شماره پرونده: ه- ع؍0101035 شماره دادنامه: 140109970906000587 تاریخ: 16/08/1401
شاکی: آقای حسین اسماعیلی همدانی
طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه های 66 و 1؍66 مستمری ها حوزه فنی و درآمد صادره در سال 93 به شماره های 186؍93؍1000 مورخ 30؍1؍93 و 1586؍93؍1000 مورخ 25؍2؍1393
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی به خواسته ابطال بخشنامه های 66 و 1؍66 مستمری ها حوزه فنی و درآمد صادره در سال 93 به شماره های 186؍93؍1000 مورخ 30؍1؍93 و 1586؍93؍1000 مورخ 25؍2؍1393 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
بخشنامه شماره 66 مستمری ها:
در اجرای مواد 96 و 111 قانون تامین اجتماعی و با عنایت به مصوبه شماره 35؍93؍1100 مورخ 17؍1؍1393 هیات محترم مدیره و لحاظ مفاد بند 5 تصویب نامه شماره 185751؍ت؍50286 ه- مورخ 17؍12؍92 هیات محترم وزیران و نیز مصوبه مورخ 23؍12؍1392 شورای عالی کار، تغییراتی در میزان مستمری قابل پرداخت ایجاد گردیده که توجه کلیه واحدهای اجرایی را در این راستا به نکات ذیل جلب مینماید:
الف)افزایش مستمری ها (موضوع ماده 96 قانون تامین اجتماعی)
کلیه مستمری های بازنشستگی، ازکارافتادگی و بازماندگان (مجموع مستمری پرداختی به بازماندگان متوفی) که تا پایان سال 1392 برقرار شده اند از ابتدای سال 1393 به صورت علی الحساب به میزان 20% (بیست درصد) مستمری قابل پرداخت اسفند ماه 1392 افزایش می یابند.
ب) حداقل مستمری قابل پرداخت در سال 1393
1- در مورد کلیه مستمری بگیران بازنشسته، ازکارافتاده کلی و مجموع مستمری بازماندگان اعم از اینکه قبلاً برقرار شده و یا در طول سال 1393 برقرار می گردند، ماده 111 قانون حسب مورد اجرا و میزان مستمری تا مبلغ 100؍089؍6 ریال ترمیم میگردد.
2- با توجه به مقررات قانونی، مشمولین بندهای ذیل از شمول بند فوق خارج و صرفاً مشمول افزایش بند الف میباشند.
2-1 - مشمولین بندهای «ل» و «و» تبصره 14 قانون بودجه سال 1386 (47) قانون بودجه سال 1388، (17) قانون بودجه سال 1389 (91) قانون بودجه سال 1390 و (66) قانون بودجه سال 1391 کل کشور و بازنشستگی
بخشنامه شماره 1؍66 مستمری ها:
پیرو بخشنامه شماره 66 مستمری ها و با عنایت به تصمیم مورخ 21؍2؍1393 هیات محترم دولت مبنی بر افزایش 25 درصد مستمریهای بازنشستگی، از کارافتادگی و بازماندگان (مجموع مستمری پرداختی به بازماندگان متوفی) که تا پایان سال 1392 برقرار و از ابتدای سال 1393 مستمری آنان در اجرای مفاد بخشنامه مذکور به صورت علی الحساب از بیست درصد (20 %) افزایش بهره مند شده اند، مجدداً بازنگری و به میزان پنج درصد افزایش می یابد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
به موجب ماده 96 قانون تامین اجتماعی، سازمان مکلف است میزان کلیه مستمری های بازنشستگی، از کارافتادگی و مجموع مستمری بازماندگان را در فواصل زمانی که حداکثر از سالی یکبار کمتر نباشند با توجه به افزایش هزینه زندگی با تصویب هیات وزیران همان نسبت افزایش دهد و به استناد مصوبه شماره 185751؍ت50286 ه- مورخ 17؍12؍1392 و تصمیم دولت در تاریخ 21؍2؍1392 به استناد مصوبه شورای عالی کار مورخ 23؍12؍1392 در راستای اجرای مفاد ماده 96 ضریب افزایش سالانه جهت اجرا از ابتدای سال 1393 بیست و پنج درصد (25 %) تعیین و به سازمان تامین اجتماعی جهت اجرا ابلاغ شده است در حالی که حوزه فنی و درآمد سازمان با بخشنامه های 66 و 1؍66 با اضافه نمودن جملاتی محدوده اعمال ضرایب مصوبه و در جهت اعمال در احکام صادره در سال 1393 و بهره مندی از 25 درصد مصوبه هیات وزیران را مخدوش نموده است لذا به لحاظ مغایرت با ماده 96 قانون تامین اجتماعی تقاضای ابطال بخشنامه های موضوع خواسته را دارد.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل امور حقوقی و قوانین سازمان تامین اجتماعی به موجب لایحه شماره 3361؍1401؍7100 مورخ 2؍6؍1401 به طور خلاصه توضیح داده است که:
قانونگذار در ماده 96 قانون تامین اجتماعی پیش بینی نموده است که میزان مستمری گروه های سه گانه مندرج در ماده مزبور حداقل باید سالی یکبار مورد تجدیدنظر قرار گرفته و با تصویب هیات وزیران نسبت به افزایش آن اقدام شود، در این ارتباط ملاک و مبنای اصلی افزایش موضوع ماده 96 قانون تامین اجتماعی، افزایش هزینه زندگی در هر سال است و هیات دولت درصد این افزایش را تعیین می کند. حال با توجه به اختیار قانونی مقرر به هیات وزیران، افزایش کلیه مستمری بگیران را که تا پایان سال 1392 برقرار شده را تعیین نموده است. لذا در همین راستا و در اجرای مصوبه شماره 35؍93؍1100 مورخ 17؍1؍1393 هیات محترم مدیره و بند 5 مصوبه هیات محترم وزیران به شماره 185750؍ت؍50286 ه- مورخ 17؍12؍1392، افزایش حقوق مستمری بگیرانی که مستمری ایشان تا پایان سال 1392 برقرار شده از ابتدای سال 1393 برقرار گردید. لیکن با عنایت به اینکه تاریخ برقراری مستمری بازنشستگی مشارالیه مورخ 1؍4؍93 میباشد، مشمول افزایش مستمری سال 1393 نبوده و از ابتدای سال 1394 وفق ماده 96 قانون تامین اجتماعی و مصوبات هیات محترم وزیران از افزایش سالیانه مستمری برخوردار شده است فلذا تقاضای رد ادعای وی را دارد.
پرونده شماره 0101035 مبنی بر درخواست ابطال «بخشنامه های 66 و 1؍66 مستمری ها حوزه فنی و درآمد صادره در سال 1393 به شماره های 186؍93؍1000 مورخ 30؍1؍1393 و 1586؍93؍1000 مورخ 25؍2؍1393 در جلسه مورخ 1؍8؍1401 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق به شرح ذیل اقدام به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی:
اولاً بر اساس ماده 96 قانون تامین اجتماعی: «سازمان مکلف است میزان کلیه مستمری های بازنشستگی، از کارافتادگی کلی و مجموع مستمری بازماندگان را در فواصل زمانی که حداکثر از سالی یک بار کمتر نباشد با توجه به افزایش هزینه زندگی با تصویب هیات وزیران به همان نسبت افزایش دهد.»
ثانیاً کسانی که تا پایان هر سال بازنشسته میشوند، در همان سال مشمول افزایش حقوق شاغلان شده اند لذا افزایش حقوق بازنشستگی آنها بر اساس سال آتی بازنشستگی شان انجام میشود و در یک سال نمی توانند توامان از افزایش حقوق شاغلان و بازنشستگان استفاده نمایند.
بنا به مراتب فوق مفاد بخشنامه های مورد شکایت مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات مقام مصوب نبوده و رای به رد شکایت صادر میگردد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمد جواد انصاری
رئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
دیوان عدالت اداری