هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
شماره پرونده: ه- ع/ 96/1075 دادنامه: 9709970906010249 تاریخ: 20/8/97
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 2 بخشنامه شماره 9 مستمری ها و جزء (ب) بند 4 بخشنامه شماره 18 مستمری ها
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: خارج کردن مستمری بگیر زن بازنشسته از شمول دریافت حق اولاد مغایر ماده 86 قانون تامین اجتماعی و قانون تفسیر بند 4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری است.
متن مقرره مورد شکایت: بند 2 بخشنامه شماره 9 مستمری ها: «مستمری بگیران زن بازنشسته و از کار افتاده کلی در صورتی از کمک هزینه عائله مندی برخوردار می گردند که در عین حال دارای سه شرط زیرین باشند: الف. شوهر نداشته باشند. ب. دارای فرزندان پسری باشند که سن آنان از 18 سال تجاوز نکرده و یا منحصراً به تحصیل اشتغال داشته باشند و یا به علت بیماری و نقص عضو طبق گواهی کمیسیونهای پزشکی موضوع ماده 91 قانون قادر به کار نباشند و در مورد فرزندان دختر در صورتی که دارای تمکن مالی و شوهر نبوده و اشتغال به کار نداشته باشند. ج. به تنهایی متکفل مخارج فرزندان مذکور باشند و لذا تاکید میگردد که صرفاً نداشتن شوهر موجب پرداخت کمک هزینه عائله مندی به زنان بازنشسته و از کار افتاده کلی نخواهد بود. بلکه میبایست مستند به مدارک اثبات گردد که زن مزبور به تنهایی عهده دار تامین مخارج فرزندان میباشد. » جزء (ب) بند 4 بخشنامه شماره 18 مستمریها: « همانطور که در بندهای 2 و 14 بخشنامه شماره 9 مستمریها تشریح گردیده، مستمری بگیران زن بازنشسته و همچنین مستمری بگیران زن از کار افتاده کلی از شمول دریافت کمک هزینه اولاد خارج بوده و اما چنانچه شوهر نداشته باشند و به تنهایی متکفل مخارج و تامین معیشت فرزند یا فرزندان خود باشند، استحقاق دریافت کمک هزینه عائله مندی را خواهند داشت. اکنون با توجه به مفاد تبصره پیش گفته اعلام مینماید علاوه بر شرایط مذکور چنانچه مستمری بگیر زن بازنشسته و یا از کار افتاده کلی دارای شوهری باشد که اولاً تحت تکفل زن بوده و ثانیاً به تشخیص کمیسیونهای پزشکی موضوع ماده 91 قانون از کار افتاده کلی باشد، پرداخت کمک هزینه عائله مندی به زن مذکور بلا مانع خواهد بود. »
خلاصه مدافعات طرف شکایت: 1- موضوع با توجه به رای 106 - 29/6/95 کمیسیون تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی مشمول ماده 85 قانون دیوان عدالت اداری میباشد.2- پرداخت کمک هزینه عائله مندی و اولاد در تامین اجتماعی در راستای مصوبه 11/12/70 هیات دولت و اجرای قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت بوده که با انقضاء قانون مزبور طبق ماده 127 قانون مدیریت خدمات کشوری، کمک هزینه های مزبور وفق مصوبه هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی انجام میشود. 3-موضوع شکایت ارتباطی با ماده 86 قانون تامین اجتماعی ندارد. 4- قانون تفسیر بند 4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری (مصوب 13/12/90) در خصوص مشمولین قانون مدیریت خدمات کشوری است.
نظریه تهیه کننده گزارش: 1- رای شماره 106-29/6/95 هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی فقط در خصوص بخشنامه 9 مستمری ها میباشد و شامل جزء (ب) بند 4 بخشنامه 18 مستمری ها که در قسمت اخیر، مقرره دیگری دارد نمی شود. 2- ماده 86 قانون تامین اجتماعی صرفاً در خصوص « کمک عائله مندی » است و نه حق اولاد که به موجب ماده واحده قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده مصوبه 20/3/92 محدودیت تعداد فرزندان لغو شده است. 3- به موجب ماده 117 قانون مدیریت خدمات کشوری، نهادهای عمومی غیر دولتی از جمله سازمان تامین اجتماعی (بند 10 قانون فهرست نهادها و موسسات عمومی غیر دولتی) از شمول قانون مزبور استثناء شده فلذا قانون تفسیر بند 4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری (مصوب 13/12/90) در خصوص طرف شکایت غیر قابل استناد میباشد. تهیه کننده گزارش: محمد جواد انصاری
رای هیات تخصصی
در خصوص جزء (ب) بند 4 بخشنامه شماره 18 مستمری ها، اکثریت اعضای محترم هیات تخصصی با توجه به اینکه مصوبه مورد خواسته مخالف ماده 86 قانون تامین اجتماعی نبوده بلکه دایره شمول پرداخت کمک هزینه عائله مندی و حق اولاد را تعمیم داده و نه تنها مغایر بند 4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری نبوده بلکه مفهوماً با آن موافق است و شرایط مقرر در ماده 86 مزبور رعایت شده است. ضمن اینکه سازمان تامین اجتماعی به استناد ماده 117 قانون مدیریت خدمات کشوری از شمول این قانون خارج بوده و مصوبات هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی در این خصوص حاکم میباشد، عقیده به رد شکایت دارند. رای مزبور به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری ظرف بیست روز از صدور از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات قابل اعتراض است. اقلیت (یک نفر) اعضای محترم هیات تخصصی معتقد است: با توجه به مفهوم عام حق عائله مندی در ماده 86 قانون تامین اجتماعی که شامل حق اولاد میباشد، اینکه مستمری بگیران زن بازنشسته و از کار افتاده کلی از شمول دریافت کمک هزینه اولاد خارج شده است، عقیده بر ابطال دارد. نبی الله کرمی رئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
نظریه هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی: اعضای محترم هیات تخصصی به اتفاق آراء عقیده دارند با توجه به رای شماره 106 مورخ 29/6/95 این هیات که بند 2 بخشنامه شماره 9 مستمری ها خلاف قانون تشخیص داده نشد، شکایت شاکی در این باره مشمول ماده 85 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری میباشد.
نبی الله کرمیرئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری