بسمه تعالی
هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
شماره پرونده: ه ت/ 0400129 شماره دادنامه سیلور: 140431390002764161 تاریخ:1404/10/28
شاکی: آقای محمدرضا نوروزیان
طرف شکایت: وزارت راه و شهرسازی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 3241/100/02 مورخ 1404/01/18 وزارت راه و شهرسازی
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت راه و شهرسازی به خواسته ابطال بخشنامه شماره 3241/100/02 مورخ 1404/01/18 وزارت راه و شهرسازی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
"استانداران محترم سراسر کشور
موضوع: قیمت گذاری خدمات مهندسی
با سلام
با عنایت به پیشنهاد شورای بررسی و تایید مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی موضوع ماده 117 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و به منظور تمرکز زدایی و واگذاری اختیارات به مدیران استانی بدینوسیله موارد زیر براساس اختیارات ناشی از تبصره (2) مواد 117 و 123 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان با رعایت تشریفات قانونی جهت اجرا ابلاغ می‌گردد.
1- بنا به پیشنهاد شورای بررسی و تایید مبانی قیمت گذاری، قیمت پایه هزینه ساخت (گروه ساختمانی الف) به مبلغ 91/023/500 ریال به ازای هر متر مربع ساختمان برای ساختمان های مطابق با الگوهای مصرف و متعارف موافقت می‌شود و هیات چهار نفره استان ها و هیات پنج نفره در استان تهران حسب مورد می‌توانند نسبت به افزایش قیمت مذکور تا حداکثر ده درصد اقدام نمایند.
2- درصد مجموع حق الزحمه خدمات مهندسی رشته های مربوط به دارندگان صلاحیت رشته های معماری، عمران، تاسیسات مکانیکی و تاسیسات برقی نسبت به هزینه های مقطوع هر متر مربع زیربنا در گروه های مختلف ساختمانی مطابق با جدول شماره 11 پیوست مبحث دوم مقررات ملی ساختمان (نظامات اداری) و جدول تفکیک درصد تعرفه های خدمات مهندسی ساختمان ابلاغی به شماره 112012/200 مورخ 1402/06/26 ملاک عمل می‌باشد.
3- در خصوص هزینه ساخت هر متر مربع زیربنای سایر گروه های ساختمانی مقرر شد سقف حداکثر نسبت هزینه ساخت به هزینه ساخت گروه الف احصاء شده در ابلاغیه شماره 24280/200 مورخ 1402/02/22 توسط هیات چهار نفره استانها و هیات پنج نفره استان تهران، تصمیم گیری گردد.
4-در خصوص تعرفه سایر رشته های هفتگانه ساختمان اعم از طراحی، نظارت، اجرای رشته های ترافیک/ شهرسازی/ نقشه برداری، تفکیک آپارتمان، آبفا، اجرای لوله کشی گاز و غیره توسط هیات چهار نفره، پنج نفره به تناسب هزینه ساخت، اتخاذ تصمیم شود.
5- در مورد تعرفه پروژه های مشمول قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان در بخش کشاورزی و شهرک های صنعتی و گردشگری و سایر خدمات حرفه ای مقرر شد توسط هیات چهار نفره / پنج نفره به تناسب هزینه ساخت پیشنهادی سازمان استان و تایید هیات فوق الاشاره اقدام گردد.
6-تفاهم نامه های منعقده فی مابین وزارت راه و شهرسازی و سازمان نظام مهندسی ساختمان برای پروژه های حمایتی (به استثنای پروژه های خود مالک غیر بافت فرسوده)، قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، پروژه های عام المنفعه و حمایتی کماکان به قوت خود باقی است.- وزیر راه و شهرسازی "
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شاکی به موجب دادخواست تقدیمی به استناد به بند 3 -17 مبحث دوم مقررات ملی ساختمان (تفسیر ماده 117 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان)، اصل 138 قانون اساسی، ماده 2 قانون ساختار وظایف و اختیارات وزارت راه و شهرسازی، رای شماره 763 مورخ 1396/07/11 هیات عمومی دیوان عدالت اداری درخواست ابطال بند مقرره مورد شکایت را دارد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
علی رغم ابلاغ دادخواست و ضمایم آن به طرف شکایت، تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیات تخصصی، لایحه ای واصل نشده است.
پرونده شماره ه ت 0400129/ مبنی بر درخواست ابطال بخشنامه شماره 3241/100/02 مورخ 1404/01/18 وزارت راه و شهرسازی در جلسه مورخ 1404/10/14 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضای محترم هیات با اتفاق آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
«رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست»
1-بر اساس بند 15 ماده 15 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1390،« تهیه و تنظیم مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی در استان و پیشنهاد به وزارت راه و شهرسازی. ...» یکی از وظایف و اختیارات هیات مدیره سازمان نظام مهندسی دانسته شده است. بر اساس این بند اخیر نیز مقرر گردیده: « مرجع تصویب مبانی و قیمت خدمات مهندسی در آیین‌نامه اجرایی تعیین می‌گردد.» بر اساس بند 15 ماده 73 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1375 نیز « تهیه و تنظیم مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی در استان و پیشنهاد آن به وزارت مسکن و شهرسازی جهت تصویب و ابلاغ» به عنوان یکی از اختیارات و وظایف هیات مدیره سازمان نظام مهندسی استان ها تعیین گردیده است.
2-بر اساس بند (س) ماده 114 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1375، « تهیه مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی با توجه به پیشنهادات نظام مهندسی استانها و پیشنهاد آن به وزارت مسکن و شهرسازی جهت تصویب و همچنین بررسی مستمر پیشنهادات نظام مهندسی استانها در این زمینه و انعکاس نظرات مناسب به وزارت مذکور» یکی از وظایف و اختیارات شورای مرکزی دانسته شده است. بر اساس ماده 20 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان اصلاحی مصوب 1390، شورای مرکزی متشکل از 25 نفر عضو اصلی و 7 نفر عضو علی البدل با ترکیب رشته های اصلی مهندسی ساختمان است که از بین اعضای هیات مدیره سازمان های استان معرفی شده از سوی هیات عمومی و توسط وزیر راه و شهرسازی برای مدت 3 سال انتخاب می‌شوند.
3-بر اساس ماده 117 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1375 مقرر گردیده: « وزارت مسکن و شهرسازی موظف است به منظور یکسان نمودن روش ها و ایجاد وحدت رویه و جلوگیری از تعارضات در تهیه و تنظیم مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی، ظرف شش ماه مبانی مذکور را با توجه به پیشنهادات واصل شده از نظام مهندسی استان ها و شورای فنی استان ها و یا با جلب مشورت آنها تهیه نماید.» براساس تبصره 1 این ماده مقرر گردیده: « به منظور بررسی و تایید مبانی قیمت گذاری و قیمت خدمات مهندسی، در وزارت مسکن و شهرسازی شورایی تحت عنوان "شورای بررسی و تایید مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی" مرکب از (5) نفر کارشناس خبره به انتخاب وزیر مسکن و شهرسازی و (2) کارشناس به معرفی رییس سازمان برنامه و بودجه تشکیل می‌شود که (4) عضو آن از جمله دو عضو سازمان برنامه و بودجه ثابت و (3) عضو آن بر حسب موضوعات مطروحه متغیر خواهد بود. شورای یاد شده می‌تواند کمیته های تخصصی نیز داشته باشد. همچنین به موجب تبصره 2 ماده 117 آیین‌نامه مذکور مقرر گردیده:
« فهرست های قیمت خدمات مهندسی پس از تصویب وزیر مسکن و شهرسازی جهت اطلاع عموم آگهی خواهد شد.»
4- بر اساس بند 3-17 مبحث دوم مقررات ملی ساختمان (نظامات اداری) نیز تصریح گردیده: « هیات چهار نفره استان می‌تواند حداکثر تا بیست و پنج درصد (25%) نسبت به تعرفه پیشنهادی خدمات مهندسی که توسط هیات مدیره سازمان نظام مهندسی ارایه شده است، افزایش یا کاهش اعمال نماید. »
بنا به مراتب مذکور مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی در استان ها ابتدا از سوی هیات مدیره سازمان نظام مهندسی استان ها به شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی در قالب پیشنهاد ارایه می‌گردد. سپس شورای مذکور مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی را با توجه به پیشنهادات واصله از استان ها تهیه و جهت تصویب به وزارت مسکن و شهرسازی پیشنهاد می نماید. بررسی و تایید مبانی قیمت گذاری و قیمت خدمات مهندسی در وزارت مسکن و شهرسازی نیز به عهده « شورای بررسی و تایید مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی» است. مرجع نهایی تهیه و تصویب مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی، نیز وزارت مسکن و شهرسازی می‌باشد و این میزان حداکثر تا بیست و پنج درصد (25%) قابل افزایش یا کاهش توسط هیات چهار نفره استان است. بر این اساس و با توجه به اینکه بر اساس بخشنامه مورد اعتراض به پیشنهاد شورای بررسی و تایید مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی موضوع ماده 117 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1375 مقرر گردیده هیات های چهار نفره استان ها می‌توانند نسبت به افزایش قیمت پایه هزینه ساخت تا حداکثر ده درصد اقدام نمایند و این تصمیم در راستای یکسان سازی هزینه های ساخت در سراسر کشور اتخاذ شذه و بر اساس بند 3-17 مبحث دوم مقررات ملی ساختمان (نظامات اداری) نیز میزان افزایش تعرفه الزاماً بیست و پنج درصد (25%) نمی‌باشد. لذا بخشنامه شماره 3241/100/02 مورخ 1404/01/18 وزیر راه و شهرسازی در راستای اختیارات حاصل از ماده 117 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1375 به تصویب رسیده و مغایرتی با قوانین و مقررات مورد استناد شاکی نداشته و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود.
شهریار قلعه
رییس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری