شماره پرونده: ه- ع/ 0003686 شماره دادنامه: 140109970906000265 تاریخ: 02/05/1401
شاکی: آقای امیر یقین لو
طرف شکایت: هیات وزیران - استانداری تهران- وزارت کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 1 قسمت ج ماده 49 آییننامه اجرایی تشکیلات، انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی روستا و نحوه انتخاب دهیار مصوب سال 1386
شاکی دادخواستی به طرفیت هیات وزیران - استانداری تهران- وزارت کشور به خواسته ابطال بند 1 قسمت ج ماده 49 آییننامه اجرایی تشکیلات، انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی روستا و نحوه انتخاب دهیار مصوب سال 1386 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
آییننامه اجرایی تشکیلات، انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی روستا و نحوه انتخاب دهیار مصوب سال 1386
ماده 49 (اصلاحی 17/11/1386) - شرایط احراز سمت دهیار
الف: شرایط عمومی
1- تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران
2- اعتقاد به مبانی جمهوری اسلامی ایران و قانون اساسی
3- داشتن حداقل بیست سال سن
4- انجام خدمت وظیفه عمومی یا داشتن معافیت دائم از خدمت
5- برخورداری از توانایی جسمی و روحی برای انجام کار
6- نداشتن محکومیت کیفری موثر
7- داشتن حسن شهرت و عدم اعتیاد به مواد مخدر
ب: شرایط اختصاصی
1- دارا بودن حداقل مدرک تحصیلی دیپلم متوسطه در کلیه رشته ها برای دهیاری های درجه یک و دو
2- دارا بودن حداقل مدرک تحصیلی فوق دیپلم با گرایش های مشخص شده توسط وزارت کشور برای دهیاری های درجه سه و چهار
تبصره- در صورت عدم وجود فرد با تحصیلات فوق دیپلم در این گونه دهیاری ها، شورای اسلامی روستا میتواند با موافقت بخشدار مربوط، فردی را با تحصیلات دیپلم متوسطه با داشتن حداقل دو سال سابقه کار اجرایی در دستگاه های اجرایی برای تصدی سمت دهیار انتخاب نماید.
3- دارا بودن حداقل مدرک تحصیلی لیسانس با گرایش های مشخص شده توسط وزارت کشور و حداقل یک سال سابقه کار اجرایی در دستگاه های اجرایی برای دهیاری های درجه پنج و شش
تبصره 1- در صورت عدم وجود فرد با تحصیلات لیسانس در این گونه دهیاری ها، شورای اسلامی روستا میتواند با موافقت بخشدار مربوط، فردی را با تحصیلات فوق دیپلم با داشتن حداقل دو سال سابقه اجرایی و یا با تحصیلات دیپلم با داشتن چهار سال سابقه اجرایی در دستگاه های اجرایی برای تصدی سمت دهیار انتخاب نماید.
تبصره 2- کسانی که در زمان ارتقای درجه دهیاری از دو به سه و یا از درجه چهار به پنج در سمت دهیار مشغول انجام وظیفه باشند و از نظر تحصیلات و سوابق کار اجرایی واجد شرایط لازم برای تصدی سمت دهیار در روستای مربوط نمیباشند، تا زمان تصدی سمت دهیار در آن روستا از شرایط تحصیلات و سوابق کار اجرایی مذکور در این ماده معاف میباشند و انتخاب آنان برای تصدی سمت دهیار در دهیاری های با همان درجه بلامانع است.
ج: سایر شرایط
1- دهیار نمی تواند همزمان عضو هیچ یک از شوراهای اسلامی (موضوع قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران- مصوب 1375) باشد.
2- عدم اشتغال همزمان به کار دولتی در زمان تصدی سمت دهیار دهیاری های تمام وقت.
3- سکونت دهیار در زمان تصدی دهیاری های درجه پنج و شش در محل خدمت الزامی است.
4- گذراندن دوره های آموزشی قبل از خدمت که متناسب با درجه هر دهیاری توسط وزارت کشور تعیین میگردد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
عده ای از فرمانداران ،برخی از دهیاران را که همزمان در شهرها به عنوان عضو شورای شهر فعالیت دارند به استناد بند 1 قسمت ج ماده 49 آییننامه اجرایی تشکیلات، انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی روستا و نحوه انتخاب دهیارمصوب سال 1386 ،وادار به استعفا از دهیاری یا عضویت در شورای شهر می نمایند. در حالی که بند 3 ماده 32 قانون تشکیلات، وظایف و انتخاب شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1395 دهیاران را از عضویت در شورای اسلامی محل خدمت (یعنی عضویت در شورای اسلامی روستای محل خدمت) منع کرده است.
سابقا" نیز در بند(ل) ماده 51 آییننامه اجرایی تشکیلات، انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی روستا و نحوه انتخاب دهیارمصوب 1378 اشعار میداشت: "" دهیار نمیتواند همزمان عضو شورای روستا باشد."" و این بند در سال 1386 در بند 1 قسمت ج ماده 49 آییننامه اجرایی تشکیلات، انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی روستا و نحوه انتخاب دهیار به این شرح اصلاح و تغییر پیدا میکند: "" دهیار نمی تواند همزمان عضو هیچ یک از شوراهای اسلامی(موضوع قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران -مصوب1375)باشد."" که این قسمت اخیر با بند 3 ماده 32 قانون تشکیلات وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران که اشعار میدارد:"" شهرداران، مدیران مناطق شهرداری و موسسات و شرکتهای وابسته و دهیاران از عضویت در شورای اسلامی شهر و روستای محل خدمت محرومند، مگر آنکه قبل از ثبت نام از سمت خود استعفاء نموده و بههیچ وجه در آن سمت شاغل نباشند. "" مغایرت دارد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
تا زمان تهیه گزارش از طرف شکایت دفاعی به عمل نیامده است.
نظریه تهیه کننده گزارش:
بند مورد شکایت مغایرتی با بند 3 ماده 32 قانون تشکیلات، وظایف... ندارد چون دهیار نمی تواند عضو شورا باشد و اگر بخواهد حتی در شورای اسلامی شرکت کند باید قبلاً از سمت دهیاری استعفا کند لذا کلمه همزمان در بند مورد شکایت معنی و مفهوم مندرج در بند 3 ماده 32 را می رساند.
تهیه کننده گزارش:
جواد جباری
رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی
بر اساس ماده 32 قانون اصلاح موادی از قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375/03/01 و اصلاحات بعدی آن اشخاصی به واسطه مقام و شغل خود از داوطلب شدن برای شوراهای اسلامی محروم شده اند از جمله وفق بند 3 این ماده "شهرداران، مدیران مناطق شهرداری و موسسات و شرکتهای وابسته و دهیاران از عضویت در شورای اسلامی شهر و روستای محل خدمت محرومند، مگر آنکه قبل از ثبت نام از سمت خود استعفاء نموده و به هیچ وجه در آن سمت شاغل نباشند"؛ بر مبنای بند (1) قسمت «ج» ماده 49 آییننامه اجرایی تشکیلات، انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی روستا و نحوه انتخاب دهیار مصوب سال 1386 "دهیار نمی تواند همزمان عضو هیچ یک از شوراهای اسلامی (موضوع قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375)باشد." نظر به اینکه دهیار نمی تواند عضو شورا باشد و شرکت در انتخابات شورای اسلامی مستلزم این است که قبلاً از سمت دهیاری استعفا کند لذا واژه "همزمان" در بند مورد شکایت رساننده مفهوم و معنای مندرج در بند 3 ماده 32 قانون اخیرالذکر بوده و از این رو مقرره مورد شکایت مغایرتی با بند (3) ماده 32 قانون یاد شده ندارد. علیهذا مستنداً به بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس، یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است؛
سید کاظم موسوی
رئیس هیات تخصصی اداری و امور عمومی
دیوان عدالت اداری