هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
شماره پرونده: ه- ع/97/3631 شماره دادنامه: 9809970906010196 تاریخ: 14/5/98
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند های 1 و 4 قرارداد انتقال کسور بازنشستگی موضوع بند 7 بخشنامه تلخیص شده شماره 15 امور فنی بیمه شدگان
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی به خواسته ابطال موارد فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
بند 1: «شروع این قرارداد به اعتبار درخواست مزبور تاریخ.... و پایان آن نیز تاریخ.... با مدت اعتبار یک ساله میباشد.»
بند 4: «چنانچه متقاضی در مهلت مقرر یک ساله مندرج در این قرارداد (بند 1 قرارداد موصوف) به هر نحو در خصوص ارائه مدارک مربوطه و همچنین انتقال کسور بازنشستگی از سوی صندوق قبلی به حساب صندوق تامین اجتماعی اقدام ننماید، قرارداد منعقده ملغی و احتساب سوابق منتقله مورد نظر موکول به تسلیم درخواست جدید و تجدید محاسبه ما به التفاوت متعلقه با رعایت مقررات مربوطه خواهد بود.»
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: 1- در ماده واحده نقل و انتقال حق بیمه کسور بازنشستگی مصوب 27/6/1365 مجلس شورای اسلامی، صراحتاً انتقال کسور بازنشستگی را به صندوق های بیمه ای تکلیف شده است، به طوری که صرفاً با خروج از شمول خدمات صندوق توسط بیمه شده و مشترک صندوق دیگری قرار گرفتن از سوی بیمه شده، موجب انتقال کسور میشود. 2- با توجه به اینکه قانون مذکور به منظور حمایت از کارگر در خصوص پرداخت و انتقال کسور بازنشستگی هیچ تکلیفی نهاده نشده است. 3- با توجه به اینکه عمده درخواستها برای تغییر صندوق به دلیل اختلاف بین کارگر و کارفرما میباشد از تکلیف کارگر به پیگیری و اخذ اسناد و مدارک مورد نیاز انتقال موجب به تاخیر افتادن فرآیند آن و نیز تاخیر بهره مندی کارگر از خدمات صندوق جدید خواهد شد. 4- بر اساس اصل 22 و 40 قانون اساسی هرگونه اقدام محدود کننده برای اشخاص برای استفاده از حق و حقوق قانونی خود، نیازمند تصریح قانونگذار است.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل دفتر امور حقوقی و دعاوی تامین اجتماعی به موجب لایحه شماره 97-3631-2 مورخ 13/3/98 به طور خلاصه توضیح داده است که: 1- بخشنامه شماره 15 تلخیصی بر مبنای مجوز حاصله از قانون ماده واحده نقل و انتقال حق بیمه یا کسور بازنشستگی مصوب 65 به خصوص تبصره 3 و همچنین آییننامه اجرایی آن تنظیم شده که مشمولین باید ظرف 3 ماه از تاریخ ابلاغ نسبت به پرداخت ما به التفاوت اقدام نمایند و یا ترتیب پرداخت آن را ندهند، بر اساس تقاضای مجدد ما به التفاوت قابل وصول خواهد بود. 2- حتی اشخاصی که به لحاظ انتقال، تغییر محل کار یا تغییر ساختار سازمانی و مانند آن مشترک صندوق دیگری میشوند نیز باید ما به التفاوت حق بیمه را بپردازند. 3- بر اساس ماده واحده نحوه تاثیر سوابق منتقله بر سازمان تامین اجتماعی برای استفاده از مزایای مقرر در قانون تامین اجتماعی مصوب سال 80 که موخر از قانون نحوه نقل و انتقال حق بیمه میباشد، انتقال سوابق خدمت غیر مشمول قانون تامین اجتماعی را با انتقال حق بیمه یا کسور و ما به التفاوت بر اساس محاسبات بیمه ای طبق قوانین و مقررات موجه و قابل احتساب دانسته است. 4- با توجه به اینکه مشمولان قانون کار از زمان شروع به کار به عضویت صندوق تامین اجتماعی در می آیند، ادعای شاکی در این خصوص مسموع نمیباشد.
نظریه تهیه کننده گزارش: با عنایت به قانون ماده واحده نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب 27/3/1365 علی الخصوص تبصره 3 که مقرر نموده «در خصوص آن دسته از مشمولین تامین اجتماعی و صندوق های مشابه که سهم بازنشستگی آنان به ماخذ مذکور در ماده واحده از سایر صندوق های بازنشستگی دریافت گردیده است با اخذ ما به التفاوت سهم بازنشستگی بر اساس قوانین و مقررات مربوط از مستخدم و سنوات خدمت آنان محاسبه خواهد شد. میزان و نحوه اخذ سهم بازنشستگی مذکور در این تبصره بر اساس آییننامه ای خواهد بود که به تصویب هیات وزیران میرسد.»
و نیز آییننامه اجرایی این تبصره مخصوصاً ماده 3 آن که مقرر داشته، «در مورد اشخاصی که طبق ضوابط قانونی یا به لحاظ تغییر محل کار یا خدمت، مشترک صندوق دیگری بشوند کسور حق بیمه بازنشستگی متعلقه هر ماه از سنوات خدمت مورد نظر به ماخذ نرخ کسور مورد عمل صندوق جدید (طبق قوانین و مقررات مربوط) و بر اساس حقوق و مزایای ماهانه زمان تقاضا در محل خدمت جدید که مبنای کسر بازنشستگی قرار میگیرد محاسبه و ما به التفاوت آن با کسور بازنشستگی یا حق بیمه که از صندوق قبلی به صندوق جدید منتقل شده است از شخص متقاضی وصول خواهد شد.» و نیز تبصره های 1 تا 4 این ماده که ماخذ و مواعد برای انتقال را لحاظ نموده است و نیز دادنامه های صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری در موضوعات مشابه که دریافت ما به التفاوت نقل و انتقال حق بیمه یا کسورات بازنشستگی را تایید نموده اند. بخشنامه مورد شکایت خارج از حدود اختیار و قانون نبوده و قابل ابطال نمیباشد. تهیه کننده گزارش: میکائیل بیرامی
رای هیات تخصصی
توجهاً به اینکه قانون ماده واحده نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب 27/6/1365 به ویژه تبصره 3 آن که مقرر نموده است: «در خصوص آن دسته از مشمولین تامین اجتماعی و صندوق های مشابه که سهم بازنشستگی آنان به مآخذ مذکور در ماده واحده از سایر صندوقهای بازنشستگی دریافت گردیده است با اخذ ما به التفاوت سهم بازنشستگی بر اساس قوانین و مقررات مربوط از مستخدم و سنوات خدمت آنان محاسبه خواهد شد. میزان و نحوه اخذ سهم بازنشستگی مذکور در این تبصره بر اساس آییننامه ای خواهد بود که به تصویب هیات وزیران میرسد.» و نیز در آییننامه اجرایی این تبصره مخصوصاً ماده 3 آن و محاسبه و دریافت ما به التفاوت کسور بازنشستگی یا حق بیمه را از صندوق قبلی به صندوق جدید لحاظ نموده است که مآخذ و مواعد انتقال نیز مشخص و معین گردیده است و دادنامه های صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری در موضوعات مشابه دریافت ما به التفاوت نقل و انتقال حق بیمه یا کسورات بازنشستگی را تایید نموده است. و با توجه به اینکه مقرره مورد شکایت در جهت تسهیل پیگیری متقاضی در نحوه اجرای پرداخت ما به التفاوت حق بیمه و بازنشستگی و انتقال آن از صندوق مبداء به صندوق مقصد میباشد لذا مغایر قانون و قابل ابطال نمیباشد، بنابراین حکم به رد شکایت سازمان بازرسی کل کشور صادر و اعلام میگردد. این رای در اجرای مقررات بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور، قابل اعتراض از طرف رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان میباشد.
نبی الله کرمی - رئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری