کلاسه پرونده: 560/85
شاکی:آقای رضا یعقوبی
موضوع:ابطال مواد 11 و 18 آییننامه داروخانهها به شماره 2982/د مورخ 18/3/1383 مصوب وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
تاریخ رای:یکشنبه 4 شهریور 1386
شماره دادنامه: 388
مقدمه: شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، برای گرفتن مجوز تاسیس داروخانه موانع متعددی وجود دارد که عبارتند از 1- حداقل امتیاز شهر مربوطه 2- محدودیت جمعیت 3- محدودیت فاصله. این موانع عرصه را برای فعالیت تعداد زیادی از داروسازان به شدت تنگ نموده است. آییننامه داروخانهها و مواد 11 و 18 آن به استناد قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و داروئی مصوب 1334 (ماده یک) و اصلاحات بعدی آن مصوب 1367 (ماده 20) و بندهای 11 و 12 و 13 (ماده 10) قانون وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تدوین شده است. هر چند مقررات اخیرالذکر تعیین استانداردها و ضوابط و مقررات لازم در قالب آییننامههای مربوط را به عهده وزارتخانه مزبور گذاشته است ولی قانون اساسی و سیاستهای کلی نظام و مواد 37، 38، 39، 41، 135، 136 و 140 قانون برنامه چهارم توسعه بر جلوگیری از انحصارات و توسعه بخش خصوصی، اشتغال مولد و... تاکید دارند. ب- هر چند بر طبق ماده 20 اصلاحی قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و داروئی مصوب 1367 و ماده یک این قانون مصوب 1334 و همچنین بند 12 (ماده یک) قانون وظایف وزارت بهداشت و درمان، تعیین صلاحیت متقاضیان از کمیسیونهای تشخیص و صدور مجوز تاسیس برای آنها از وظایف وزارتخانه مزبور میباشد ولی با توجه به قانون اساسی و قانون برنامه چهارم نمیتوان با دلایل غیر موجه همچون محدودیت جمعیت و فاصله حقوق متقاضیان تاسیس داروخانه را تضییع نمود. در پایان ابطال مواد 11 و 18 آییننامه داروخانهها مور تقاضا میباشد. مدیرکل دفتر امور حقوقی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 311464ح/ن مورخ 1385/09/20 اعلام داشتهاند، 1- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به استناد قانون تشکیلات و وظایف این وزارتخانه مصوب سال 1367 و ماده 24 قانون مربوط به مقررات امور پزشکی، داروئی و مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب 1334 و اصلاحات بعدی عهده دار تنظیم و تصویب آییننامههای اجرایی و تعیین ضوابط مرتبط میباشد. ضوابط مذکور در آییننامه جامع و مانع به منظور دسترسی عادلانه مردم و تنظیم بازار خدمت رسانی در امور درمانی و بهداشتی اجرایی گردیده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
با توجه به ماده یک قانون مربوط به مقررات امور پزشکی، داروئی و مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب 1334 که ایجاد هرگونه موسسه پزشکی از جمله داروخانه را منوط به اجازه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نموده و بر اساس ماده 24 قانون مذکور تهیه آییننامههای اجرایی قانون فوقالذکر متضمن تعیین شرایط و ضوابط مربوط به تاسیس مراکز پزشکی و نظر به ضرورت توزیع عادلانه دارو و تدارک امکان تسهیلات لازم به منظور دسترسی به آن برای عموم افراد در سراسر کشور با توجه به میزان جمعیت و اینکه تشخیص مسائل مذکور از نوع امور فنی و تخصصی و تعیین آن از وظایف و مسئولیتهای خاص وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است، بنابراین مادتین 11 و 18 آییننامه داروخانهها در خصوص تعداد داروخانههای لازم و فواصل آنها در شهرها و روستاها مغایرتی با قانون ندارد.