شماره پرونده: ه- ع/0003055 شماره دادنامه: 140109970906010922 تاریخ: 06/12/1401
شاکی: آقای محمدعلی اوجی
طرف شکایت: وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال رای صادره در هشتاد و دومین نشست شورای آموزش پزشکی و تخصصی مورخ 20/11/94
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی به خواسته ابطال رای صادره در هشتاد و دومین نشست شورای آموزش پزشکی و تخصصی مورخ 20/11/94 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
رای صادره در هشتاد و دومین نشست شورای آموزش پزشکی و تخصصی مورخ 20/11/94
موضوع 6:
اصلاح نحوه محاسبه طول مدت تعهدات پذیرفته شدگان آزاد در رشته های تخصصی بالینی:
اصلاح ضریب فرمول محاسبه طول مدت تعهدات برای تمام پذیرفته شدگان آزاد در رشته های تخصصی بالینی به غیر از معرفی شدگان به شهرهای تهران، شیراز، مشهد، اصفهان و تبریز
طول دوره تحصیل رشته تخصصی ×n = طول مدت تعهد
5/0+ 5/0 × n=
موارد فوق مورد تایید است.
دکتر باقر لاریجانی- معاون آموزشی و دبیر شورای آموزش پزشکی و تخصصی
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
نظربه اینکه قانونگذار دربند (ث) ماده 1 قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دوره های تحصیلات تکمیلی در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی کشور مصوب 1394، منحصراً دوره های کارشناسی ارشد و دکترای ناپیوسته و دکترای تخصصی(پی اچ دی) را به عنوان مقاطع تحصیلات تکمیلی احصاء کرده است و دوره دستیاری تخصصی بالینی را جزو مقاطع تحصیلات تکمیلی احصاء نکرده است بنابراین از نظر قانونگذار دستیار تخصصی بالینی ،دانشجو محسوب نمی شود و چون دانشجو نیست مشمول ماده 8 لایحه قانونی اصلاح مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال وجوانان ایرانی مصوب 1358 شورای انقلاب نمیباشد وهمچنین حدود اختیارات شورای آموزش پزشکی و تخصصی برای تعیین ضوابط جهت تربیت متخصص مطلق و نامحدود نیست ومحدود ومنحصر است به شقوق (الف) و (ب) و (ج) ماده 1 قانون تشکیل شورای آموزش پزشکی و تخصصی مصوب سال 1352، که هیچکدام از شقوق مذکور مفید جواز وضع مقررات آمره در زمینه موضوعات غیر آموزشی نیست بنابراین رای صادره در هشتادو دومین نشست شورای آموزش پزشکی وتخصصی مورخ 1394/11/20 که در خصوص نحوه محاسبه طول مدت تعهدات پذیرفته شدگان آزاددر رشته های تخصصی بالینی است به جهت اینکه در زمینه موضوع غیر آموزشی است، خارج از اختیارات شورای آموزش پزشکی و تخصصی مضافا اینکه با ماده 17 قانون مربوط به خدمت پزشکان و پیراپزشکان مصوب 1375 مغایرت دارد زیرا نصف طول مدت دوره دستیاری را به تعهدات موضوع قانون موصوف، اضافه کرده است
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی و تنظیم مقررات وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی به موجب لایحه شماره 202/107 مورخ 4/2/1401 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- برابر بند 7-1 سیاست های کلی سلامت تولیت نظام سلامت بر عهده ورازت بهداشت و درمان و آموش پزشکی قرار گرفته است.
2- به موجب ماده 8 لایحه قانونی تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی دانشجویان و هنرجویان دانشگاه ها، دانشکده ها و موسسات آموزش عالی وابسته به ورزات خانه ها و موسسات عام المنفعه که برای خدمت در دانشگاه ها، وزارت خانه ها و موسسات و شرکت های مذکور آموزش می بینند مکلف اند طبق تعهد نامه رسمی که در بدو ورود برابر مقررات مربوط از آنان اخذ میشود تعهدات خود را انجام دهند در آگهی پذیرش دانشجو و هنرجو این نوع موسسات، دانشگاه ها ودانشکده ها تعهدنامه ی مذبور باید شرایط تحصیل و کیفیت ضمانت اجرای تعهدات قید شود بنابراین دستگاه پذیرنده با توجه به نیاز ها و برنامه ها خود نسبت به پذیرش و اعطا بورس به متقاضیان اقدام نموده و پذیرفتهشده نیز وفق سند تعهد محضری متعهد میگردد پس از تحصیل خدمات قانونی خود را مطابق برنامه های دستگاه مربوطه به انجام رساند.
3- وفق بند 7 جلسات 429 و 430 مورخ 21/7/77 و 5/1/77 شورای عالی انقلاب فرهنگی هر وزارت خانه حسب نیاز و تشخیص خود اجازه یافته درباره اخذ تعهد خدمت و یا لغو تعهد دانشجویان تصمیم گیری کند و در حال حاضر مدت تعهد این پذیرفته شدگان در صورت انجام خدمات موضوع قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان نصف دوره تحصیل و در صورت عدم انجام تعهد قانون خدمت پزشکان و پیرا پزشکان برابر دوره تحصیل تعین شده است.
پرونده شماره ه- ع / 0003055 مبنی بر درخواست ابطال موضوع ششم ذیل عنوان «اصلاح نحوه محاسبه طول مدت تعهدات پذیرفتهشدگان آزاد در رشتههای تخصصی بالینی» از رای هشتادودومین نشست شورای آموزش پزشکی و تخصصی مورخ 20/11/1394، در جلسه مورخ 29/08/1401 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت اعضاء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
اولاً: بر مبنای بندهای (1)، (6) و (7) قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1367 با اصلاحات و الحاقات بعدی، برنامهریزی برای فعالیتهای مربوط به تربیت نیروی انسانی گروه پزشکی، توزیع عادلانه نیروی انسانی به منظور رفع نیاز مناطق محروم و فراهم نمودن تسهیلات لازم برای برخورداری همگان از خدمات درمانی از جمله وظایف و ماموریتهای وزارتخانه یادشده میباشد. ثانیاً: بر پایه ماده (1) آییننامه دوره دستیاری تخصصی پزشکی، دوره دستیاری رشتههای تخصصی بالینی یکی از مقاطع تحصیلات عالی دانشگاهی است و بر همین اساس قواعد حاکم بر سایر مقاطع تحصیلی بر دوره دستیاری تخصصی پزشکی نیز حاکمیت دارد. ثالثاً: به موجب قانون تشکیل شورای آموزش پزشکی و تخصصی رشتههای پزشکی مصوب سال 1352، بررسی و تعیین احتیاجات آموزشی رشتههای پزشکی و تخصصی، ارزشیابی و تعیین محتوای برنامهها، بررسی و تعیین احتیاجات نیروی انسانی لازم در کشور در رشتههای پزشکی و تعیین ضوابط جهت تربیت متخصص در دانشکدههای پزشکی و بیمارستانهای وابسته به دانشگاهها از حیث برنامه و روشهای آموزشی، تنظیم آییننامهها و مقررات اجرایی امتحانات تخصصی و بررسی نحوه اجرای ضوابط و برنامهها بر عهده شورای مزبور است و بر همین اساس شورای آموزش پزشکی و تخصصی در چارچوب اختیارات قانونی خود، اصل خدمت دستیاران تخصصی پزشکی را در مناطق مورد نیاز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی پس از فراغت از تحصیل، تجویز و میزان آنها را تعیین نموده است. ضمن اینکه براساس بند (7) مصوبه جلسه 429 و 430 مورخ 21/07/1377 و 05/08/1377 شورای عالی انقلاب فرهنگی: «هر وزارتخانه حسب نیاز و تشخیص خود درباره اخذ تعهد خدمت یا لغو تعهد دانشجویان تصمیمگیری میکند». رابعاً: مطابق ماده (8) لایحه قانونی اصلاح مواد (7) و (8) قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی (اصلاحی مصوب 30/07/1358): «دانشجویان و هنرجویان دانشگاهها، دانشکدهها و موسسات آموزش عالی وابسته به وزارتخانهها و موسسات عامالمنفعه که برای خدمت در دانشگاهها، وزارتخانهها، موسسات و شرکتهای مذکور آموزش میبینند، مکلّفند طبق تعهدنامه رسمی که در بدو ورود برابر مقررات مربوط از آنان اخذ میشود، تعهدات خود را انجام دهند. در آگهی پذیرش دانشجو و هنرجو برای این نوع موسسات، دانشگاهها و دانشکدهها و تعهدنامه مزبور باید شرایط تحصیل و کیفیت و ضمانت اجرای تعهدات قید میشود.» و با توجه به تصریح ماده فوق به تکلیف دانشجویان و هنرجویان موضوع این ماده به انجام تعهدات خود براساس تعهدنامه رسمی، اصل اختیار دانشگاهها و دانشکدهها و موسسات آموزش عالی برای اخذ تعهد از دانشجویان و هنرجویان موضوع ماده (8) قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی (اصلاحی مصوب 30/07/1358) محل تردید نیست و بر همین اساس هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز به موجب رای شماره 1566 مورخ 16/06/1400 خود صراحتاً اعلام کرده است که: «تعهد دانشجویان و هنرجویان دانشگاهها، دانشکدهها و موسسات آموزش عالی وابسته به وزارتخانهها وموسسات عامالمنفعه که برای خدمت در دانشگاهها، وزارتخانهها، موسسات و شرکتهای مذکور آموزش میبینند، بر مبنای تعهدنامه رسمی ماخوذه از آنها در ابتدای ورود به خدمت است».
بنا به مراتب فوق، موضوع ششم ذیل عنوان «اصلاح نحوه محاسبه طول مدت تعهدات پذیرفتهشدگان آزاد در رشتههای تخصصی بالینی» از رای هشتادودومین نشست شورای آموزش پزشکی و تخصصی مورخ 20/11/1394، در حدود اختیارات مرجع تصویب کننده بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
مهدی فرد محمدیان
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری