تاریخ دادنامه قطعی: 1394/11/28
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: زوجه تکلیفی به اقامت و زندگی در کشور بیگانه ندارد، بلکه تکلیف وی به تمکین ناظر به زندگی در داخل ایران است.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/11/28
خلاصه جریان پرونده
در تاریخ 1393/05/23 آقای علی محمد امینی به وکالت از خانم ف. ه.ح.الف. در دادخواست تقدیمی به طرفیت آقای م. ر.پ. به خواسته طلاق ناشی از عسر و حرج توضیح داد برابر سند نکاحیه 5198 مورخ 1383/06/09 دفتر ازدواج 54 کرج طرفین همسر رسمی دائمی یکدیگرند خوانده سالهاست در کشور مالزی سکونت دارد علیرغم حق اعطائی در خصوص تعیین مسکن مندرج در سند نکاحیه و دعوت از مشارالیه برای تهیه مسکن در کرج با ارسال اظهارنامه خوانده عمدا از تهیه مسکن استنکاف نموده و هیچگونه حمایت مالی از حیث پرداخت نفقه و حمایت معنوی از زوجه ندارد و بدین جهت اسباب تحمیل استیصال و بحران و درماندگی مالی مشارالیها و نیز تنگی معیشت و قرار گرفتن در عسر و حرج وی شده است تقاضای رسیدگی و صدور حکم طلاق دارد. تصویر مصدق از رای غیابی دایر بر محکومیت زوج بپرداخت نفقه معوقه زوجه از 1393/03/01 لغایت 1393/06/30 بمبلغ یک میلیون و سیصد و شصت هزار تومان و از تاریخ اخیر تا تاریخ صدور حکم ماهیانه مبلغ سیصد و چهل هزار تومان بانضمام خسارت دادرسی در حق خواهان موضوع دادنامه شماره --- - 93 - 1392/08/26 شعبه --- دادگاه خانواده کرج در پرونده کلاسه --- را به ضمیمه دادخواست ارائه نموده است. با ارجاع پرونده به شعبه --- دادگاه خانواده کرج و ثبت به کلاسه --- در اولین جلسه مقرر رسیدگی علاوه بر وکیل خواهان، خانم ماندانا دهلوی با ارائه وکالتنامه به وکالت از خوانده حاضر شد وکیل خواهان گفت: خواسته به شرح دادخواست تقدیمی است وکیل خوانده پاسخ داد: زوج حاضر به طلاق دادن نیست با ارجاع امر به داوری جهت اصلاح ذات البین به تقاضای وکیل خواهان دادگاه اقدام به انتصاب داور برای خواهان نمود پدر زوج به عنوان داور زوج معرفی شد داوران قادر به ایجاد صلح و سازش فیمابین طرفین نگردیدند. پس از اینکه خواهان وکیل موصوف خود را به شرح لایحه شماره 13 - 1394/01/18 عزل کرد متعاقبا آقای محمد رضا رجبی مهر به وکالت از مشارالیها وکالتنامه ارائه نمود و وارد جریان دادرسی شد و طی لایحه تقدیمی اعلام نمود زوجین در سال 1383 عقد کردند و در سال 1384 برای تحصیل به کشور مالزی عزیمت کردند و مدت سه سال هزینه تحصیل زوجه را پدر زوجه و هزینه زندگی مشترک را زوج پرداخت مینمود به لحاظ فوت پدر زوجه پس از سه سال و محرومیت مشارالیها از حمایت مالی پدر از این تاریخ به بعد زوج سر ناسازگاری گذاشته و با فشار آوردن به زوجه از ایشان خواست به ایران برگردد با این شرط که زوج نیز چند ماه بعد برای ادامه زندگی مشترک به ایران برگردد و یا زوجه را به مالزی برگرداند پس از بازگشت بالاجبار زوجه در اسفند 1387 به ایران دیگر زوج و خانواده زوج به تماسهای تلفنی زوجه پاسخ نمیدهند و خانواده زوج از دیدار و مواجهه حضوری با زوجه خودداری می کنند خوانده بعد از مراجعت به ایران با حضور در محل کار برادر زوجه از وی می خواهد که بدون گرفتن مهریه و حقوق مالی خود با طلاق توافقی موافقت کند و از یکدیگر جدا شوند و علیرغم اصرار موکله و خانواده شان برای ادامه زندگی مشترک راضی نمی شود موکله بناچار مهریه اش را به اجرا گذاشت و پس از گرفتن حکم طلاق و اجرا و ثبت رسمی صیغه طلاق سه ماه بعد وکیل زوج با رونوشت مجعول سند ازدواج به شرح مرقوم موفق به گرفتن حکم تمکین و نقض رای طلاق شد و طی تماس تلفنی با وکیل زوجه اعلام میدارد که اگر موکله تان طلاق می خواهد در صورت برگرداندن کل مهریه موکل او حاضر به طلاق است که پس از مخالفت موکله با پیشنهاد مزبور و شکایت مشارالیها فقط دفتریار بجرم جعل محکوم شد و موکله ایشان اظهارنامه ای که تصویر آن را ارائه کرد برای وکیل خوانده ارسال نمود مراتب آمادگی خود را برای تمکین اعلام کرد و وقتی وکیل زوج پاسخ داد زوج مقیم کشور مالزی است زوجه باید برای ادامه زندگی مشترک به مالزی برود زوجه نیز با تهیه و فرستادن مدارک برایر وکیل خوانده جهت گرفتن بلیط و جدی شدن بحث تمکین پاسخی به زوجه داده نشد زوجه با طرح دعوی در شعبه --- دادگاه خانواده کرج موفق به گرفتن رای نفقه شد و زوج با حضور در دادگاه مدعی تهیه منزل در کرج شد و ابراز علاقمندی برای شروع زندگی مشترک کرد لیکن قصدش از اینکار تنها بازگرداندن مهریه توسط زوجه است به لحاظ اینکه موکله 7 سال در عسر و حرج قرار دارد زوج مدت 7 سال جدای از خواهان در مالزی زندگی می کند و فرزند مشترکی ندارند نگهداشتن خواهان در این وضع موجب اتلاف عمر به منظور تسلیم زوجه در استرداد مهریه میباشد تقاضای صدور حکم طلاق دارد. در وقت مقرر رسیدگی 1394/02/21 که وکلای طرفین حاضر شدند وکیل خواهان گفت خواسته به شرح دادخواست تقدیمی است وکیل خوانده پاسخ داد زوج با طلاق موافق نیست با صدور قرار استماع گواهی گواهان جهت اثبات ترک زندگی مشترک در جلسه مقرر رسیدگی 1394/04/07 که با حضور وکلای طرفین تشکیل شد وکیل خواهان گفت زوجه به علت ترک زندگی مشترک حدود 6 سال توسط زوج خواستار طلاق است مهریه اش را دریافت کرده و نفقه و اجرت المثل را بذل می کند فرزند مشترک ندارند و زوجه باردار نمیباشد نسبت به جهیزیه ادعایی ندارد وکیل زوج پاسخ داد قبول بذل نداریم چون نفقه و اجرت المثل به وی تعلق نمی گیرد وی قبول بذل نمی کنیم. دادگاه به علت استنکاف زوج از قبول بذل، نفقه و اجرت المثل مورد بذل زوجه را قبول بذل کرد وکیل زوج افزود زوجه خودش زندگی مشترک را ترک کرد منزل در کرج آماده است لذا درخواست رد دعوی زوجه را دارد شهود معارض حضور دارند و به ضمیمه لایحه ای تصویر غیر مصدق اجاره نامه عادی یک آپارتمان را تقدیم کرد که پیوست شد. از شهود آتی الذکر به شرح اوراق جداگانه استماع شهادت شد. 1 - آقای مهدی حاجی اسفندیاری فرزند رضا 30 ساله شهادت داد که ترک زندگی از ناحیه زوج را اطلاع ندارد. 2 - خانم الهام قراباغی فرزند قربانعلی 31 ساله شهادت داد علم و اطمینان دارم که زوج حدود 6 سال زندگی مشترک را ترک کرد. 3 - خانم مریم محمودی صفا فرزند بشیر 43 ساله اظهار داشت زوج حدود 6 سال زندگی مشترک را ترک کرد و با اصرار زوج خانم ف. هاشمی به ایران فرستاد شد و 4 - آقای علیرضا ه.ح.الف. 36 ساله برادر خواهان گفت آقای م. ر.پ. خواهرم را از مالزی به ایران فرستاد و خودش در مالزی ماند و حدود 6 سال زندگی مشترک را ترک کرده است اما 5 - آقای نصرت اله ر.پ. برادر زوج اظهار نمود زوجه با ترک زندگی مشترک حدود 8 سال از مالزی به ایران آمد دیگر برنگشت و 6 - آقای علیرضا مظلومی فرزند راهب 33 ساله شهادت داد اطلاع دارم که خانم ف. ه.ح.الف. از مالزی به ایران آمد و دیگر برنگشت ترک زندگی مشترک حدود 5 الی 6 سال از ناحیه زوجه بوده است دادگاه با اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/04/07 ضمن شرح بسیار مختصر از دعوی و خواسته با قید اینکه وکیل خواهان دلایل متقن و محکمه پسندی در رابطه با ادعای خود ارائه ننموده با توجه به دفاعیات وکیل خوانده و توجها به نظر قاضی محترم مشاور دعوای خواهان را وارد ندانسته حکم بر بطلان مشارالیها صادر و اعلام نمود این رای ظرف مهلت مقرر قابل تجدیدنظرخواهی است بعد از تجدیدنظرخواهی زوجه و ارائه لایحه دفاعیه زوج تجدیدنظرخوانده و ارجاع پرونده به شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان البرز و ثبت به کلاسه --- پس از مطالبه و وصول پرونده کلاسه --- شعبه --- دادگاه خانواده کرج به شرح صورتجلسه تنظیمی مورخ 1394/07/28 خلاصه گزارش مفید تنظیمی حاکی از آن است که واخواهی زوج به دادنامه شماره --- - 93 دادگاه بدوی مزبور مبنی بر محکومیت وی پرداخت نفقه معوقه در حق زوجه بدلیل محکومیت زوجه به تمکین از زوج موجه تشخیص و با نقض حکم و خواسته حکم بر بی حقی زوجه صادر شد. دادگاه به موجب دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/07/25 با شرح تجدیدنظرخواهی مشارالیها و با اعلام عدم ایراد یا دفاع موثر موجب نقض دادنامه متعرض عنه و نیز عدم اقامه دلیل کافی بر اثبات وقوع زوجه در عسر و حرج و نیز منطبق نبودن ادعای مشارالیها با مقررات مواد 1129 و 1130 قانون مدنی به لحاظ محکومیت مشارالیها به ترک زندگی مشترک و عدم تمایل به ادامه زندگی با زوج و عدم اقدام از این خصوص به لحاظ اینکه مطابق دادنامه --- شعبه --- دادگاه خانواده زوجه ملزم به تمکین از زوج شد. و از ایفای وظائف خود سر باز زده که با استمرار این وضع خود را در وضعیت سخت و دشوار قرار داده و زوج منکر آن است که سبب این امر است و با طلاق مخالف است به لحاظ فقد دلیل کافی بر اینکه زوج مسبب آن بوده به شرح مرقوم با رد تجدیدنظرخواهی مشارالیها دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید و این رای را ظرف مهلت مقرر شامل فرجامخواهی اعلام کرد. رای اخیرالذکر در تاریخ 1394/08/05 به زوجه تجدیدنظرخواه ابلاغ شد فرجامخواهی ایشان در تاریخ 1394/08/23 به ثبت رسید و با ثبت رسیدن لایحه دفاعیه زوج فرجامخوانده پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و به کلاسه بالا ثبت و به شعبه هشتم ارجاع شده است. لوایح طرفین هنگام شور توسط اعضای هیات نیز قرائت میگردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای سیروس کیقبادی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد
فرجامخواهی خانم ف. ه.ح.الف. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1394/07/25 شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان البرز که در جهت تایید دادنامه بدوی متضمن حکم بر بطلان دعوی زوجه فرجامخواه به خواسته طلاق به علت عسر و حرج انشاء گردیده مآلا وارد بوده و دادنامه فرجامخواسته به علت نقص موثر در خور نقض میباشد زیرا زوجه فرجامخواه به شرح دادخواست تقدیمی و توضیحات بعدی در لوایح تقدیمی با اشاره به اینکه پس از ازدواج با زوج به اتفاق جهت ادامه تحصیل به کشور مالزی عزیمت نموده و به مدت سه سال در این کشور اقامت و به تحصیل اشتغال داشته اند و پس از فوت پدرش و قطع کمک های مالی او بدلیل فشارهای زوج و خانواده اش در حالی که درسش تمام نشده بوده در اسفندماه سال 1387 به ایران بازگشته و در حالی که زوج کماکان در مالزی اقامت داشته زوج و خانواده اش به تماس های تلفنی او پاسخ نداده اند و بعد از صدور حکم تمکین علیه ایشان با ارسال اظهارنامه آمادگی خود را برای عزیمت به کشور مالزی در صورت تهیه و ارائه بلیط اعلام داشته ولی از طرف زوج و خانواده اش علیرغم ابلاغ اظهارنامه هیچ ترتیب اثری به این درخواست او داده نشده و کماکان او را بلاتکلیف رها نمودهاند مدعی عسر و حرج خود در تداوم زوجیت گردیده و صدور حکم طلاق را خواستار شده است. وکیل زوج در مدافعات خود طی لوایح تقدیمی اعلام داشته که زوجه خود زندگی مشترک در کشور مالزی را ترک نموده و حاضر به مراجعت نشده و با وصف صدور حکم تمکین علیه او و مهیا بودن مسکن از تمکین خودداری نموده و مسبب حدوث وضع موجود خود ایشان میباشد که نمی تواند دلیل بر عسر و حرج وی محسوب گردد که با توجه به اظهارات و مدافعات طرفین و مستندات ابرازی از ناحیه آنان جهت روشن شدن قضیه و احراز اینکه اساسا زوج فرجامخوانده از سال 1387 تاکنون مقیم ایران بوده و تمکین زوجه از او در مقام ایفاء وظایف زناشویی ممکن و میسر بوده است با اینکه زوج کماکان مقیم کشور مالزی میباشد ضرورت قانونی داشته که دادگاه محترم اولا- پرونده مربوط به دعوی تمکین موضوع دادنامه شماره --- مورخ 89/8/11 شعبه نهم دادگاه خانواده کرج را از مرجع ذیربط مطالبه و پس از وصول ضمن انعکاس خلاصه مفید آن در صورتمجلس، بررسی و معلوم دارد که بعد از صدور حکم تمکین و قطعیت آن از طرف زوج جهت اجرای حکم تمکین صادره و تعقیب عملیات اجرایی چه اقدام مفید و موثری به عمل آمده و عکس العمل زوجه در قبال اجرای حکم تمکین صادره چه بوده است. ثانیا- چون زوجه طی اظهارنامه مورخ 93/2/30 (برگ 38 پرونده) جهت مراجعت به کشور مالزی و تمکین از زوج و ایفاء وظایف زوجیت، از زوج تقاضای تهیه بلیط مسافرت و ارائه انرا به دفتر شعبه نهم دادگاه خانواده صادر کننده حکم تمکین نموده است لذا ضرورت داشته که در خصوص چگونگی ابلاغ اظهارنامه مذکور به زوج و اقدامات انجام شده از طرف ایشان نسبت به خواسته زوجه بررسی و تحقیق لازم معمول گردد. ثانیا- برای اینکه معلوم شود که از سال 1387 تاکنون زوج فرجامخوانده چه مدت در ایران و چه مدت در کشور مالزی اقامت داشته و اساسا موجبات تمکین زوجه در ایران جهت ایفاء و ظایف زناشویی فراهم بوده است یا خیر ضرورت داشته که تاریخ های ورود و خروج زوج فرجامخوانده از کشور ایران از سال 1387 تاکنون از اداره گذرنامه استعلام شود. رابعا- تصویر طلاقنامه پیوست پرونده (برگ 36 ) حاکی از مطلقه شدن زوجه فرجامخواه میباشد که حسب اظهار طرفین پس از صدور حکم غیابی طلاق از دادگاه، صیغه طلاق جاری گردیده است و چون حسب اظهار آنان حکم غیابی صادره در مرحله واخواهی نقض گردیده و نقض حکم طلاق بخودی خود موجب بی اعتباری واقعه طلاق نخواهد بود لذا ضرورت داشته که دادگاه محترم از دفتر رسمی ثبت طلاق ذیربط استعلام نماید که ایا واقعه طلاق تاکنون از طرف دادگاه مورد ابطال قرار گرفته است یا اینکه هنوز بقوت و اعتبار خود باقی میباشد و پس از انجام اقدامات مذکور بر اساس نتیجه محصله و با لحاظ اینکه زوجه فرجامخواه قانونا تکلیفی به اقامت و زندگی در کشور بیگانه را نداشته و باید در داخل ایران با زوج زندگی و به تکلیف قانونی خود در ایفاء وظایف زناشویی و تمکین از زوج اقدام نماید و لحاظ دیگر قرائن و امارات موجود در پرونده نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید بنابراین دادنامه فرجامخواسته در وضعیت موجود به علت نقص تحقیقات قابلیت ابرام را نداشته فلذا مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض آن رسیدگی مجدد به همان دادگاه محترم صادر کننده رای منقوض ارجاع میگردد تا پس از تکمیل تحقیقات به شرح مرقوم در فوق نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید.
شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضو معاون
حسن عباسیان - سیروس کیقبادی - جعفر پوربدخشان