نامه اجرایی قانون جامع حدنگار (کاداستر) کشور که در تاریخ 1395/01/12 به تصویب رئیس قوه قضاییه رسیده است، واحدهای ثبتی موظفند نقشه های رقومی تفکیکی ارائه شده از سوی متقاضی که به تایید سازمان رسیده است را مستند صورتجلسه تفکیکی قرار داده و پس از تطبیق عرصه ملک با سند مالکیت و پایان کار ساختمانی و جانمایی و تثبیت موقعیت نقشه تفکیکی در سامانه کاداستر اقدام به تفکیک ملک نماید و در شیوه نامه اجرایی نحوه برداشت و ترسیم نقشه تفکیک آپارتمان مصوب سال 1389 نیز مسئولیت تهیه نقشه تفکیک آپارتمانها را به نقشه برداران سازمان نظام مهندسی واگذار شده است، بنابراین مصوبه مورد شکایت در خصوص ارائه نقشه های تفکیکی آپارتمانها ازطریق نظام مهندسی ساختمان استان قبل از صدور پایان کار توسط شهرداری و صدور پایان کار بر اساس حدود، مساحات و مشاعات اعلامی خلاف قانون تشخیص نمی شود.

محمدکاظم بهرامیرئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری

منبع