خلاصه جریان پرونده:
در تاریخ 99/12/13 خانم م. ر. م. ش. با وکالت اقای م. پ. دادخواستی به طرفیت اقای م. غ. به خواسته طلاق تقدیم و وکیل خواهان توضیح داده است.به موجب سند ازدواج که تصویر ان پیوست دادخواست تقدیم گردیده موکله در تاریخ 97/03/10 با خوانده ازدواج نموده و در حال حاضر قادر به ادامه زندگی مشترک نمیباشد. و با توجه به اینکه مطابق شرط ضمن عقد و عسر و حرج حق درخواست طلاق را دارد.، استدعای رسیدگی و صدور رای طبق ستون خواسته را دارم.، رسیدگی به شعبه *ارجاع میگردد. و خانم ف. ز. وکیل دادگستری از ناحیه خوانده اعلام وکالت مینماید. و با ارسال لایحه ای ضمن مخالفت با خواسته خواهان از طرف موکل خود، درخواست خواهان را بدون دلیل موجه عنوان و تقاضای رد ان را مینماید.، وکیل خواهان هم طی ارسال لایحه ای بر طلاق به دلیل عسر و حرج وعدم پرداخت نفقه از ناحیه زوج، تاکید می کند، و جلسه دادگاه در تاریخ 1400/02/22 در وقت مقرر تشکیل میگردد. و دادگاه با توجه به مفاد لوایح ارسالی از ناحیه وکلای طرفین، قرار ارجاع امر به داوری صادر مینماید. و پس از اعلام نظریه داور زوجه و قبل از اخذ نظریه داور زوج طی دادنامه شماره *- 1400/03/22 با این استدلال که موارد عسر و حرج در ماده 1130 قانون مدنی احصای گردیده است.و مدرکی در این خصوص از سوی خواهان ارائه نشده است، دعوی معنونه را وارد ندانسته و حکم به بطلان دعوی صادر می کند، زوجه با وکالت اقای م. پ. از رای صادره تجدید نظر خواهی مینماید. و رسیدگی در مرحله تجدید نظر به شعبه *محول میگردد. و این دادگاه برابر دادنامه شماره *- 1400/05/24 به لحاظ اینکه دادگاه بدوی بدون اخذ نظریه داور زوج مبادرت به صدور رای کرده است، دادنامه مذکور را قرار تلقی و با نقض ان پرونده را جهت ادامه رسیدگی به دادگاه بدوی اعاده مینماید.، و دادگاه یعنی شعبه 283 عمومی حقوقی (ویژه خانواده) پس از رفع نقص مورد نظر دادگاه تجدید نظر و تحصیل نظریه داور زوج به موجب دادنامه شماره *- 1400/07/17 مجددا با همان استدلال قبلی حکم به بطلان دعوی زوجه صادر می کند، خانم م. ر. م. ش. با وکالت اقای م. پ. از دادنامه اخیر نیز تجدید نظر خواهی می کند و شعبه *حسب الارجاع در تاریخ 1400/09/10 در وقت فوق العاده اوراق پرونده را بررسی و ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره *- 1400/09/13 نظر به گذشت 3 سال از زمان عقد و عدم تشکیل زندگی مشترک و دوشیزه بودن زوجه و اینکه مشارالیها کلیه حقوق مالی خود را بذل کرده است.که حکایت از کراهت شدید وی از زوج دارد. و طرح دعاوی متعدد فیمابین، عسر و حرج زوجه را در ادامه زندگی مشترک محرز دانسته و دادنامه تجدید نظر خواسته را نقض و به تجویز ماده 1130 قانون مدنی، زوج را ملزم به طلاق دادن زوجه می کند و نوع طلاق را با توجه به بذل موصوف باین غیر مدخوله و فاقد عده اعلام می کند …، اقای م. غ. نسبت به رای دادگاه تجدید نظر فرجامخواهی به عمل می اورد و در دادخواست فرجامی اجمالا رای دادگاه تجدید نظر را خلاف مصرحات قانونی و شرعی عنوان و تقاضای نقض انرا مینماید. و علت عدم تشکیل زندگی مشترک و دوشیزه ماندن زوجه را عدم تمکین وی و استفاده او از حق حبس اعلام می کند، پرونده پس از انجام تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع میگردد.
هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش اقای ی. ا. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
دادنامه فرجام خواسته به شماره *- 1400/09/13 صادره از شعبه *مالا مخدوش و تحقیقات در پرونده امر ناقص میباشد. زیرا استدلال دادگاه درباره عسر و حرج زوجه وتوجیه حکم طلاق عمدتا گذشت سه سال از زمان عقد و عدم تشکیل زندگی مشترک میباشد. حال انکه عدم تشکیل زندگی و دوشیزه باقیماندن زوجه را در صورتی می توان موجب عسر و حرج وی دانست که زوج از ایفای وظایف قانونی خود نسبت به زوجه کوتاهی کرده باشد. که در پرونده در اینخصوص رسیدگی لازم به عمل نیامده است.و احیانا راجع به سوی رفتار زوج و میزان تقصیر وی در ایجاد عسر و حرج ادعایی تحقیقات کافی نشده است.به ویژه اینکه زوجه با استفاده از حق حبس و خودداری از تمکین مانع تشکیل زندگی مشترک گردیده است.و صرف بذل مهریه هم عسر و حرج را توجیه نمی کند علیهذا و بنا به مراتب رای صادره در وضعیت حاضر قابلیت تایید را ندارد. و نقض میگردد. و رسیدگی مجدد طبق بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی به همان دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع میگردد. تا با رسیدگی همه جانبه و در نظر گرفتن تمامی ابعاد قضیه رای مقتضی صادر فرمایند.
شعبه *
ی. ا. (رئیس) س. ن. ا. ا. (مستشار)