هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد
شماره پرونده: ه- ع/ 94/716 دادنامه: 241 تاریخ: 30/10/96
شاکی: آقای مهدی جعفرزاده صدیق فرزند نعمت
طرف شکایت: شهرداری تبریز
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 18 و ردیف 3 از بند « الف » ماده 47 و تبصره 1 ذیل ماده 47 عوارض محلی شهرداری تبریز (مصوب شورای اسلامی تبریز) در سال 1392
متن مقرره مورد شکایت: ماده 18 - عوارض ابقای اعیانی ها
1 - مسکونی
بناهای بدون پروانه یا مازاد بر پروانه ساختمانی و همچنین اضافه واحدهای احداث و تبدیل شده که مطابق آرای کمیسیون های ماده 100 ابقاء شده اند مشمول عوارض مترتب بر پروانه بوده و ضرایب عوارض ابقاء آن ها مطابق جدول ذیل محاسبه خواهد شد. (مرجع تشخیص سال احداث اعیانی ها، هیات تشخیص شهرسازی مناطق میباشد که باید حداکثر ظرف مدت 10 روز نسبت به بررسی و معاینه دقیق فنی اقدام نموده و نظریه کارشناسی و قطعی خود را در پرونده ثبت نمایند.)
ردیف
سال احداث یا تبدیل
شرح
نحوه محاسبه عوارض
1
قبل از سال 1383
کلیه احداثی ها
یک برابر عوارض ضوابط زمان احداث با ارزش معاملاتی اراضی روز
2
از اول سال 1383
مطابق ضوابط و کاربری
5/1 برابر کلیه عوارض مرتبط با ضوابط و ارزش معاملاتی اراضی روز
خلاف ضوابط و مطابق کاربری ها
2 برابر کلیه عوارض مرتبط با ضوابط و ارزش معاملاتی اراضی روز
خلاف ضوابط و خلاف کاربری ها
3 برابر کلیه عوارض مرتبط با ضوابط و ارزش معاملاتی اراضی روز
1-1 - مبنای احداثی های قبل از سال 1374 ضوابط و مقررات طرح تفصیلی قدیم و بعد از آن طرح جامع و تفصیلی جدید میباشد.
1-2 - عوارض احتسابی برای پرونده های تخلف ساختمانی شامل مواردی میشود که صرفاً در کمیسیون های ماده 100 مطرح و حکم ابقاء آن ها صادر شده است.
1-3 - در مواردی که مالک ساختمان بعد از سال 1374 نسبت به پروانه و سایر مجوزهای صادره اقدام به تبدیل واحدهای مسکونی ناشی از افزایش واحدها و دوبلکس و یا تغییر استفاده از یک واحد به واحدهای بیشتر نماید و در کمیسیون های ماده صد رای ابقاء صادر گردد. عوارض ارزش اضافه شده ناشی از تفکیک و افزایش تعداد واحدها نسبت به پروانه یا سایر مجوزها به ازای هر متر مربع آن طبقه یا طبقات (پس ازکسر مساحت آسانسور و راه پله) p5 به عنوان عوارض محاسبه خواهد شد.
1-4 - شهرداری مجاز به صدور پروانه ساختمانی بدون تامین پارکینگ و فضای باز نمیباشد، در صورت تخلف ساختمانی بدون تامین فضای باز و ابقاء اعیانی های احداثی از طریق کمیسیون های ماده صد از هر متر مربع فضای باز از بین رفته به شرح فرمول (مقدار کسری فضای باز × p 75) عوارض آن محاسبه خواهد شد.
1-5 - عوارض مازاد برتراکم اعیانی های مسکونی ابقاء شده که سال احداث آن ها قبل از سال 1374 میباشد شامل نمی گردد.
1-6 - عوارض ذکر شده در بند 12 ذیل ماده 16 شامل ضرایب ماده 18 این تعرفه نیز میباشد و همچنین در صورتی که اضافه پیش آمدگی (خارج از ضوابط شهرسازی) در زیر زمین و همکف برای استفاده های غیر از تجاری و خدماتی و انباری تجاری اختصاص یابد و از طریق کمیسیون ماده صد ابقاء شود عوارضی معادل عوارض قید شده در بند 12 ماده 16 با اعمال ضرایب ماده 18 به غیر از سایر عوارض مشمول محاسبه میباشد.
1-7 - کلیه احداثی های مسکونی که تاریخ احداث آن ها قبل از سال 1374 بوده، در صورت بلامانع بودن از نظر طرح و گذربندی، کاربری و ضوابط شهرسازی و ابقاء از طرف کمیسیون های ماده 100 صرفاً با اخذ جرایم و معادل 50 درصد عوارض زیر بنا محاسبه خواهد شد.
2- غیر مسکونی
بناهائی که بدون اخذ پروانه و یا مازاد بر پروانه ساختمانی تبدیل و یا احداث شده و طبق آرای کمیسیون های ماده 100 حکم ابقاء آن ها صادر میگردد، برابر جدول ذیل محاسبه میشود:
ردیف
سال احداث یا تبدیل
شرح
نحوه محاسبه عوارض
1
قبل از سال 1370
کلیه احداثی ها
ضوابط زمان سال احداث با ارزش معاملاتی اراضی روز
2
از اول سال 1370 تا آخر سال 1382
مطابق ضوابط و کاربری
(عوارض پذیره و سایر عوارض مرتبط با ضوابط زمان وقوع)
خلاف ضوابط و مطابق کاربری
20% ارزش تقویم روز و سایر عوارض مرتبط با ضوابط زمان وقوع
خلاف ضوابط و خلاف کاربری
20% ارزش تقویم روز و سایر عوارض مرتبط با ضوابط زمان وقوع
3
از اول سال 1383 به بعد
مطابق ضوابط و مطابق کاربری
5/1 برابر عوارض پذیره و سایر عوارض مرتبط
خلاف ضوابط و مطابق کاربری
20% ارزش تقویم روز و 2 برابر سایر عوارض مرتبط
خلاف ضوابط و خلاف کاربری
20% ارزش تقویم روز و 3 برابر سایر عوارض مرتبط
2-1 - در صورت افزایش عرض دهنه و ارتفاع واحدهای غیر مسکونی به جزء کاربری های فرهنگی، آموزشی، بهداشتی درمانی، ورزشی، توریستی - تفریحی و صدور رای ابقاء از سوی کمیسیون های ماده 100 عوارض آن ها 20 درصد ارزش اضافه شده روز طبق دستورالعمل مصوب سال 1389 شورای اسلامی شهر محاسبه میشود:
2-2- در صورت احداث و توسعه بالکن داخل مغازه و یا افزایش سطح بالکن به بیش از نصف مساحت مغازه، 20 درصد ارزش اضافه شده مطابق دستورالعمل مصوب 1389شورای اسلامی شهر به عنوان عوارض پس از ابقاء قابل محاسبه میباشد.
2 -3 - عوارض مازاد بر تراکم زیر بنای غیرمسکونی براساس ماده (16) و مطابق ضرایب جدول ردیف 2 همین ماده محاسبه و وصول خواهد شد.
رابطه تعیین ارزش معاملاتی اعیانی برای اعمال جرایم ماده 100
20% P (ارزش روز) + ارزش معاملاتی ساختمان طبق جدول ذیل = ارزش معاملاتی اعیانی ها
موضوع تبصره 11 ماده 100 قانون شهرداری ها
ردیف
شرح
ارزش معاملاتی اعیانی ها یک متر مربع (ریال)
الف) انواع ساختمان - اسکلت اعیانی
1
اسکلت بتونی با هر نوع سقف تا 5 طبقه سازه ای - هر متر مربع
253000
2
اسکلت بتونی با هر نوع سقف بیش از 5 طبقه سازه ای - هر متر مربع
319000
3
اسکلت فلزی با هر نوع سقف تا 5 طبقه سازه ای - هر متر مربع
231000
4
اسکلت فلزی با هر نوع سقف بیش از 5 طبقه سازه ای - هر متر مربع
291000
5
اسکلت مختلط بنائی با ستون های فلزی یا بتونی که معمولاً در وسط ساختمان اجرا میشود.
210000
6
اسکلت آجر (سقف فلزی)
132000
7
اسکلت مخلوط (خشت و گل و سنگ و چوب)
86000
8
اسکلت آجری (فقط سقف چوبی)
99000
9
ساختمان تمام صنعتی (پیش ساخته شده از چوب های صنعتی و اشباع شده)
308000
ب) انبارها با دهنه بیش از 4 متر طول
1
اسکلت آجر یا بتونی یا سنگی با هر نوع سقف
132000
2
اسکلت فلزی یا سوله پیش ساخته یا هر نوع سقف
192000
3
اسکلت نیمه فلزی یا نیمه بتونی پیش ساخته با هر نوع سقف
145000
ج) سالن ها یا توقفگاه ها
1
با مصالح بنایی سنگ - آجر - بلوک سیمانی
148000
2
اسکلت فلزی با ستون های بتون آرمه یا فلزی
198000
3
اسکلت نیمه فلزی یا نیمه بتونی
157000
4
گلخانه با هر نوع مصالح و هر نوع سقف
395000
د) آشیانه ها و سایه بان ها
1
با پایه های چوبی و مصالح بنائی با هر نوع سقف
485000
2
با پایه های فلزی یا بتون آرمه با هر نوع سقف
65000
ه-) تاسیسات
1
دستگاه های حرارتی مرکزی شوفاژ- سانترال
11000
2
تهویه مطبوع (گرمایشی و خنک کننده)
195000
تعرفه عوارض طرح ایمنی واحدهای مسکونی و آموزشی
ردیف
متراژ
هر متر مربع نسبت به مازاد (ریال)
حداکثرمبلغ (ریال)
از
تا
1
-
150
مقطوع
000/170
2
بیش از 150
250
مقطوع
000/350
3
بیش از 250
1000
3000
000/590/2
4
بیش از 1000
2000
4500
000/070/7
5
بیش از 2000
3000
6300
000/400/13
6
بیش از 3000
4000
9100
000/482/22
7
بیش از 4000
5000
13000
000/478/35
8
بیش از 5000
17000
محاسبه عوارض این ردیف پلکانی است
تعرفه عوارض طرح ایمنی واحدهای غیر مسکونی
ردیف
متراژ
هر متر مربع نسبت به مازاد (ریال)
حداکثرمبلغ (ریال)
از
تا
1
-
100
مقطوع
000/575
2
بیش از100
1000
7500
000/300/7
3
بیش از 1000
2000
9200
000/500/16
4
بیش از 2000
3000
11000
000/500/27
5
بیش از3000
4000
12600
000/000/40
6
بیش از4000
5000
14500
000/500/54
7
بیش از5000
-
17000
محاسبه عوارض این ردیف پلکانی است
تبصره 1 - برای تعاونی های مسکن که به صورت مجتمع های مسکونی اقدام به اخذ پروانه ساختمانی و احداث نمایند 70 درصد و برای مکان های آموزشی، بهداشتی، درمانی، فرهنگی، ورزشی، توریستی، تفریحی 50 درصد ارقام تعیین شده این ماده محاسبه خواهد شد.
تبصره 2 - بازدید اولیه کارشناسان به صورت رایگان بوده و در صورت درخواست متقاضی برای بازدیدهای بعدی به ازای هر بازدید 170000 ریال محاسبه خواهد شد.
ماده 47 - تقسیط
در اجرای ماده 73 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و اصلاح ماده 32 آییننامه مالی شهرداری ها تقسیط مطالبات شهرداری به شرح جدول زیر میباشد.
میزان بدهی مودیان
میزان پیش پرداخت مودیان جهت تقسیط مابقی بدهی
تا 300 میلیون ریال
حداقل 20 درصد
بیش از 300 میلیون ریال
حداقل 25 درصد
الف) پس از وصول پیش پرداخت مابقی بدهی مودیان به شرح زیر قابل تقسیط است.
1 - تا یک سال بدون اعمال کارمزد
2- تا دو سال با اعمال 6 درصد کارمزد
3- بیش از دو سال و حداکثر تا سه سال با اعمال 8 درصد کارمزد
تبصره 1 - صدور گواهی معامله، نقل و انقال (هر نوع معاملات) گواهی تفکیک، عدم خلافی و پایان کار منوط به وصول تمام بدهی و تسویه حساب قطعی میباشد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: طرف شکایت طی لایحه تقدیمی مورخ 1/12/94 اعلام نموده: اولاً: با توجه به تصویب مصوبه معترض عنه توسط شورای اسلامی شهر تبریز طرح دعوی از سوی شاکی به طرفیت شهرداری بدون طرف دعوی قراردادن مقام و مرجع وضع عوارض با اصول حقوقی سازگار نمیباشد. ثانیاً: با توجه به تخلفات ساختمانی صورت گرفته توسط شاکی و صدور حکم جریمه از سوی کمیسیون ماده صد شاکی ضمن تمکین به رای کمیسیون درخواست تقسیط بدهی موافقت خود را در خصوص صدور پایان کار مشروط به تصفیه حساب کامل و پرداخت اقساط بدهی اعلام نموده است. ثالثاً: مطابق قسمت اخیر ماده 32 آییننامه مالی شهرداری ها اصلاحی 27/11/80 در صورتی که صدور مفاصا حساب موکول به تادیه کلیه بدهی مودی باشد قبل از تصفیه حساب کامل صدور گواهی پایان کار مقدور نخواهد بود. رابعاً: رسیدگی به هر نوع اختلاف در خصوص عوارض فی مابین مودی و شهرداری در صلاحیت کمیسیون ماده 77 قانون شهرداری ها میباشد. خامساً: شورای اسلامی به موجب تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده و بند 16 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/75 دارای صلاحیت وضع عوارض محلی میباشند، لذا با عنایت به مراتب مذکور رد شکایت مورد استدعاست.
چنانچه ادعاب مغایرت مقرره مورد اعتراض با موازین شرعی مطرح شده است نظریه شورای نگهبان نوشته شود: با توجه به اعلام خلاف شرع بودن مصوبات معترض عنه از سوی شاکی شورای محترم نگهبان طی نظریه مورخ 3/4/96 اعلام نموده: 1) ماده 6 مورد شکایت خلاف شرع دانسته نشد زیرا در فرضی که شورای شهر حق جعل عوارضی را دارا میباشد جعل عوارض توسط شورا خلاف شرع نمیباشد، 2) ماده 18 نیز خلاف شرع دانسته نشد زیرا با توجه به اخذ جریمه و ابقاء توسط کمیسیون ماده صد جعل عوارض توسط شورای اسلامی خلاف شرع نمیباشد، 3) بند 3 ماده 47 خلاف شرع دانسته نشد. هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق آراء اعضاء حاضر به شرح ذیل مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات تخصصی
1- طبق بند 16 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام میشود از جمله وظایف و مسئولیتهای شورای اسلامی شهرها محسوب شده و در تبصره یک ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 وضع عوارض محلی جدید که تکلیف آنها در این قانون مشخص نشده باشد، با رعایت مقررات مربوطه تجویز شده است و طبق رای شماره 578 مورخ 25/11/1383 هیات عمومی دیوان عدالت اداری تعیین و وضع عوارض نسبت به احداث بنای بدون پروانه یا علاوه بر مندرجات پروانه ساختمانی علاوه بر جرایم کمیسیون ماده صد قانون شهرداری ها از حقوق دیوانی محسوب و تجویز شده است بنابراین ماده 18 از تعرفه عوارض محلی شهرداری تبریز برای سال 1392 مصوب شورای شهر تبریز مبنی بر وضع عوارض برای احداث اعیانی های غیر مجاز ابقاء شده در کمیسیون ماده صد مغایر قانون و خارج از حدود اختیار نبوده است. 2- طبق ماده 73 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380 در اصلاح ماده 32 قانون آییننامه مالی شهرداری ها صدور مفاصا حساب موکول به تادیه کلیه بدهی حتی در صورت تقسیط مودی خواهد بود. بنابراین تبصره یک ماده 47 تعرفه عوارض محلی شهرداری تبریز در سال 1392 مصوب شورای اسلامی شهر مبنی بر صدور گواهی معامله، نقل و انتقال منوط بر وصول تمامی بدهی و تسویه حساب قطعی خواهد بود، مغایر قانون و خارج از حدود اختیار نیست. لذا به استناد مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت در هر دو مورد صادر میشود. این رای ظرف 20 روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان و یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
جواد جباریرئیس هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری