شماره پرونده: ه- ع/ 0001165 شماره دادنامه: 140109970906000676 تاریخ: 19/09/1401
شاکی: آقای محمد حسین ابریشمی
طرف شکایت: وزارت راه و شهرسازی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 17 فصل پنجم مبحث دوم مقررات ملی ساختمان با موضوع نحوه محاسبه حق الزحمه خدمات مهندسی در بخش طراحی و نظارت و اجرا
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت راه و شهرسازیبه خواسته ابطال ماده 17 فصل پنجم مبحث دوم مقررات ملی ساختمان با موضوع نحوه محاسبه حق الزحمه خدمات مهندسی در بخش طراحی و نظارت و اجرا به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
ماده 17 از فصل پنجم مبحث دوم مقررات ملی ساختمان تحت شماره 4605 ک 028549 مورخ 22/4/1382 هیات وزیران به پیشنهاد شماره 02/100/48 مورخ 6/2/1382 وزارتخانه های مسکن و شهرسازی و کشور به استناد ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1374 تصویب گردیده است.
ماده 17 - نحوه محاسبه حق الزحمه خدمات مهندسی ساختمان در بخش طراحی، نظارت و اجرا موضوع ماده 117 آییننامه اجرایی و نحوه محاسبه حقالزحمه تهیه و صدور شناسنامه فنی و ملکی ساختمان قیمت خدمات مهندسی ساختمان برای انجام انواع فعالیتها و مراحل مختلف کار ساختمانی در بخش طراحی و نظارت در رشته های معماری، عمران، تاسیسات مکانیکی و تاسیسات برقی که میباید مطابق شرح خدمات مهندسی گروههای ساختمانی انجام پذیرد وفق ماده 117 آییننامه اجرایی و با توجه به مبانی و قیمت های خدمات مهندسی مصوب سال 1378 به شرح زیر اعلام میگردد:
1-17 از آنجا که حقالزحمه خدمات مهندسی ساختمان در بخش طراحی و نظارت در چهار رشته فوق به صورت درصدی از هزینه ساخت و ساز ساختمان تعیین میگردد. هزینه ساخت و ساز هر متر مربع زیربنای ساختمان براساس قیمتهای مصوب سال 1378 وزارت مسکن و شهرسازی و اعمال شاخصهای تعدیل کارهای ساختمانی اعلام شده از سوی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور در سالهای 1378 قیمت پایان 1383 برای ابتدای سال 1384 برابر قیمتهای مندرج در جدول شماره 10 اعلام میگردد.
جدول شماره 10- هزینه ساخت و ساز هر متر مربع بنا به ریال برای گروه های ساختمانی چهارگانه در ابتدای سال 1384
گروه ساختمان
1 و 2 طبقه ارتفاع از روی شالوده
3 تا 5 طبقه ارتفاع از روی شالوده
6 و7 طبقه ارتفاع از روی شالوده
8 تا 10طبقه ارتفاع از روی شالوده
11 و 12 طبقه ارتفاع از روی شالوده
13 تا 15 طبقه ارتفاع از روی شالوده
16 طبقه و بالاتر روی شالوده
هزینه ساخت هر متر مربع بنا
000/146/1
000/327/1
000/528/1
000/719/1
000/910/1
000/101/2
000/292/2
2-17-هزینه ساخت و ساز هر متر مربع زیربنای ساختمان برای سال 1385 براساس قیمتهای مندرج در جدول شماره 10 و اعمال شاخصهای تعدیل کارهای ساختمانی سال 1384که از سوی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور اعلام میگردد محاسبه و توسط سازمان نظام مهندسی ساختمان اعلام خواهد شد و در سالهای بعد از آن نیز قیمتهای مذکور با همین شیوه محاسبه و هر ساله توسط سازمان مذکور اعمال میشود.
3-17 - قیمتهای مندرج در جدول شماره 10 با توجه به شرایط و کیفیت ساخت و ساز در هر استان، میتواند براساس پیشنهاد هیات مدیره سازمان استان و تصویب هیاتی مرکب از معاون عمرانی استانداری، رئیس سازمان مسکن و شهرسازی و رئیس سازمان استان حداکثر تا 25 درصد نسبت قیمتهای تعیین شده کاهش یا افزایش یابد.
17-4-قیمتهای مندرج در جدول شماره 10 مربوط به ساختمانهای گروه«الف »، « ب »، « ج»و «د» بوده و مشمول قیمتها ساختمانهای ویژه نمیشود در خصوص قیمتهای ساختوساز هر مترمربع زیر بنا این چنین کارها، هیات مدیره سازمان استان میتواند از هیات سه نفره موضوع بند 17-2 این دستورالعمل استعلام نماید.
جدول شماره 11- درصد مجموع حقالزحمه خدمات مهندسی رشته های مربوط به دارندگان صلاحیت رشته های معماری، عمران، تاسیسات مکانیکی و تاسیسات برقی نسبت به هزینه های مقطوع هر متر زیربنا در گروه های مختلف ساختمانی
موضوع جدول شماره 10 این مجموعه شیوه نامه.
گروه ساختمان
الف
ب
ج
د
بعد
طبقات
خدمات مهندسی
1 و 2 طبقه ارتفاع از روی شالوده
3 تا 5 طبقه ارتفاع از روی شالوده
6 و7 طبقه ارتفاع از روی شالوده
8 تا 10طبقه ارتفاع از روی شالوده
11 و 12 طبقه ارتفاع از روی شالوده
13 تا 15 طبقه ارتفاع از روی شالوده
16 طبقه و بالاتر روی شالوده
مجموع درصد حق الزحمه طراحی چهار رشته
88/1
93/1
03/2
11/2
36/2
30/2
25/2
مجموع درصد حق الزحمه نظارت چهار رشته
29/3
36/2
48/2
58/2
89/2
81/2
75/2
مجموعه درصد حق الزحمه های طراحی و نظارت چهار رشته
17/4
29/4
51/2
69/4
25/5
11/5
5
8-17-حقالزحمه تهیه و صدور شناسنامه فنی و ملکی ساختمان که توسط سازمان استان صادر میشود معادل پنج در هزار هزینه ساخت و ساز ساختمان براساس قیمتهای جدول شماره 10 این فصل خواهد بود که توسط صاحب کار به حساب سازمان استان واریز میگردد.
9-17-حقالزحمه بازبینی طرحها، نقشه ها و مدارک فنی ساختمان توسط سازمان استان معادل پنج درصد حقالزحمه طراحی در هر رشته از رشته های ساختمان موضوع جدول شماره 11 براساس قیمتهای مندرج در جدول شماره 10 این فصل تعیین میگردد که توسط مهندسان ذیربط به حساب سازمان استان واریز خواهد شد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شاکی تقاضای ابطال ماده 17 و تبصره های مربوطه مندرج در فصل پنجم مبحث دوم مقررات ملی ساختمان را با استناد به مفاد مواد 15 و 33 قانون نظام مهندسی و ماده 117 آییننامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و ماده 10 قانون مدنی و اصول 22 و 138 قانون اساسی جمهوری اسلامی خواسته است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
به استناد بند 15 ماده 15 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان تهیه و تنظیم مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی در استان جزو وظایف و اختیارات هیات مدیره سازمان نظام مهندسی استان میباشد در این زمینه بند ص ماده 114 آییننامه اجرایی قانون یاد شده تهیه مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی با توجه به پیشنهادات نظام مهندسی استان ها، جهت بررسی و جمع بندی برای پیشنهاد آن به وزارت مسکن و شهرسازی جزو وظایف و اختیارات شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان میباشد که مراتب میبایست به منظور یکسان نمودن روش، ایجاد وحدت رویه و جلوگیری از تعارضات در تهیه و تنظیم مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی مطابق ماده 117 آییننامه اجرایی قانون یاد شده جهت تصویب به وزارت (مسکن) راه و شهرسازی پیشنهاد میگردد.
بنا به مراتب این وزارتخانه کلیه اقدامات لازم را مطابق اختیارات قانونی خود به شرح پیش گفته (لایحه تقدیمی) صورت داده است و خواسته شاکی وجاهت قانونی نداشته و مستحق رد میباشد.
نظریه تهیه کننده گزارش:
نظر به اینکه مصوبه مورد شکایت طبق موازین قانونی توسط هیات وزیران به تصویب رسیده است و تمامی مراحل تهیه و تصویب آن مطابق ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و ماده 117 آیی نامه اجرایی ماده 42 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و اختیارت قانونی صورت پذیرفته است لذا اعتقاد به رد شکایت شاکی دارد.
تهیه کننده گزارش:
محمد صادق جمشیدی
پرونده شماره ه- ع؍0001165 مبنی بر درخواست ابطال ماده 17 مبحث دوم مقررات ملی ساختمان ایران (مصوب 1384 دفتر امور مقررات ملی ساختمان وزارت مسکن و شهرسازی- با موضوع: نحوه محاسبه حق الزحمه خدمات مهندسی ساختمان)، در جلسه مورخ 29؍8؍1401 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرار گرفت، که اعضا در خصوص بندهای 17- 1، 17- 2، 17- 8 و 17- 9 مبحث مورد شکایت اقدام به اظهار نظر نموده و در رابطه با مابقی ماده مبحث معترض عنه به شرح ذیل اقدام به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
نظر به اینکه ماده 33 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان (مصوب 22؍12؍1374) که بیان میدارد «اصول و قواعد فنی که رعایت آنها در طراحی، محاسبه، اجرا، بهرهبرداری و نگهداری ساختمانها به منظور اطمینان از ایمنی، بهداشت، بهرهدهی مناسب، آسایش و صرفه اقتصادی و ضروری است، به وسیله وزارت راه و شهرسازی تدوین خواهد شد. حوزه شمول این اصول و قواعد و ترتیب کنترل اجرای آنها و حدود اختیارات و وظایف سازمانهای عهده دار کنترل و ترویج این اصول و قواعد در هر مبحث به موجب آییننامهای خواهد بود که به وسیله وزارتخانههای راه و شهرسازی و کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید. مجموع اصول و قواعد فنی و آییننامه کنترل و اجرای آنها مقررات ملی ساختمان را تشکیل میدهند» و ماده 117 آیین نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان (مصوب 17؍11؍1375 هیات وزیران» که اشعار داشته «وزارت مسکن و شهرسازی موظف است به منظور یکسان نمودن روشها و ایجاد وحدت رویه و جلوگیری از تعارضات در تهیه و تنظیم مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی، ظرف شش ماه مبانی مذکور را با توجه به پیشنهادات واصل شده از نظام مهندسی استانها و شورای فنی استانها و یا با جلب مشورت آنها تهیه نماید»، علیهذا مقرره مورد شکایت، خارج از صلاحیت واضع مقرره نمیباشد.
بنا به مراتب فوق، ماده 17 مبحث دوم مقررات ملی ساختمان ایران (مصوب 1384 دفتر امور مقررات ملی ساختمان وزارت مسکن و شهرسازی- به جز بندهای 17- 1، 17- 2، 17- 8 و 17- 9 مبحث مورد شکایت)، به اتفاق آرای اعضای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست، خارج از صلاحیت مرجع تصویبکننده نبوده و قابل ابطال تشخیص نمیگردد. این رای به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
سعید کریمی
رئیس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری