شماره دادنامه: 140431390001896302
تاریخ دادنامه: 1404/07/29
شماره پرونده: 0301417
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای حمیدرضا حق شناس
طرف شکایت: بنیاد شهید و امور ایثارگران
موضوع شکایت و خواسته: اعمال ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره 140231390001917236 مورخ 1402/07/25 هیات عمومی دیوان عدالت اداری و تسرّی اثر ابطال مقرره ابطال شده به زمان تصویب آن.
گردش کار:
1- با شکایت آقای حامد کاشنده آغمیونی به موجب دادنامه شماره 140231390001917236 مورخ 1402/07/25 مصوبات مورخ 1401/05/02 کارگروه ماده 3 آیین‌نامه اجرایی ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران ابطال شد.
2- متن رای شماره 140231390001917236 مورخ 1402/07/25 هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شرح زیر می‌باشد:
" اولاً برمبنای ماده 66 قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران مصوّب سال 1391 با اصلاحات و الحاقات بعدی مقرّر شده است که: «بنیاد {شهید و امور ایثارگران} موظّف است نسبت به تامین و پرداخت صد درصد هزینه شهریه کلّیه دانشجویان شاهد (همسر و فرزندان شهدا)، جانبازان بیست و پنج درصد و بالاتر و همسر و فرزندان آنها و آزادگان و همسر و فرزندان آنان که در موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی غیردولتی، پیام نور، شبانه (نوبت دوم) دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی و هر موسسه و دانشگاه آموزش عالی شهریه بگیر مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مشغول تحصیل می‌باشند، اقدام نماید» و در نتیجه حکم ماده مذکور علی‌الاطلاق تمامی دوره‌های شهریه پرداز از جمله دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی را در‌بر می‌گیرد. ثانیاً مطابق ماده 3 آیین‌نامه اجرایی تبصره ماده 66 قانون صدرالذکر (موضوع تصویب‌نامه شماره 39005/ت57186 ه مورخ 1401/03/11 هیات وزیران): «نوع، میزان و کمک شهریه، با اولویت رشته‌های تحصیلی مورد نیاز با پیشنهاد مشترک سازمان برنامه و بودجه کشور و بنیاد و با همکاری وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فنّاوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی توسط کارگروهی متشکل از وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فنّاوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان اداری و استخدامی کشور، سازمان برنامه و بودجه کشور و بنیاد و دانشگاه آزاد اسلامی هر پنج سال یک بار تعیین و از طریق دفترچه آزمون های سراسری سنجش آموزش کشور اعلام می‌شود» و مستنبط از ماده مزبور این است که صرفاً نوع و میزان کمک شهریه با اولویت رشته‌های تحصیلی از سوی کارگروه موضوع آیین‌نامه مشخص می‌گردد و این امر منصرف از تعیین نوع دانشگاه بوده و از طرفی نحوه اعلام آن نیز در دفترچه آزمون های سراسری سازمان سنجش آموزش کشور درج می‌شود. بنا به مراتب فوق، مصوبات کارگروه ماده 3 آیین‌نامه اجرایی ماده 66 قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران مبنی بر عدم شمول پرداخت شهریه سایر دانشگاه ها و از جمله دانشگاه های غیرانتفاعی برای جانبازان 25% و بالاتر و همسر و فرزندان آنها مورخ 1401/05/02، خارج از حدود اختیار مرجع وضع کننده آن بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است."
3- متعاقباً آقای حمیدرضا حق شناس به موجب دادخواستی ابطال مصوبات مورخ 1401/05/02 کارگروه ماده 3 آیین‌نامه اجرایی ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران را از تاریخ تصویب و در اجرای ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری درخواست می کند که متن آن به قرار زیر است:
" براساس ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران، سازمان بنیاد شهید و امور ایثارگران موظّف به پرداخت پرداخت شهریه دانشگاه ها از جمله دانشگاه های غیرانتفاعی برای جانبازان 25% و بالاتر و همسر و فرزندان آنها می‌باشد اما هیات وزیران آیین‌نامه اجرایی شماره 39005/ت57186ه مورخ 1401/03/11 که مغایر با ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران می‌باشد را تصویب نموده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه های شماره 140231390001917236 مورخ 1402/07/25 و 140331390000111917 مورخ 1403/01/21 آیین‌نامه اجرایی مذکور را به دلیل خروج از حدود اختیارات مرجع تصویب کننده و مغایرت با قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران ابطال نموده است.
با توجه به صدور دادنامه های فوق، سازمان بنیاد شهید و امور ایثارگران از اجرای ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران و همچنین استرداد شهریه های پرداختی اینجانب به دانشگاه امتناع می ورزد. لذا تقاضای اعمال ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره 140231390001917236 مورخ 1402/07/25 را دارم."
4- پرونده در اجرای فراز دوم ماده 35 آیین‌نامه اداره جلسات هیات عمومی و هیات های تخصّصی بدواً به هیات تخصّصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری ارجاع و پس از بررسی و اظهارنظر توسط این هیات در دستورکار جلسه هیات عمومی قرار گرفت.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/07/29 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
هیات عمومی دیوان عدالت اداری براساس دادنامه شماره 140231390001917236 مورخ 1402/07/25 و برمبنای دلایل و مستندات مقرّر در دادنامه مذکور حکم به ابطال مصوبات مورخ 1401/05/02 کارگروه ماده 3 آیین‌نامه اجرایی ماده 66 قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران مبنی بر عدم شمول پرداخت شهریه سایر دانشگاه ها و از جمله دانشگاه های غیرانتفاعی برای جانبازان 25% و بالاتر و همسر و فرزندان آنها صادر کرده است. با توجه به طرح تقاضای اعمال ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه فوق و تسرّی اثر ابطال مقرّرات موضوع آن به زمان تصویب و صدور آن مقرّرات، موضوع در جلسه مورخ 1404/07/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مطرح شد و پس از بحث و بررسی، اکثریت قضات هیات عمومی دیوان عدالت اداری با تقاضای اعمال ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری موافقت نمودند و در نتیجه مستند به ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری و قسمت دوم ماده 35 آیین‌نامه اداره جلسات هیات عمومی و هیات های تخصّصی، مصوبات مورخ 1401/05/02 کارگروه ماده 3 آیین‌نامه اجرایی ماده 66 قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران مبنی بر عدم شمول پرداخت شهریه سایر دانشگاه ها و از جمله دانشگاه های غیرانتفاعی برای جانبازان 25% و بالاتر و همسر و فرزندان آنها از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوّب 1402/02/10 برای مراجع اداری و قضایی معتبر و ملاک عمل است./
احمدرضا عابدی
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری
آدرس: تهران بزرگراه شهید ستاری بلوار شهید مخبری نبش خیابان ایران زمین