قرائن اثبات کننده نسب فرزندی

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/09/03
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: رشد فرزند در محیط خانواده، پذیرش وی به عنوان فرزند از سوی زوجین و عدم نفی نسب او در دوران حیات زوجین، از قرائن مهم وجود رابطه نسبی میان آنهاست.

در پرونده پیوست آقای الف. ل.ر. به وکالت از 1 - ه. خ.ط. 2 - ت. خ.ط. دادخواستی به طرفیت 1 - ن. ش. 2 - م. ا. به خواسته صدور حکم به نفی نسب خوانده ردیف اول به مرحومه ن. خ.ط. به دادگستری مشهد تقدیم که پس از ثبت در تاریخ 92/4/28 جهت رسیدگی به شعبه --- مشهد ارجاع شده است آقای وکیل به شرح دادخواست مرقوم داشته اند:« موکلین برادر و خواهر ابوینی مرحومه ن.خ.ط. متوفی به تاریخ 1387/05/02 می‌باشند از آنجائی که آن مرحومه ن. امکان بچه دار شدن را نداشته نوه خواهر خود را در بدو تولد به فرزندی قبول نموده و پرورش داده که ده ها نفر می دانند به صحت این ادعا در محضر دادگاه اداء شهادت نمایند... خوانده ردیف دوم نیز که پدر شرعی و قانونی و حقیقی خوانده ردیف اول می‌باشد مسلما حقیقت را کتمان نخواهد کرد... »; پرونده در جریان دادرسی تشکیل آقای وکیل خوانده در ماهیت دعوی اظهار داشته:«... اولا به حکم ماده 1161 قانون مدنی دعوی نفی ولد از شوهر مسموع نخواهد بود بر مبنانی قیاس اولویت وقتی دعوی نفی نسب از پدر فرضی طفل مسموع نیست به طریق اولی از غیر او مسموع نخواهد بود در مانحن فیه نیز پدر و مادر اصلی خوانده مرحومان ع. ش. و ن. و خ.ط. نه تنها پدر و مادر اصلی خوانده تلقی می‌شوند که اساسا موضوع اقرار مطرح نیست... »; اظهارات شهود 1 - م. ا.: ن. ش. نوه خواهر خواهان‌ها است یعنی نوه ف. خ.ط. است مادر حقیقی ن. م. است 2 - ع. ک.: مادر واقعی ن. ش. خانم م. ا. است ع. ش. پدر خوانده ن. است 3 - م. ط.: پدر من پسرعموی آقای ه. خ. است مادر حقیقی ن. م. خ.ط. است پدرش م. ا. است 4 - س. ی.: مادر واقعی ن. ش. م. است 5 - ه. ظ.: من تقریبا 9 ساله بودم که ع. ش. و ن.خ.ط. آمدند محل ما زندگی می کردند تا اینکه من چهارده ساله بودم آنان رفتند تهران دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و برابر دادنامه شماره --- مورخ 94/1/22 با این استدلال که:« با توجه به متن دادخواست خواهان و مودای شهادت شهود که همگی بر نفی انتساب خوانده ردیف اول با مرحومه ن. خ.ط. و تحقق نسب وی با خوانده ردیف دوم و مرحومه م. ا. بدین بیان که والدین حقیقی خوانده ردیف اول دو نفر اخیرالذکر می‌باشند و ن. خ.ط. مادر واقعی وی نمی‌باشد شهادت دادند مضافا به آن هر شخص ذینفعی می‌تواند ادعای نفی نسب از ناحیه وی مطرح شود منظور همان ولد است و از طرفی خواندگان دفاع موثری در مقام دفاع ایراد ننمودند »; دعوی خواهان ها را وارد دانسته و در اجرای ماده 1257 قانون مدنی حکم به نفی نسب خوانده ردیف اول از مرحومه ن. خ.ط. صادر می‌نماید. »; از رای صادره آقای ر.الف. به وکالت از ن. ش. تجدیدنظرخواهی کرده شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی مطابق دادنامه شماره --- مورخ 94/5/13 رای معترض عنه را عینا تایید کرده است رای اخیرالصدور در تاریخ 94/6/2 ابلاغ شده آقای الف. با تقدیم دادخواست که به شماره 9400025 مورخ 94/6/17 ثبت شده از رای دادگاه تجدیدنظر فرجام خواهی نموده است عمده دلایل فرجام خواهی عبارت است از:«... دادنامه صادره از شعبه --- خانواده بر مبنای استناد به شهادت شهود صادر شده است که از بنیان مخدوش است چرا که افرادی که در دادگاه توسط طرفین دعوا حاضر شده اند به عنوان مطلع حضور یافته اند، اظهارات گواهان فرجام خواندگان توسط شهود معارض که از سوی موکله اینجانب حضور یافته و بر نسب شرعی و قانونی وی گواهی داده اند نفی و بلااثر محسوب می‌شود، مقررات الزامی ماده 236 قانون آیین دادرسی مدنی (ایتان سوگند شهود) رعایت نشده است دو نفر از مطلعین زن بوده اند خواسته نفی انتساب (آنهم از مادر متوفی) مردود است ایراد مندرج در بند 10 ماده 84 ق.آ.د.م. بر دادخواست بدوی وارد است زیرا فرجام خواندگان در طرح دعوای نسب مستقیما و اصالتا ذینفع نیستند اینکه بر فرض نفی انتساب وارث خواهند بود... »; دادگاه پس از جری تشریفات مربوط به ابلاغ، تبادل لوایح و هزینه دادرسی پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال و در تاریخ 94/8/10 جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است مشروح لوایح هنگام شور قرائت خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای سعید عمرانی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد.

فرجام خواهی خانم ن. ش. با وکالت آقای س.ر. الف. از دادنامه شماره --- مورخ 94/5/13 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی وارد است زیرا دادگاه محترم در خصوص موضوع خواسته (نفی نسب) تحقیقات کافی انجام نداده و رای از این حیث مخدوش است بنابه مراتب دادنامه فرجام خواسته مستندا به بند 5 ماده 371 ناظر به بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی نقض و پرونده به شعبه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌شود شایسته است دادگاه محترم در تجدید رسیدگی نسبت به رفع نواقص:« 1 - از آقای م. ا. که پدر واقعی فرجام خواه معرفی شده در خصوص موضوع تحقیق شود 2 - سوابق مربوط به ولادت و صدور گواهی ولادت از بیمارستان محل تولد اخذ و ضمیمه پرونده شود.»; اقدام و در مقام تعارض ادله به این نکات نیز توجه فرمایند: الف- طفلی که در خانواده ای زندگی و در آن محیط رشد یافته، زن و شوهر طفل را فرزند خود دانسته اند و تا زمانی که در قید حیات بوده اند او را از خود نفی نکرده اند همین امر به تنهایی می‌تواند از نشانه های مهم نسب باشد. ب - از مهمترین دلایل دیگر نسب سند ولادت و همان شناسنامه است که باید مورد توجه قرار گیرد سپس برابر مقررات رای مقتضی صادر نمایند.

شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و عضو معاون

حسین طالبی - سعید عمرانی