نقش قاضی مشاور زن در رای صادره از دادگاه خانواده

رای شعبه دیوان عالی کشور

« باسمه تعالی

فرجامخواه: خانم م. م. ساکن *دوم

فرجامخوانده: اقای ی. ک. ساکن *3

فرجامخواسته دادنامه شماره: **00/7/24 صادره از شعبه *

تاریخ ابلاغ دادنامه به فرجامخواه: 1400/07/28 تاریخ وصول دادخواست فرجامی: 1400/08/17

مرجع رسیدگی: شعبه *

هیات شعبه اقایان: ع. خ. (رئیس) س. ع. (عضو معاون)

خلاصه جریان پرونده:

اقای ی. ک. فرزند ق. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به طرفیت همسرش خانم م. م. فرزند ح. ا. به دادگاه خانواده شعبه *تقدیم نموده و اظهار داشته است.به موجب سند ازدواج که تصویر ان به پیوست تقدیم گردیده در تاریخ 1397/05/25 با خوانده ازدواج نموده ام که فاقد فرزند مشترک میباشیم لذا صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق مورد تقاضاست لازم به ذکر است.از شعبه *در تاریخ 98/11/28 رای طلاق صادر شده ولی خانم م. م. همانطور که در دادگاه حاضر نشد در دفتر خانه هم برای طلاق حاضر نشد. بنده هیچگونه اطلاعی از سکونت وی ندارم. و تمام مهریه اش پرداخت کرده ام دست نوشته خودش با امضا پیوست رای دادگاه 202 هم پیوست است.و سند ازدواج هم پیوست میباشد. پرونده بدوا به شعبه *ارجاع شده لکن به علت عدم حضور خوانده و عدم پذیرش صلح و سازش از ناحیه زوج پرونده به مجتمع قضایی اعاده و به شعبه *ارجاع شده است. پس از صدور قرار ارجاع امر به داوری خواهان با تقدیم لایحه ای به دادگاه اعلام کرده که داور ندارد. و تقاضای تعیین داور از ناحیه دادگاه نموده است. دادگاه وی را به واحد داوری معرفی کرده و واحد مذکور صورتجلسه عدم حصول سازش را که به امضای زوج رسیده تنظیم نموده است. به علت عدم حضور زوجه دادگاه گواهی عدم امکان غیابی را به شماره **00/4/22 صادر کرده که در ان ذکر شده مهریه زوجه پرداخت شده و نسبت به سایر حقوق مطالبه ننموده و حق مطالبه برای او در صورت اثبات استحقاق محفوظ است.و زوجین فرزند مشترک ندارند. نوع طلاق رجعی نوبت اول و عده طلاق از تاریخ وقوع سه طهر است. خانم م. م. نسبت به رای مذکور واخواهی کرده و متعاقبا اقای م. م. فرزند ح. ا. با تقدیم وکالت نامه خود را به عنوان وکیل واخواه (خانم م. م.) معرفی کرده و در لایحه تقدیمی ضمن توضیحاتی تقاضای صدور قرار کارشناسی به منظور تعیین میزان نفقه از مورخ 98/10/1 ایام گذشته و اینده تا سپری شدن ایام عده را نموده است. واخوانده (اقای ی. ک.) لایحه ای منضم به تصویر مستندات خود تقدیم و در ان به طور خلاصه مطالبی در مورد ازدواج با خانم م. م. در تاریخ 1397/05/25 و ثبت 4000 متر مربع زمین در شمال کشور در دفترخانه به نام زوجه در تاریخ 97/5/23 بابت مهریه و نیز قید یک سکه تمام بهار ازادی در سند ازدواج و پس از یک سال و نیم زندگی مشترک توافق برای طلاق و واگذاری حق طلاق در تاریخ 1398/09/18 به زوجه و عدم اقدام مشارالیها در اینخصوص و موضوعاتی دیگر بیان کرده است. دادگاه به موجب رای شماره **00/6/8 واخواهی زوجه را رد و رای واخواسته را عینا تایید کرده است. زوجه نسبت به رای صادر شده تجدیدنظرخواهی کرده و در لایحه تقدیمی حقوق مالی خود را مطالبه کرده است. زوج در لایحه تقدیمی پاسخ اظهارات زوجه را بیان کرده شعبه *با صدور دادنامه شماره **00/7/24 ضمن رد تجدیدنظرخواهی خانم م. م. دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید کرده است. پس از ابلاغ دادنامه خانم م. م. در مهلت قانونی نسبت به ان فرجام خواهی کرده و مطالب خود را در مورد تعیین نفقه و پرداخت نحله و اجرت المثل ایام زوجیت بیان کرده است. دادخواست فرجامی به فرجام خوانده ابلاغ شده که لایحه ای از وی مشاهده نشد. پرونده پس از وصول به شعبه *ارجاع شد و مورد بررسی قرار گرفت.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ع. خ. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی اقای ی. ی. دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر نظر به اینکه وفق ماده 2 قانون حمایت خانواده، نظر قاضی مشاور گرفته نشده و نظریه داور زوجه نیز ضمیمه نمی‌باشد. از طرفی در اجرای ماده 20 همین قانون در خصوص حقوق مالی ناشی از زوجیت تصمیم گیری نشده است. لذا به استناد ماده 3 و 5 ماده 350 قانون ایین دادرسی مدنی عقیده به پذیرش اعتراض و نقض دادنامه فرجام خواستی و ارجاع پرونده به دادگاه صادرکننده رای جهت ادامه رسیدگی دارم. در خصوص دادنامه شماره **00/7/24 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای میدهد:

رای شعبه

طبق ماده 2 قانون حمایت خانواده دادگاه خانواده باید با حضور قاضی مشاور تشکیل شود. و قاضی مشاور باید ظرف سه روز در ختم دادرسی به طور مکتوب و مستدل در مورد موضوع دعوی اظهار نظر نماید. و قاضی انشای کننده رای نیز باید در دادنامه به نظر قاضی مشاور اشاره کند که در پرونده مطروحه این تکلیف قانونی مراعات نشده است.لذا با توجه به بند 3 ماده 371 قانون ایین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی رای فرجام خواسته قابل ابرام نبوده و با نقض ان پرونده به دادگاه صادرکننده رای ارسال میشود. تا پس از رفع نقص مذکور رای مقتضی صادر نمایند. / ل- 1401/02/17

شعبه *

رئیس: ع. خ. عضو معاون: س. ع.

رای شعبه دیوان عالی کشور

باسمه تعالی

فرجامخواه: خانم م. م. - ساکن *- *- *- *- *- *

فرجامخوانده: اقای ی. ک. ساکن *- نشانی فوق *

فرجامخواسته: دادنامه شماره *- 1401/05/24 صادره از شعبه *

تاریخ ابلاغ دادنامه به فرجامخواه:، تاریخ وصول دادخواست فرجامی: 1401/06/15

مرجع رسیدگی: شعبه *

هییت شعبه اقایان: ع. خ. (رئیس شعبه) - س. د. م. (عضو معاون)

خلاصه جریان پرونده:

پس از صدور دادنامه شماره *- 1401/02/11 این شعبه مبنی بر نقض رای شماره *- 1400/07/24 شعبه *به علت عدم اظهارنظر قاضی مشاور در موضوع پرونده و ارجاع پرونده به دادگاه صادر کننده رای منقوض دادگاه مرجوع الیه ابتدا در نامه شماره *- 1401/03/08 اعلام کرده است. که قاضی مشاور تاکنون در دادگاه‌های *راه اندازی نشده است. و متعاقبا با صدور دادنامه شماره *- 1401/05/24 تجدیدنظرخواهی خانم م. م. را نسبت به دادنامه شماره 941 - 1400 - 1400/06/08 شعبه *رد و دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید کرده است. پس از ابلاغ رای خانم م. م. (زوجه) نسبت به ان فرجام خواهی کرده و در دادخواست فرجامی پس از توضیحاتی در مورد رسیدگی به پرونده به دادگاه‌های بدوی و تجدیدنظر و دیوان عالی کشور اظهار داشته است. رفع نقص مورد نظر شعبه دیوانعالی کشور از ناحیه شعبه *بدون تصمیم گیری در مورد حقوق مالی ناشی از زوجیت رای گذشته را تایید کرده است. فرجام خوانده نیز در لایحه جوابیه به طور خلاصه مطالبی در مورد توافق خود با زوجه جهت جدا شدن از یکدیگر به موجب وکالتنامه رسمی مورخ 98/9/18 تنظیمی دفترخانه اسناد رسمی شماره 38 *و دریافت مهریه از ناحیه زوجه به صورت یک قطعه زمین که در سند ازدواج قید نشده و یک سکه طلا و ترک منزل از ناحیه مشارالیها و برخی مطالب دیگر بیان کرده و تصویر مستندات خود را نیز ضمیمه لایحه نموده است. که لایحه وی و دادخواست فرجام خواه هنگام شور قرائت خواهد شد.

هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ع. خ. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده، و نظریه کتبی اقای ی. ی. گ. دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر نظر به این که راجع به حقوق مالی ناشی از زوجیت زوجه مثل نفقه، اجرت المثل و تنصیف اموال اظهار نشده است. لذا به استناد بند 2 و 5 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون ایین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی عقیده به پذیرش اعتراض و نقض رای فرجام خواسته و ارجاع پرونده به دادگاه هم عرض دارم. در خصوص دادنامه شماره *- 1401/05/24 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

با توجه به توضیح شعبه *در مورد قاضی مشاور و با عنایت به اینکه دادگاه صادر کننده رای بدوی نیز در برخی از اوراق پرونده به عنوان دادگاه عمومی و در برخی از اوراق به عنوان دادگاه حقوقی اتخاذ تصمیم نموده است. که در این صورت عدم حضور قاضی مشاور در دادگاه عمومی (حقوقی) خللی به رای صادر شده وارد نمی سازد لذا ایراد فرجام خواه از این حیث وارد نیست و از سایر جهات نیز با توجه به محتویات پرونده دادنامه فرجام خواسته برابر قانون صادر شده و مغایرتی با موازین شرعی ندارد. و فرجام خواهی خانم م. م. (زوجه) به کیفیتی نیست که نقض ان را ایجاب نماید. لذا با رد فرجام خواهی مشارالیها مستندا به ماده 370 قانون ایین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی رای فرجام خواسته ابرام و پرونده به دادگاه صادر کننده رای اعاده میشود.

شعبه *

رئیس: ع. خ. عضو معاون: س. د. م.