هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
شماره پرونده: ه- ع/97/3914 شماره دادنامه: 9809970906010699 تاریخ: 10/10/98
شاکی: آقای بهمن زبر دست فرزند روح الله
طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی
موضوع شکایت و خواسته: حذف و ابطال یک عبارت از بند (13) دستور اداری شماره 3357/95/1000 مورخ 6/4/1395 مدیر عامل سازمان تامین اجتماعی
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی به خواسته ابطال یک عبارت از بند (13) مصوبه مذکور (دستور اداری) به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده است که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
بند 13: کلیه تعهدات مقرر در ماده 3 قانون تامین اجتماعی مصوب تیر ماه 1354 به استثنای بند (ج) (غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری) با رعایت سایر مقررات و تغییرات بعدی آن به این گروه از بیمه شدگان ارائه خواهد شد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: در بند 7 دستور اداری مورد بحث مقرر شده، نرخ حق بیمه مقرر طبق ماده 28 قانون تامین اجتماعی و تغییرات بعدی آن معادل 27% دستمزد تعیین شده است یعنی مشمولین این دستور به جزء 3% بیمه بیکاری همانند دیگر مشمولین قانون تامین اجتماعی حق بیمه کامل را طبق ماده 28 قانون تامین اجتماعی و بر اساس بندهای 8 و 9 دستور به سازمان پرداخت می کنند. اما در ازای این پرداخت کامل حق بیمه به جز عدم امکان استفاده از بیمه بیکاری که منطقاً و قانوناً نیز درست از غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری محروم شده اند حتی قانون اصلاح بند (ب) و تبصره 3 ماده 4 قانون تامین اجتماعی و آییننامه اجرایی آن در خصوص بیمه حرف و مشاغل آزاد نیز اجازه چنین محرومیتی را نداده بنابراین بند 13 دستور اداری ذکر شده مغایر با بند 9 از اصل سوم قانون اساسی و نیز مغایر با ماده 3 قانون تامین اجتماعی است و تقاضای حذف و ابطال عبارت (به استثنای بند (ج)) (غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری) را درخواست نموده است.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی سازمان تامین اجتماعی به موجب لایحه شماره 97-3914-3 مورخ 20/3/1398 به طور خلاصه توضیح داده است که:
با توجه به منشا قراردادی این نوع بیمه ها حدود تعهدات این سازمان بر مبنای توافق به عمل آمده است با توجه به اینکه این بیمه ها در چارچوب بیمه حرف و مشاغل آزاد و بر مبنای توافق منعقده فی ما بین یک صنف و این سازمان و قرار داد میان اعضای صنف و این سازمان برقرار میشود به همین سبب توافقنامه ای که در این مورد منعقد میشود بر این قسم از بیمه حاکم و شرایط مقرر در توافقنامه مبنا و ملاک استفاده از مزایای موضوع آن میباشد مطابق با توافق حمایت هایی که این سازمان تقبل نموده در قبال بیمه شدگان به عمل آورد. حمایت های مندرج در ماده 3 قانون تامین اجتماعی به استثنای بند (ج) آن میباشد که به غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری اختصاص دارد که بیمه شدگان با علم و آگاهی از میزان تعهدات این سازمان و بنا به میل و رغبت خود قرار داد را امضا نموده یا می نمایند و در صورت عدم رضایت در هر مرحله از قرارداد میتوانند قرارداد خود را فسخ و بیمه پردازی را متوقف کنند بر این اساس با توجه به قراردادی بودن این قسم بیمه و قبول شرایط فی ما بین، شکایت شاکی قابلیت استماع ندارد. در خواست رد شکایت مورد تقاضا است.
نظریه تهیه کننده گزارش: نظر به اینکه احراز رابطه مزد بگیری فی ما بین کارگر بیمه شده و کارفرمای وی از شرایط تامه برخورداری از مزیت (غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری) محسوب میشود و فلسفه وجودی بیمه های توافقی از اصل و اساس فاقد رابطه کار و کارگری و مزد بگیری میان بیمه شده و شخص دیگر به نام کارفرما است بنابراین بیمه های توافقی فاقد کارفرما بوده و به این دسته از شاغلان بیمه های توافقی در قالب بیمه های آرام شکل گرفته و طرفین (سازمان و بیمه گذار) تابع مقررات توافق به عمل آمده میباشند و لذا دستور مورد بحث مخالفتی با قانون ندارد، عقیده بر رد شکایت شاکی دارم. تهیه کننده گزارش: جهانبخش سامانلو
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت آقای بهمن زبر دست فرزند روح الله به طرفیت سازمان تامین اجتماعی به خواسته حذف و ابطال یک عبارت از بند (13) دستور اداری شماره 3357/95/1000 مورخ 6/4/1395 مدیر عامل سازمان تامین اجتماعی با توجه به مفاد دادخواست تقدیمی خواهان و ضمائم آن لایحه دفاعیه مشتکی عنه نظر به اینکه فلسفه وجودی بیمه های توافقی از اصل و اساس فاقد رابطه کار و کارگری و مزد بگیری میان بیمه شده و شخصی دیگر به نام کارفرما است. بنابراین بیمه های توافقی فاقد کارفرما بوده و به این دسته از شاغلان بیمه های توافقی در قالب بیمه های آزاد شکل گرفته و طرفین تابع مقررات توافق به عمل آمده میباشند لذا خواسته خواهان قابل پذیرش نبوده مستنداً به مواد 10 و 11 و بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد خواسته شاکی صادر و اعلام میگردد. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض میباشد.
رحیم باقری زیاری - رئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری