بسمهتعالی
هیات تخصصی صنایع و بازرگانی
شماره پرونده:ه- ع/ 0100208 شماره پرونده سیلور:ه- ت/ 0100019
شماره دادنامه سیلور: 140231390000392232 تاریخ: 20/02/1402
شاکی: آقای سجاد کریمی پاشاکی
طرف شکایت: هیات وزیران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال عبارت "و یاشرکتهای تعاونی" از بند (ت) ماده 22 آییننامه مالی دهیاریها (موضوع تصویبنامه شماره 9123/ت 27449 ه- مورخ 26/5/1382 هیات وزیران)
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
شاکی دادخواستی به طرفیت هیات وزیران به خواسته ابطال عبارت "و یاشرکتهای تعاونی" از بند (ت) ماده 22 آییننامه مالی دهیاریها (موضوع تصویبنامه شماره 9123/ت 27449 ه- مورخ 26/5/1382 هیات وزیران) به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
ماده 22- در موارد زیر دهیاری میتواند معاملات را بدون رعایت تشریفات مناقصه انجام دهد:
...
ت) معاملاتی که طرف معامله وزارتخانهها یا موسسات دولتی یا شرکتهای دولتی یا شهرداریها و موسسات وابسته به آنها و یا دهیاریها و یا شرکتهای تعاونی و نهادهای انقلاب اسلامی باشد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
در فراز مورد شکایت از تصویبنامه هیات وزیران، طرف معامله قرار گرفتن شرکتهای تعاونی نیز از موارد ترک تشریفات مناقصه عنوان شده است و این در حالی است که مستفاد از ماده 4 قانون بخش تعاون جمهوری اسلامی ایران، دولت و کلّیه سازمانهای وابسته موظّفند در اجرای طرحها و پروژههای خود در شرایط مساوی اولویت را به بخش تعاونی بدهند و این امر به معنای ترک تشریفات مناقصه نیست. همچنین رعایت اصل برابری در قوانین و اجتناب از تبعیض ناروا اقتضاء میکند تا وضع مقرره در خصوص ترک تشریفات که خلاف اصل محسوب میشود، مضیّق معنا و تفسیر گردد و از این رو توسعه آن به شرکتهای تعاونی که در واقع با تعریف ماده 8 قانون بخش تعاونی جمهوری اسلامی ایران با اصلاحات بعدی بخش خصوصی را در برمیگیرد، مخالف بند 9 اصل سوم قانون اساسی خواهد بود. از این رو شمولیت شرکتهای تعاونی در ترک تشریفات مناقصه دهیاریها، تجاوز از اصل برابری و مفاد ماده 4 قانون مارالذکر بوده و وضع آن خارج از حدود اختیار و تکالیف قانونی طرف شکایت است.
در پاسخ به شکایت مذکور، معاون امور حقوقی دولت به موجب لایحه شماره 81874/48121 مورخ 15/5/1401 به ارسال نامه شماره 56765 مورخ 28/3/1401 وزارت کشور اقدام نموده است که مفاد نامه اخیرالذکر و ضمیمه آن به طور خلاصه از این قرار است:
1- مقرره مورد اعتراض در چهارچوب صلاحیتهای قانونی و به استناد تبصره 1 قانون تاسیس دهیاریهای خودکفا توسط هیات وزیران به تصویب رسیده و شاکی در شکایت خود صرفاً به عباراتی کلّی استناد کرده است که مبنایی برای ابطال مقرره فوق نمیتواند باشد.
2- صرف قرار گرفتن شرکتهای تعاونی در فهرست طرفهای معاملهای که مشمول ترک تشریفات مناقصه هستند، منجر به ترک تشریفات مناقصه نمیشود و رعایت شرایط مقرر در ماده 7 تصویبنامه هیات وزیران (شامل ارائه استدلال توجیهی، تصویب توسط شورای روستا و تایید مراجع قانونی) لازم است.
3- موضوع ترک تشریفات مناقصه در ماده 4 آییننامه مالی دهیاریها و براساس ماده 27 قانون برگزاری مناقصات پیشبینی شده و با توجه به مفاد ماده 9 قانون برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران مبنای عمل است.
4- براساس ماده 54 قانون بخش تعاونی جمهوری اسلامی ایران، دستگاههای دولتی باید به شرکتهای تعاونی در اجرای طرحها و پروژههای خود اولویت دهند که حکم مقرر در بند مورد اعتراض در راستای اجرای همین تکلیف قانونی بوده است.
پرونده کلاسه 0100208 به خواسته ابطال عبارت "و یا شرکتهای تعاونی" از بند (ت) ماده 22 آییننامه مالی دهیاریها (موضوع تصویبنامه شماره 9123/ت 27449 ه- مورخ 26/5/1382 هیات وزیران) در جلسه مورخ 21/12/1401 هیات تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری مطرح شد و پس از بحث و بررسی، بیش از سه چهارم اعضای هیات تخصصی قائل به رد شکایت بوده و مستند به حکم مقرر در بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 به شرح زیر به صدور رای اقدام کردند:
رای هیات تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری
اولاً براساس ماده 4 قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب 13/6/1370: «دولت و کلّیه سازمانهای وابسته موظّفند در اجرای طرحها و پروژههای خود در شرایط مساوی اولویت را به بخش تعاونی بدهند.» ثانیاً صرف قرار گرفتن شرکتهای تعاونی در فهرست طرفهای معاملهای که مشمول ترک تشریفات مناقصه هستند، منجر به ترک تشریفات مناقصه نمیشود و رعایت شرایط مقرر در ماده 7 تصویبنامه شماره 9123/ت 27449 ه- مورخ 26/5/1382 هیات وزیران شامل ارائه پیشنهاد مستدل توسط دهیار، تصویب شورای اسلامی روستا و تایید مراجع قانونی لازم است و بر همین اساس عبارت "و یا شرکتهای تعاونی" از بند (ت) ماده 22 آییننامه مالی دهیاریها (موضوع تصویبنامه شماره 9123/ت 27449 ه- مورخ 26/5/1382 هیات وزیران) خلاف قانون و خارج از حدود اختیار نیست و لذا به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رای به رد شکایت صادر و اعلام میکند. این رای ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور توسط رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
علیرضا خلیلزاده
رئیس هیات تخصصی صنایع و بازرگانی
دیوان عدالت اداری