هیات تخصصی شوراهای اسلامی
شماره پرونده: ه- ع/9803778 شماره دادنامه: 9909970906010748 تاریخ: 6/5/99
شاکی: آقای سعید عزت آبادی پور
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر مشهد
موضوع شکایت و خواسته: ابطال 1- مصوبه 2731/96/04/ش- 23/2/96 (اصلاح برخی از بندهای مصوبات دفترچه ضوابط محاسبات درآمدی) 2- تبصره 9 اصلاحی بند ج مصوبه 8994/96/04/ش- 31/5/96 3- بخشنامه 4299/98/36- 6/6/98 و 4851/98/36- 26/6/98
شاکی دادخواستی به طرفیت شورای اسلامی شهر مشهد به خواسته ابطال 1- مصوبه 2731/96/04/ش- 23/2/96 (اصلاح برخی از بندهای مصوبات دفترچه ضوابط محاسبات درآمدی) 2- تبصره 9 اصلاحی بند ج مصوبه 8994/96/04/ش- 31/5/96 3- بخشنامه 4299/98/36- 6/6/98 و 4851/98/36- 26/6/98 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
مصوبه شماره 2731/96/04/ش- 23/2/96
جناب آقای مرتضویشهردار محترم مشهد مقدس
موضوع: اصلاح برخی از بندهای مصوبات دفترچه ضوابط محاسبات درآمدی
سلام علیکم، با احترام، لایحه شماره 17945/21 مورخ 03/02/96 با موضوع اصلاح برخی از بندهای مصوبات دفترچه ضوابط محاسبات درآمدی در جلسه علنی مورخ 19/02/96 شورای اسلامی شهر مشهد مقدس مطرح شده و به شرح زیر به تصویب رسید.
متن مصوبه: ماده واحده: برخی از بندهای مصوبات شماره 20819/95/04/ش مورخ 20/11/1395، 20816/95/04/ش مورخ 20/11/1395، 20382/95/04/ش مورخ 14/11/1395 و 20383/95/04/ش مورخ 14/11/1395 شورای اسلامی شهر به شرح زیر اصلاح شد:
1- بند 1 و تبصره 9 ذیل مصوبه شماره 20819/95/04/ش مورخ 20/11/1395 (در زمینه نحوه محاسبه عوارض بر افزایش بهره برداری اعیان) به شرح زیر اصلاح شد:
بند 1 اصلاحی: عوارض بر افزایش ارزش بهره برداری اعیان برای زیربنای ساختمانی است که برابر طرح های مصوب توسعه شهری و مصوبات کمیسیون ماده 5 (با ابلاغ اجرای از تاریخ 22/08/1385 و بعد از آن) یا براساس طرح های مصوب موضوعی، قوانین موضوعه، مجوزهای موردی مندرج در طرح های توسعه شهری و نیز طرح های توسعه شهری در دست تهیه توسط مشاور ذیصلاح، به روش زیر محاسبه میشود:
(P×S× (30% × M= عوارض بر افزایش ارزش بهره برداری اعیانی به رده های (2، 3، 4، 5 و 6)
M×P×S×F= عوارض بر افزایش ارزش بهره برداری اعیان به رده 1
S= مساحت مشمول افزایش ارزش بهره برداری
M= ضریب اختلاف ارزش بهره برداری اعیان
P= ارزش معاملاتی ساختمان
F= ضریب طبقات (طبقه همکف 100% طبقه مثبت یک 50% طبقه مثبت دو بالاتر 35% طبقه منهای یک 60% و طبقات منهای دو و پآیینتر 40%)
تبصره 9 اصلاحی: عوارض این بند در خصوص بهره برداری رده یک (تجاری و دفاتر) بجز در معابر ویژه، بر مبنای دفترچه ارزش معاملاتی املاک (مصوب کمیسیون ماده 64) تعیین میشود در معابر ویژه ( به شرح جدول پیوست) و نیز مواردی که عوارض تعیین شده براساس فرمول، مورد اعتراض متقاضی باشد، 50% ارزش روز سرقفلی طبق نظر کارشناسی رسمی منتخب شهرداری دریافت میگردد. در ارزیابی کارشناسی نباید هیچ مبلغی تحت عنوان کسری پارکینگ منظور شود و به جز 50% ارزش سرقفلی وجه دیگری از متقاضی دریافت نمی شود. هرگونه تغییر در معابر ویژه (جدول پیوست)، منوط به تایید کمیسیون مشترک برنامه، بودجه، فناوری اطلاعات و امور اداری و امور فنی، عمرانی و طرح ریزی شهری شورای اسلامی شهر مشهد مقدس میباشد.
2- بند 1 ماده واحده مصوبه شماره 20816/4/ش مورخ 20/11/1395 (در زمینه بازنگری در نحوه محاسبه عوارض پذیره) به شرح زیر اصلاح شد:
بند 1 اصلاحی: زیربنای مشمول تراکم عوارض پذیره تجاری که طبق طرح های تفصیلی دارای ابلاغ اجرای قبل از تاریخ 22/08/1385 با کاربری تجاری باشند، به شرح ذیل تعیین میشود که در هر صورت حداکثر ضریب {4× (10+ تعداد واحد)} معادل 180 خواهد بود.
ضریب طبقهp× {4× (10+ تعداد واحد)}= عوارض پذیره تجاری برای یک متر مربع
180≥ {4× (10+ تعداد واحد)}
3- دو تبصره به بند 3 مصوبه شماره 20383/95/04/ش مورخ 14/11/1395 الحاق شد:
تبصره 1 الحاقی: چنانچه مودی تمام یا قسمتی از حقوق شهرداری از بابت درخواست های صدور مجوزهای ساختمانی را در گذشته پرداخت نموده است (لیکن مجوزی صادر نگردیده) نسبت به محاسبه درصد پرداختی نقدی با در نظر گرفتن تخفیف پرداخت نقدی زمان پرداخت و تعرفه های محاسباتی آن زمان اقدام نموده و نتیجه را به عنوان تسویه حساب همان درصد از کل تلقی نماید. بدیهی است الباقی بدهی و حقوق شهرداری در خصوص سایر درخواست های مودی پس از آن، مشمول تعرفه و نرخ های روز خواهد شد و در صورت انصراف مودی مبلغ پرداختی مسترد خواهد شد.
تبصره 2 الحاقی: در درخواست های پروانه، در صورت تغییر طرح تفصیلی پس از پرداخت وجه یا پرداختی های قبل از تاریخ 01/01/1389، صرفاً مبلغ ریالی پرداخت شده با در نظر گرفتن نرخ تورم اعلام شده توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (سال مورد نظر نسبت به سال پرداخت وجه) به روز رسانی و از کل عوارض صدور پروانه (براساس تعرفه جاری) کسر خواهد شد و در صورت
4- تبصره 3 مصوبه شماره 20382/95/04/ش مورخ 14/11/1395 (در زمینه محاسبه عوارض زیربنای مشمول تراکم ساختمانی) به شرح زیر اصلاح شد:
تبصره 3 اصلاحی: املاکی که با توجه به عملکرد گذشته شهرداری، بهای خدمات انتفاع تراکم طرح ها را پرداخت نموده اند، به میزان زیربنای تصفیه شده برای یک نوبت (مشروط به عدم استفاده از تراکم مذکور) مشمول پرداخت عوارض مربوطه نمی گردند، لیکن در تجدید بناهای بعدی مشمول پرداخت عوارض وفق ستون مجاز می گردند.
بدیهی است این مصوبه با رعایت قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور لازم الاجراست.
محمد کمال سرویها - رئیس شورای اسلامی شهر مشهد مقدس
تبصره 9 اصلاحی بند ج مصوبه 8994/96/04/ش- 31/5/96
تبصره 9 اصلاحی- عوارض این بند در خصوص بهره برداری رده یک (تجاری و دفاتر) بجز در معابر ویژه، بر مبنای دفترچه ارزش معاملاتی املاک (مصوب کمیسیون ماده 64) تعیین میشود در معابر ویژه (به شرح جدول پیوست) و نیز مواردی که عوارض تعیین شده براساس فرمول مورد اعتراض متقاضی باشد: 50% ارزش روز سرقفلی طبق نظر کارشناس رسمی منتخب شهرداری دریافت میگردد. در ارزیابی کارشناسی نباید هیچ مبلغی تحت عنوان کسری پارکینگ منظور شود و شهرداری نیز نباید وجهی بابت کسری پارکینگ، تفکیک و ارتفاع اخذ نماید. هرگونه تغییر در معابر ویژه (جدول پیوست) منوط به تایید کمیسیون مشترک برنامه بودجه فناوری اطلاعات و امور اداری و امور فنی، عمرانی و طرح ریزی شهری شورای اسلامی شهر مشهد مقدس میباشد.
محمد سهیلی - نائب رئیس شورای اسلامی شهر مشهد مقدس
بخشنامه 4299/98/36- 6/6/98
مدیران محترم مناطق 9 الی 12 و ثامن
موضوع: نحوه کارشناسی حقوق شهرداری در رابطه با حقوق بهره برداری رده یک (تجاری- دفاتر)
سلام علیکم- با احترام، با عنایت به انجام نظارت های موردی در خصوص نحوه کارشناسی حقوق شهرداری در رابطه با بهره برداری اعیان به صورت تجاری نتایج بررسی ها نشان دهنده عدم وحدت رویه و اشکال در نحوه ارزیابی حقوق شهرداری در بین مناطق از حیث ارجاع به هیات کارشناسی، پذیرش اعتراض مالکین و مودیان به رقم کارشناسی و ارزیابی مجدد و ارجاع آن به هیات کارشناسی و انتخاب کارشناس مرضی الطرفین و.... میباشد. از آنجایی که به استناد تبصره 9 اصلاحی از بند ج مصوبه شماره 8994/96/04/ش مورخ 31/05/1396 شورای محترم اسلامی شهر در مواردی که مبلغ تعیین شده عوارض براساس فرمول مورد اعتراض متقاضی دریافت مجوز بهره برداری دائم انتفاع اعیان به صورت تجارتی میباشد حقوق شهرداری براساس 50% ارزش سرقفلی طبق نظر کارشناس رسمی منتخب شهرداری دریافت میگردد بنابراین ارجاع ارزیابی به هیات کارشناسی و هم چنین پذیرش اعتراض مالکین و ارجاع مجدد به کارشناس منتخب معترض، شهرداری و مرضی الطرفین از حیث اینکه امتیاز استفاده تجاری در رده عوارض بوده و متولی تعیین این عوارض شهرداری میباشد و تاثیر نظر کارشناس منتخب متقاضی در تعیین حقوق شهرداری به دلیل ارتباط مالکین با کارشناسان منتخب، احتمال تضییع حقوق شهرداری در ارزیابی وجود دارد و این موضوع از مصادیق تخلف اداری نیز محسوب میگردد. بنابراین ضمن تاکید بر رعایت مصوبه شورای محترم اسلامی شهر پیشنهاد میگردد ارزیابی حقوق شهرداری در مرحله اول به کارشناس خبره و با تجربه منتخب شهرداری ارجاع و تنها در صورت اشکال و ایراد شهرداری به مبلغ و نحوه ارزیابی به منظور حفظ حقوق شهرداری ارجاع مجدد به کارشناس فاقد اشکال است.
محمد یوسف پیروی - مدیر کل بازرسی و رسیدگی به شکایات شهرداری مشهد مقدس
بخشنامه 4851/98/36- 26/6/98
مدیران محترم مناطق 1 الی 12 و ثامن
موضوع: نحوه کارشناسی حقوق شهرداری در رابطه با حقوق بهره برداری رده یک (تجاری- دفتر)
سلام علیکم- احتراما پیرو نامه شماره 4299/98/36 مورخ 06/06/1398 در خصوص نحوه کارشناسی حقوق شهرداری در رابطه با حقوق بهره برداری رده یک (تجاریدفاتر) اعلام می دارد، منظور از عنوان کارشناس خبره مندرج در نامه فوق الذکر، کارشناس رسمی دارای صلاحیت و با تجربه میباشد و استفاده از سایر کارشناسان از جمله اعضای انجمن کارشناسان خبره فاقد وجاهت است.
محمد یوسف پیروی - مدیر کل بازرسی و رسیدگی به شکایات شهرداری مشهد مقدس
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
مصوبه های موضوع شکایت مغایر با:
1- ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران
2- تباصر ماده (50) قانون مالیات بر ارزش افزوده.
3- تبصره ماده 58 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و بند 3 ماده 80 قانون مذکور.
4- رای شماره 266- 15/12/77 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
5- ماده 64 قانون مالیات مستقیم.
می باشد لذا تقاضای اقدام قانونی دارد.
در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر مشهد مقدس به موجب لایحه شماره 22862/98/05/ش مورخ 28/11/98 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- موضوع مصوبه ناظر بر تغییر کاربری نبوده بلکه در راستای عوارض بر افزایش بهره وری اعیان میباشد.
2- تحقق عوارض موضوع این مصوبه، اخذ مجوز از مراجع ذیصلاح قانونی است.
3- اداره کل بازرسی هیچ گونه بخشنامه ای صادر نکردند و صرفاً مکاتبه ای در خصوص رعایت قانون میباشد. لذا تقاضای رد شکایت میگردد.
هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق آراء اعضاء حاضر در جلسه به شرح ذیل مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات تخصصی شوراهای اسلامی
1- طبق بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 با اصلاحات بعدی، تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام میشود از جمله وظایف و مسئولیت های شورای اسلامی شهر محسوب شده است و در تبصره یک ماده «50» قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 وضع عوارض محلی جدید که تکلیف آنها در این قانون مشخص نشده باشد، با رعایت مقررات مربوطه تجویز شده است، در بند 4 ماده 22 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380 با اصلاحات و الحاقات بعدی مقرر گردیده است: « عوارض ناشی از تغییر کاربری و فروش تراکم به اقساط پنج تا ده ساله از شروع بهره برداری توسط سرمایه گذاران به شهرداری مربوطه پرداخت خواهد شد. » همچنین در بند (الف) ماده 174 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران وضع عوارض بر ارزش افزوده اراضی و املاک ناشی از اجرای طرحهای توسعه شهری مجاز شمرده شده است و در آراء هیات عمومی از جمله رای شماره 1308 - 9/5/1397 مصوبات شوراهای اسلامی در وضع عوارض برای تغییر کاربری مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص داده نشده است. همچنین با توجه به اینکه وضع و اخذ عوارض صدور پروانه ساختمانی در تراکم پایه و مازاد بر تراکم توسط شوراهای اسلامی و شهرداریها طبق بند (ب) رای شماره 79 - 21/2/1395 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص نگردیده است.
2- بر اساس ماده 77 قانون شهرداریها رفع هرگونه اختلاف بین مودی و شهرداری در مورد عوارض به کمیسیونی مرکب از نمایندگان وزارت کشور و دادگستری و انجمن شهر ارجاع میشود و تصمیم کمیسیون مزبور قطعی است. بدهی هایی که طبق تصمیم این کمیسیسیون تشخیص شود طبق مقررات اسناد لازم الاجرا به وسیله اداره ثبت قابل وصول میباشد اجرای ثبت مکلف است بر طبق تصمیم کمیسیون مزبور به صدور اجراییه و وصول طلب شهرداری مبادرت نماید در نقاطی که سازمان قضایی نباشد، رییس دادگستری شهرستان یک نفر را به نمایندگی دادگستری تعیین مینماید و در غیاب انجمن شهر انتخاب نمایند. انجمن از طرف شورای شهرستان به عمل خواهد آمد. بنابراین مصوبه شماره 2731/96/04/ش مورخ 23/2/96 موضوع اصلاح برخی از بندهای مصوبات دفترچه ضوابط محاسبات درآمدی و تبصره 9 اصلاحی مصوبه شماره 8994/96/04/ش مورخ 31/5/96 مصوب شورای اسلامی شهر مشهد و بخش نامه ها به شماره 4299/98/36 مورخ 6/6/98 و 4851/98/36 مورخ 26/6/98 با موضوع نحوه کارشناسی حقوق شهرداری در رابطه با حقوق بهره برداری رده یک (تجاری - دفاتر) مصوب اداره کل بازرسی و رسیدگی به شکایات شهرداری مشهد مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی نبوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
جواد جباری - رئیس هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری