رای شماره 724 مورخ 1396/08/02 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: 724

تاریخ دادنامه: 2/8/1396

کلاسه پرونده: 95/478

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: خانم خدیجه شهریاری

موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 3 آیین‌نامه اجرایی بند (الف) تبصره (15) قانون بودجه سال 1394 کل کشور

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال ماده 3 آیین‌نامه اجرایی بند (الف) تبصره (15) قانون بودجه سال 1394 کل کشور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

" احتراماً، به استحضار می رساند اینجانب خدیجه شهریاری بنا به دلایل مشروحه ذیل تقاضای ابطال آیین‌نامه اجرایی بند الف تبصره 15 قانون بودجه سال 1394 کل کشور را دارم. نظر به اینکه برابر بند (ک) ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه تحصیل مددجویان کمیته امداد امام خمینی (ره) در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی رایگان است و همچنین این بند در تبصره 15 قانون بودجه سال 1394 نیز پیش بینی شده است که شهریه دانشجویان مددجوی کمیته امداد در دانشگاههای پیام نور، دانشگاههای علمی کاربردی و... از طریق دستگاههای ذیربط از جمله کمیته امداد در ابتدای هر نیمسال تحصیلی از محل اعتبارات برنامه 30166 این قانون پرداخت می‌شود. با این اوصاف، متاسفانه در ماده 3 آیین‌نامه اجرایی بند الف تبصره 15 قانون بودجه سال 1394 هیات وزیران چنین تصویب نمودند که دانشگاهها و موسسات مشمول موظف به ثبت نام و اخذ امتحانات بدون دریافت وجه از مشمولین این آیین‌نامه در هر نیمسال تحصیلی می‌باشند. دستگاههای اجرایی موظفند نسبت به پرداخت شهریه تحصیلی در حدود اعتبارات تخصیص یافته اقدام و سازمان مدیریت و برنامه ریزی نیز موظف است تمهیدات لازم را برای تسویه حساب دانشگاهها و موسسات مشمول در پایان دوره تحصیلی دانشجویان مشمول اتخاذ نمایند. همین امر موجب شده که مسئولان کمیته امداد این آیین‌نامه را دست آویزی برای فرار از مسئولیت خویش مبنی بر پرداخت شهریه دانشجویان قرار دهند و مسئولیت را متوجه دانشگاهها و سازمان مدیریت و برنامه ریزی بدانند. دانشجویان را به سمت این مراجع هدایت کنند. نکته قابل ذکر این است که در بند الف تبصره 15 قانون بودجه 1394 اشاره شده که تحصیل دانشجویان مددجوی کمیته امداد در دانشگاهها رایگان است و شهریه آنها باید در ابتدای هر نیمسال تحصیلی توسط دستگاههای اجرایی از جمله کمیته امداد پرداخت گردد ولی آیین‌نامه اجرایی آن چنین اشعار داشته که دستگاههای اجرایی موظف به پرداخت شهریه در حدود اعتبارات تخصیص یافته می‌باشد. البته شایان توجه است که علی رغم تصویب قانون بودجه سال 1395 آیین‌نامه اجرایی آن برای دستگاههای اجرایی هنوز ابلاغ نشده و آیین‌نامه سال 1394 کماکان اجرا می‌شود. بنا به مراتب فوق تقاضای ابطال آیین‌نامه اجرایی قانون مذکور را دارم."

متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر است:

" ماده 3- دانشگاهها و موسسات مشمول موظف به ثبت نام و اخذ امتحانات بدون دریافت وجه از مشمولین این آیین‌نامه در هر نیمسال تحصیلی می‌باشند. دستگاههای اجرایی موظفند نسبت به پرداخت شهریه تحصیلی در حدود اعتبارات تخصیص یافته اقدام و سازمان مدیریت و برنامه ریزی نیز موظف است تمهیدات لازم را برای تسویه حساب دانشگاهها و موسسات مشمول در پایان دوره تحصیلی دانشجویان مشمول اتخاذ نمایند. "

علی رغم ارسال نسخه ثانی دادخواست و ضمائم برای طرف شکایت و پیگیری موضوع، تا زمان رسیدگی به پرونده در هیات عمومی لایحه ای از سوی مشتکی عنه واصل نشده است.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 2/8/1396 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

با عنایت به اینکه در بند «ک» ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران و نیز بند الف تبصره 15 قانون بودجه سال 1394 که مبنای ماده 3 آیین‌نامه مورد اعتراض است، برای پرداخت شهریه تحصیلی افراد مشمول قید « در حدود اعتبارات» ملاحظه نمی شود، بنابراین بند 3 آیین‌نامه مورد اعتراض اجرای احکام قانونی فوق الذکر را به میزان اعتبار مقید کرده است، در نتیجه مغایر مقررات فوق الذکر است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 حکم بر ابطال ماده 3 آیین‌نامه معترض به صادر می‌شود.

محمدکاظم بهرامی - رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری

منبع