شماره پرونده: ه- ع/ 0100343 شماره دادنامه: 140109970906010923 تاریخ: 06/12/1401
شاکی: آقای بهمن محمدی
طرف شکایت: وزارت کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 10 آییننامه اجرایی قانون تغییر حوزه انتخابیه داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت کشور به خواسته ابطال ماده 10 آییننامه اجرایی قانون تغییر حوزه انتخابیه داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
ماده 10 در صورت رد درخواست تغییر حوزه انتخابیه داوطلب توسط هیات اجرایی و یا هیات مرکزی نظارت و شورای نگهبان تایید صلاحیت داوطلب برای حضور در انتخابات در حوزه انتخابیه اولیه به قوت خود باقی است.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
قانونگذار در ماده واحده قانون تغییر حوزه انتخابیه داوطلبان مجلس شورای اسلامی مقرر کرده که داوطلبان میتوانند پس از ثبت نام در موعد قانونی و تایید صلاحیت 15 روز قبل از انتخابات حداکثر برای یکبار حوزه انتخابیه خود را تغییر دهند. این در حالی است که در ماده 10 آییننامه اجرایی این قانون این حق نادیده گرفته شده است و علیرغم ایراد مجلس شورای اسلامی مبنی بر اینکه شورای نگهبان حق قانونی مذکور را نمی تواند رد کند مع الوصف هیات دولت در تاریخ 25/7/1384 ماده 10 را اصلاح نکرده و از این رو چون مقرره مذکور مغایر با ماده واحده قانون تغییر حوزه انتخابیه است تقاضای ابطال آن را دارم.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
طرف شکایت تاکنون پاسخی ارسال نکرده است؛
نظریه تهیه کننده گزارش:
به موجب بند 2 نظر مورخ 125138/8421 مورخ 12/6/1384 ه- ب مورخ 12/6/1384 رئیس مجلس شورای اسلامی ماده 9 تصویب نامه شماره 5328/ت 32844 ه- مورخ 18/4/1384 با آوردن عبارت تایید یا رد درخواست داوطلب به جای تایید یا رد صلاحیت داوطلب از آن جهت که مفید این معنی نیز میباشد که شورای نگهبان حق قانونی مزبور را رد کند مغایر قانون است؛ هیات وزیران در جلسه 25/8/1383 با توجه به نظر رئیس مجلس شورای اسلامی ماده 9 آییننامه را اصلاح کرد؛ به موجب ماده 9 اصلاح آییننامه اجرایی قانون تغییر حوزه انتخابیه شورای نگهبان نظر نهایی خود را در خصوص تایید یا رد صلاحیت مشمولان تبصرههای (1) و (2) ماده واحده قانون مذکور قبل از انتشار اسامی نامزدها و آغاز تبلیغات انتخاباتی به وزارت کشور اعلام خواهد کرد؛ بنابراین با ایراد رئیس مجلس شورای اسلامی ایراد مذکور در ماده 9 اصلاح شد مع الوصف به نظر میرسد ماده 10 آییننامه که مورد اعتراض شاکی قرار گرفته همچنان واجد این ایراد است چرا که بر اساس این ماده موضوع درخواست تغییر حوزه انتخابیه تایید و یا رد هیات اجرایی هیات مرکزی نظارت و شورای نگهبان منوط و وابسته است که از این حیث مغایر حق پیش بینی شده مقرر در ماده واحده قانون تغییر حوزه انتخابیه است چرا که به موجب این حکم نامزدهای انتخاباتی فقط برای یک بار حق تغییر حوزه انتخابیه خود را دارند؛ بنابه مراتب مذکور مقرره مذکور را به دلیل مغایرت با قانون قال ابطال می دانم؛
تهیه کننده گزارش:
محمد سهرابی
رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی
به موجب بند 2 نظر شماره 125138/8421 ه- ب مورخ 12/6/1384 رئیس مجلس شورای اسلامی، ماده 9 تصویب نامه شماره 5328/ت32844 مورخ 18/4/1384 با آوردن عبارت "تایید یا رد درخواست داوطلب" به جای "تایید یا رد صلاحیت داوطلب" از آن جهت که مفید این معنی نیز میباشد که شورای نگهبان حق قانونی مزبور را رد کند مغایر قانون است؛ با عنایت به ایراد مذکور، هیات وزیران در جلسه مورخ 25/8/1383 با توجه به نظر رئیس مجلس شورای اسلامی ماده 9 آییننامه را اصلاح کرده است؛ بر این اساس به موجب ماده 9 اصلاح آییننامه اجرایی قانون تغییر حوزه انتخابیه، شورای نگهبان نظرنهایی خود را در خصوص تایید یا رد صلاحیت مشمولان تبصره های 1 و 2 ماده واحده قانون مذکور قبل از انتشار اسامی نامزدها و آغاز تبلیغات انتخاباتی به وزارت کشور اعلام خواهد کرد بنابراین با ایراد رئیس مجلس شورای اسلامی، ماده 9 آییننامه اجرایی قانون تغییر حوزه انتخابیه اصلاح شده است؛ از سوی دیگر مطابق ماده 10 آییننامه اجرایی قانون تغییر حوزه انتخابیه داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی "در صورت رد درخواست تغییر حوزه انتخابیه داوطلب توسط هیات اجرایی و یا هیات مرکزینظارت و شورای نگهبان تایید صلاحیت داوطلب برای حضور در انتخابات در حوزه انتخابیه اولیه به قوت خود باقی است." باوجود این بر مبنای تبصره 3 ماده واحده قانون تغییر حوزه انتخابیه داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی مصوب 24/10/1382 مفاد این قانون نافی اجرای بند (5) ماده (28) و بند (ب) ماده (29) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب 1378/09/07 نخواهد بود و بر اساس بند «ب» ماده 29 قانون اخیرالذکر اشخاص مذکور در این ماده از داوطلب شدن در حوزه های انتخابیه قلمرو ماموریت خود محرومند مگر اینکه شش ماه قبل از ثبت نام از سمت خود استعفا نموده و به هیچ وجه در آن پست شاغل نباشند بنابراین صرف نظر از اینکه در اصلاح آییننامه به شرح صدر این رای، نظر رئیس مجلس شورای اسلامی تامین و ماده 9 اصلاح شده است، حکم مقرر در ماده 10 آییننامه نیز دلالتی بر تایید یا رد درخواست داوطلب از سوی مراجع ذیصلاح برای تغییر حوزه انتخابیه ندارد بلکه این حکم صرفاً ناظر بر لزوم رعایت صلاحیت مراجع مذکور در اعمال احکام مندرج در مواد 28 و 29 قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی و از جمله در خصوص حوزه انتخابیه ای است که متقاضی قصد جابه جایی بدان را دارد فلذا انتهای ماده 10 آییننامه اجرایی نیز که صلاحیت اولیه داوطلب را در صورت وجود موانع مذکور در قانون انتخابات در حوزه دیگر انتخابیه کمافی السابق معتبر باقی می ماند موید این تفسیر است؛ بنابراین نظر به اینکه هیات تخصصی اداری و امور عمومی با اتفاق آراء مقرره مورد اعتراض را مغایر قانون و قابل ابطال تشخیص نداد مستنداً به بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رای به رد شکایت صادر میشود؛ این رای ظرف بیست روز پس از صدور از سوی رئیس و یا ده نقر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است؛
سید کاظم موسوی
رئیس هیات تخصصی اداری و امور عمومی
دیوان عدالت اداری