تاریخ دادنامه قطعی: 1394/11/28
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: اعمال خیار تاخیر ثمن زمانی امکان پذیر است که بایع به نحوی از انحاء التزام خود به بیع را اعلام نکرده باشد. بنابراین در صورتی که وی با ارسال اظهارنامه از خریدار پرداخت ثمن را مطالبه کند، خیار مذکور ساقط میشود.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/11/28
خلاصه جریان پرونده
آقای م.الف. ک. به وکالت از آقایان س. سید ح. و س. ح. و ق. ع. در تاریخ 94/2/23 با تقدیم دادخواست به دادگستری شهرستان ارومیه علیه آقایان م. ح.ز. و ف. ح.ز. اقامه دعوی کرده و درخواست رسیدگی با خواسته تنفیذ فسخ بیعنامه و مطالبه خسارت وارده مقوم به یکصد میلیون ریال با احتساب هزینه دادرسی را نموده است و به شرح متن دادخواست توضیح داده که بر اساس مبایعه نامه واحدهایی از مجتمع مسکونی به صورت پیش فروش به خواندگان واگذار شده و مقرر بوده خواندگان در فرجه معین تا تاریخ 90/8/30 به تعهدات خود عمل نماید علیرغم استمهال و اعطاء مهلت با استناد به نظریه کارشناس رسمی که در جریان اجرای قرار تامین دلیل تحصیل گردیده تعهدات عملی نشده است به استناد مواد 394 و 395 و 407 از قانون مدنی درخواست تنفیذ فسخ قراردادها و پرداخت خسارت و ضرر و زیان وارده با ارجاع امر به کارشناس و احتساب کلیه خسارات وارده را دارم. با ارجاع پرونده به شعبه چهاردهم و جری تشریفات قانونی دستور تعیین وقت رسیدگی داده شده و طرفین به دادرسی دعوت گردیده اند آقای ع. ح. پ. با ارائه وکالت نامه شماره 351544 خود را به عنوان وکیل خوانده ردیف اول (م. ح.ز.) تعرفه کرده در جلسه مورخه 94/5/17 وکیل خواهان ها حضور یافته دیگر اصحاب دعوی و وکیل خوانده حاضر نشده اند وکیل خواهان دعوی را به شرح دادخواست تقدیمی دانسته و در پاسخ به لایحه دفاعیه وکیل خوانده ردیف اول بیان داشته بارها به خواندگان اظهارنامه داده شده و توافق نامه هایی به امضا رسیده لیکن به تعهدات خود عمل نکرده اند عنداللزوم امر به کارشناس ارجاع تا واقعیت کشف شود وکیل خوانده ردیف اول در لایحه خود که به شماره 401183 مورخه 94/5/15 ثبت گردیده توضیح داده اصولا قرار دادی که منعقد میشود دو طرف را پایبند به آن می کند شخصی که قصد فسخ دارد ابتدا باید اراده خود را به طرف مقابل اعلام و سپس در خواست تنفیذ و تایید آن را از محکمه بخواهد اظهارنامه ارسالی با موضوع ابطال معامله ارسال شده نه فسخ ضمن اینکه هیچ یک از اظهارنامه ها به دست موکل نرسیده است و مورد قبول موکل نیست موکل به تمامی تعهدات خود عمل کرده و اگر تعهدی انجام نشده خواهان میبایست متعهد را به ایفای آن ملزم می کرد و اگر اجرای آن امکان نداشت به هزینه خود آن را انجام دهد اگر هیچ کدام موثر واقع نشد آنگاه در خواست فسخ کند که این ترتیب رعایت نگردیده است به توافق کلیه خیارات ساقط گردیده لذا تقاضای رد دعوی خواهان را دارم 0 دادگاه در پایان این جلسه ختم دادرسی را اعلام و مبادرت به صدور رای کرده و آن را تحت شماره 940546 مورخه 94/6/10 ثبت نموده و با استدلال مرقوم« 0000 وکیل خواهان ها دعوی تنفیذ فسخ را بر مبنای ماده 395 قانون مدنی و بر اساس خیار تاخیر ثمن طرح کرده در حالی که بایع زمانی میتواند از خیار مزبور استفاده کند که به نحوی از انحاء التزام خود را به بیع اعلام ننماید در حالی که حسب مفاد اظهارنامه هائی که خواهان ها برای خواندگان ارسال کرده اند و در آنها خواندگان را به اجرای تعهدات دعوت کرده اند که خود حاکی از التزام ایشان به بیع میباشد و در واقع خیار آنها ساقط شده است در ثانی برای مطالبه خسارت قراردادی هم میبایست در قرار داد فی ما بین خسارت ناشی از عدم اجرای تعهدات پیش بینی شده باشد در حالی که در قرارداد ابرازی از طرف وکیل خواهان ها وجه التزام یا خسارتی در ازای عدم انجام تعهدات طرفین پیش بینی نشده است لذا حکم به بی حقی خواهانها را صادر مینماید این رای در تاریخ 94/6/18 به وکیل خواهانها ابلاغ شده و مشارالیه با ارائه وکالت نامه شماره 62508 و تقدیم دادخواست نسبت به آن فرجامخواهی نموده و به شرح لایحه اعتراضیه مرقوم داشته «قرار داد در چهارچوب ماده 10 قانون مدنی تنظیم شده مقرر بوده هزینه تمام اقدامات فیزیکی آنها از ثمن معین فی مابین با لحاظ قرار دادن متراژ ساختمان و واحدهای پیش فروش قابل محاسبه باشد به عبارتی ثمن مورد بیع به صورت وجه نقد تادیه نمی گردید 0 در قرارداد مقرر گردیده در صورت استنکاف از انجام تعهد قرار داد را فسخ نمایند فرجام خواندگان از 90/8/30 تاکنون از انجام تعهدات خود استنکاف کرده و اعمال حق فسخ از حقوق مسلم موکلین بوده است 0 گفته شده که موکل مشارالیه به تعهدات خود عمل کرده حال آنکه انجام تعهدات برابر توافق فیمابین بر عهده فرجام خواندگان بوده و چنانچه به نظریه کارشناس توجه شود خلاف این امر ثابت خواهد شد و برای احراز این امر نیاز به ارجاع امر به کارشناس داشت که دادگاه بدان توجه نکرده است. عبارت کلیشه ای اسقاط کلیه خیارات فاقد محمل قانونی است و مورد خارج از شمول توافق طرفین است لذا با لحاظ اینکه تسلیم بعض ثمن خیار بایع را ساقط نمینماید و با عنایت به اینکه خریداران میبایست آپارتمان را تا تاریخ 90/8/30 به اتمام می رساندند ولی به این تعهد عمل نکرده اند حق فسخ برای موکلین باقی و قابل اعمال است لذا تقاضای نقض رای را داده با جری تشریفات قانونی و انجام تبادل لوایح وکیل فرجام خوانده ردیف اول با تقدیم لایحه پاسخ داده « 000 با تنظیم قرارداد اصاله اللزوم حاکم خواهد شد مفاد اظهارنامه مبتنی بر ابطال قرارداد بوده نه فسخ آن و در فسخ نیز میبایست بدوا اراده طرف دیگر به طریق مقتضی اعلام شود تا دادگاه بتواند آن را تاییدکند 0 موکل به تمامی تعهدات خود عمل کرده و فرجام خواهان ها در واحدهای ساخته شده سکونت داشته و یا آن را به دیگران فروخته اند و اصولا به خیار تاخیر ثمن نمی توان استناد کرد. تمامی عبارات مندرج در قرارداد قابل استناد بوده و تعبیر به عبارت کلیشه ای توجیه قانونی ندارد لذا تقاضای رد فرجام خواهی را دارد 0 فرجام خوانده ردیف دوم مرقوم داشته « 0000 دلیلی بر فسخ قرارداد شرعی و قانونی ارائه نگردیده فسخ باید مبنای شرعی و قانونی داشته باشد دادنامه صحیحا صادر شده و تقاضای رد فرجام خواهی را دارم 0 پس از تکمیل پرونده به دیوان عالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع گردیده و در دستور کار قرار دارد 0 هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل و پس از قرائت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره و چنین رای میدهد:
نسبت به رای شماره --- مورخه 94/6/10 صادره از شعبه چهارده دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ارومیه با توجه به خواسته دعوی و ماهیت قراردادهای منعقده بین طرفین و استنباط دادگاه از قضیه مطروحه نهایتا اشکال مترتب نیست و به استناد ماده 370 از قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته در نتیجه ابرام میشود.
شعبه --- دیوانعالی کشور - رئیس و عضو معاون
حسن غفارپور - محمدرضا سلطانیان