هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
شماره پرونده: ه- ع/9901571
شماره دادنامه: 140009970906010188
تاریخ:1400/03/31
شاکی: موسسه شهر زبان بستاک
طرف شکایت: هیات وزیران
موضوع شکایت و خواسته: ماده 2 آییننامه استقرار مدارس و مراکز غیر دولتی در مناطق، نواحی و محلات و شماره 61/ت 55273ه- مورخ 5/11/1398
شاکی دادخواستی به طرفیت هیات وزیران به خواسته ماده 2 آییننامه استقرار مدارس و مراکز غیر دولتی در مناطق، نواحی و محلات و شماره 61/ت 55273ه- مورخ 5/11/1398 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
ماده2: تشخیص نیاز هر محله یا منطقه به مدارس یا مراکز آموزشی و پرورشی غیر دولتی و صدور مجوز استقرار آنها، به پیشنهاد شورای نظارت شهرستان یا منطقه و تایید نهایی آن با شورای نظارت استان است.
تبصره1- در صورت اعتراض موسسان در این خصوص، موضوع در شورای نظارت بالاتر قابل طرح و رسیدگی است.
تبصره2: شعاع دسترسی و حد فاصل مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیر دولتی با یکدیگر و با مدارس دولتی، براساس دوره های تحصیلی و جنسیت دانش آموزان و سایر موارد مطابق دستورالعملی خواهد بود که توسط شورای سیاست گذاری تهیه و تصویب و به تایید وزیر آموزش و پرورش میرسد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: ماده 2 مغایرت کامل با فصل نهم اصل 44 قانون اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی (از جمله مواد 63 الی 45) در رابطه با تسهیل صدور مجوز و اصول رقابت داشته زیرا طبق فصل نباید ساز و کار طوری باشد که مانع از ورود رقیب جدید به بازار کار شده و بازار ارائه خدمات به دلیل اشباع بدون بازار محدود گردد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: 1- به صراحت تبصره 2 بند ج ماده 3 قانون اجرای سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی فعالیت های حوزه آموزشی از شمول این قانون خارج شده اند. 2- با توجه به تعریف موضوع بند ث ماده 1 قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار، موضوع تاسیس مراکز آموزش اساساً از دایره فعالیت های اقتصادی خارج است. 3- به استناد ماده 2 قانون مربوط تاسیس مراکز آموزش غیر دولتی، در صورت مطابقت و اهداف، ضوابط و دستورالعمل های عمومی وزارت آموزش و پرورش و امکان پذیر است وفق تبصره 1 این ماده تنها مرجع صدور مجوز آموزشگاه زبان خارجی و به استناد مصوبه 422 شوراهای انقلاب فرهنگی مورخ 16/4/77 و مصوبه حلسه 699 شورای عالی آموزش و پرورش مصوب 28/11/1382 وزارت آموزش و پرورش است.
پرونده شماره ه- ع/9901571 مبنی بر درخواست ابطال ماده (2) آییننامه استقرار مدارس و مراکز غیردولتی در مناطق، نواحی و محلات مختلف به شماره 61/ت55273ه- مورخ 05/01/1398، در جلسه مورخ 24/03/1400 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضا به اتفاق آرا به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی
نظر به این که اولاً: مطابق ماده (2) قانون تاسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی: «مدرسه، مرکز پرورشی و مرکز آموزشی غیردولتی توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی (موسسات آموزشی - شرکت تعاونی آموزشی - نهادهای عمومی غیردولتی با کارکردهای فرهنگی و آموزشی) یا مشارکت آنها با دولت مطابق اهداف، ضوابط و دستورالعملهای عمومی وزارت آموزش و پرورش در داخل یا خارج از کشور تحت نظارت وزارت مذکور براساس این قانون تاسیس و اداره میشود...» که بر پایه تبصره (1) همین ماده: «تنها مرجع صدور مجوز فعالیت آموزشگاه علمی آزاد و آموزشگاه زبان خارجی، جهت آموزش افراد زیر بیست سال و مراکز آموزش پیش دبستانی (به استناد مصوبه جلسه 422 شورای عالی انقلاب فرهنگی مورخ 16/04/1377 و مصوبه جلسه 699 شورای عالی آموزش و پرورش مصوب 28/11/1382)، وزارت آموزش و پرورش و مرجع صدور مجوز فعالیتهای آموزشی آزاد در قالب «دورههای فراگیری مهارتهای آموزشی شغلی» به استناد ماده (5) مصوبه جلسه 483 شورای عالی انقلاب فرهنگی و ماده (111) قانون کار مصوب 29/08/1369 و اصلاحات بعدی آن، سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور میباشد. ثانیاً: به موجب ماده (3) قانون اخیرالذکر: «به منظور سیاستگذاری، برنامهریزی، ساماندهی و نظارت بر اجرای این قانون، شورای سیاست گذاری، برنامهریزی و نظارت مرکزی و شورای نظارت استانی، شهرستانی و منطقهای جهت نظارت بر مدارس و مراکز آموزشی یا پرورشی غیردولتی تشکیل میشود». ثالثاً: وفق ماده (5) قانون مذکور، وظایف و اختیارات شورای سیاستگذاری، برنامهریزی و نظارت مرکزی احصا شده که از جمله آنها تایید صلاحیت متقاضیان تاسیس مدرسه یا مرکز غیردولتی، صدور مجوز تاسیس مدرسه یا مرکز غیردولتی در داخل و خارج از کشور و نظارت بر عملکرد آنها میباشد. رابعاً: برابر ماده (31) قانون موصوف: «آییننامه استقرار مدارس و مراکز غیردولتی در مناطق، نواحی و محلات مختلف، ظرف مدت سه ماه پس از لازمالاجراء شدن این قانون با پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش به تصویب هیات وزیران میرسد» که بر این اساس آییننامه استقرار مدارس و مراکز غیردولتی در مناطق، نواحی و محلات مختلف در سال 1398 به تصویب هیات وزیران رسیده است و ترتیباتی برای تاسیس مدارس و مراکز غیردولتی از جمله تعیین حدفاصل استقرار مدارس از یکدیگر وضع شده و بنابراین ماده مورد شکایت در چارچوب مقررات قانونی به تصویب رسیده است. خامساً: به صراحت تبصره (2) بند «ج» ماده (3) قانون اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی مصوب سال 1387، فعالیتهای حوزه سلامت، آموزش و تحقیقات و فرهنگ از شمول قانون مزبور خارج شدهاند. سادساً: براساس بند «ث» ماده (1) قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار مصوب سال 1390: «کسب و کار به هر نوع فعالیت تکرارشونده و مشروع اقتصادی از قبیل تولید، خرید و فروش کالا و خدمات به قصد کسب منافع اقتصادی اطلاق میشود» در حالی که مستند به ماده (1) قانون تاسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی، هدف از وضع این قانون، ارتقای جایگاه نظام تعلیم و تربیت و ارتقای کمی و کیفی مدارس دولتی بوده و از این رو تاسیس مراکز آموزشی تخصصاً از شمول مقررات مربوط به حوزه کسب و کارها و تسهیل صدور مجوزها خارج میباشد. بنا به مراتب فوق مصوبه مورد شکایت مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع نبوده و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
غلامرضا مولابیگیرئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی