تاریخ دادنامه قطعی: 1394/11/28
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: صرف عدم کفایت دلایل زوجه جهت اثبات عسر و حرج موجب بطلان دعوی طلاق از جانب زوجه نیست بلکه دادگاه میتواند هر تحقیقی جهت کشف حقیقت انجام دهد.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/11/28
خلاصه جریان پرونده
خانم ر. ی. با وکالت آقای ک. م. وکیل دادگستری دادخواستی به طرفیت آقای الف. ک. به خواسته صدور حکم طلاق به لحاظ عسرو حرج تقدیم محاکم عمومی شیراز نموده که پرونده به شعبه --- دادگاه عمومی ارجاع شده است. شرح دادخواست اینست که برابر سند ازدواج پیوست به شماره 9602 - 90/9/29 صادره در دفتر ازدواج 110 شیراز به عقد دائمی خوانده درآمده است که به علت عدم تفاهم اخلاقی و اینکه خوانده سرناسازگاری داشته و از پرداخت نفقه زوجه امتناع نموده است وی در عسرت و تنگدستی قرار گرفته و به علاوه اقدام به ضرب و جرح خواهان هم نموده که منجر به شکایت وی شده و همچنین مرتکب ترک انفاق شده که حکم بر محکومیت وی هم صادر شده است لذا به شرح فوق تقاضای رسیدگی صدور حکم نموده است. آقای ع. ک. وکیل دادگستری نیز متعاقبا با تقدیم وکالتنامه خود را به عنوان وکیل خوانده معرفی کرده است. در تاریخ 93/10/24 در اولین جلسه دادگاه که با حضور اصحاب دعوی تشکیل شده است وکیل خواهان دعوی را به شرح دادخواست اعلام کرده است وکیل خوانده در پاسخ اظهار داشته که دعوی خواهان مستند به دلیل و مدرکی نیست و عدم تفاهم اخلاقی موجب طلاق نیست در خصوص ترک انفاق نیز وکیل مذکور با رد ادعای زوجه و وکیل وی اظهار داشته که زوجه خود زندگی مشترک را ترک کرده در حالی که زوج همسرش را دوست دارد و حاضر به طلاق وی نمیباشد و منزل با کلیه مکاتبات رفاهی برای زوجه فراهم کرده است و هر ماهه نفقه زوجه را به حساب وی واریز خواهد نمود. به علاوه باید زوج مدت 6 ماه نفقه پرداخت نکند و دادنامه نفقه مربوط به نفقه حال است و ضرب و جرح هم با توجه به میزان دیه برای بار اول صرفنظر از صحت و سقم آن موجب عسر و حرج و طلاق نمیباشد و رد دعوی خواهان را درخواست نموده است. وکیل زوجه در پاسخ اظهارات وکیل زوج اظهارنموده که زوج رفتار مناسبی در خانه نداشته و چندبار تاکنون زوجه را مورد کتک کاری قرار داده که بامداخله والدینش به زندگی مشترک ادامه داده است و زوج حتی خرجی و مخارج ضروری زندگی وی را هم پرداخت نمی کند که زوجه در این رابطه شکایت کرده و رای هم صادر شده و زوج حتی دادخواست تمکین داده که دعوی وی رد شده است و لذا صدور حکم به شرح خواسته مورد استدعاست. با ارجاع امر به داوری و معرفی داوران طرفین و اعلام قبولی داوران داور زوجه با تایید ادعاهای زوجه و با توجه به اینکه زوجین فرزند مشترکی ندارند طلاق را به صلاح زوجین دانسته است و مشاور خانواده استانداردی در این خصوص ضمن تذکر این مطلب که زوج به طلاق راضی نیست اما طلاق وجدایی را رافع تنشها و بلاتکلیفی زوجه اعلام کرده است. خوانده خود طی لایحه ای با تقدیم تصویری از دادنامه صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر فارس که دادنامه صادره در خصوص رد دعوی تمکین زوج را نقض و حکم به الزام زوجه صادر شده تقدیم نموده اما متعاقبا داور زوج طی نظریه خود طلاق را به مصلحت ندانسته است و سپس دادگاه طی دادنامه --- - 94/3/31 با رد اینکه عدم تفاهم اخلاقی از جهات طلاق نیست و یک بار درگیری و ایراد ضرب زوجه موجب عسر و حرج نمیباشد و به علاوه در خصوص ترک انفاق با توجه به اینکه زوجه محکوم به تمکین از زوج شده و وی خود زندگی مشترک را ترک کرده است دعوی را ثابت ندانسته وحکم به بطلان آن صادر نموده است. نسبت به این رای خانم ر. ی. فرجام خواهی کرده است که پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و با ارجاع آن به این شعبه و ثبت و تکمیل پرونده توسط دفتر اینک پرونده تکمیلا تحت نظر است. خلاصه مندرجات لایحه اعتراضیه فرجامخواه اینست که اولا زوج بابت ایراد ضرب و جرح نسبت به وی به پرداخت دیه و تحمل 6 ماه حبس به لحاظ ترک انفاق محکومیت یافته و دعوی تمکین زوج هم مردود اعلام شده است که دادگاه تجدیدنظر متاسفانه خوف ضرر بدنی را نادیده گرفته و به نقض دادنامه بدوی اقدام کرده است در حالی که ملاک سوء رفتار نوع ضربه و میزان کبودی نمیباشد زوجه باید در منزل مشترک احساس امنیت نماید که این موضوع واقعا برای من فراهم نبوده است و بارها توسط همسرم مورد ضرب و جرح قرار گرفته ام و شهودی که اکثرا ساکنین محل مسکونی اینجانب بوده اند اقدام به ادای شهادت کرده اند وی اضافه کرده که تعداد 790 سکه از مهریه خود را بذل مینماید. و لذا نقض دادنامه فرجامخواسته را درخواست نموده است. پرونده بیش از این حکایتی ندارد. به تاریخ فوق شعبه پنجم دیوان عالی کشور به تصدی امضاءکنندگان زیر تشکیل است. پرونده کلاسه فوق تحت نظر قرار دارد. پس از بررسی محتویات پرونده و قرائت گزارش عضو ممیز و انجام مشاوره به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید:
فرجامخواهی نسبت به دادنامه فرجامخواسته وارد است و دادنامه فرجامخواسته در کیفیت حاضر به لحاظ ناقص بودن تحقیقات واجد اشکال قانونی تشخیص میگردد. زیرا با توجه به محتویات پرونده و ادله ابرازی از جمله دادنامه بدوی صادره در خصوص محکومیت زوج به ضرب و جرح زوجه و ترک انفاق و نیز اظهارات داور زوجه و همچنین مشاور خانواده استانداری قدرمسلم وجود اختلافاتی در زندگی زوجین محرز و محقق است و در همین حد نیز ترک انفاق و همچنین ایراد ضرب زوجه توسط زوج مسلم است النهایه دادگاه می توانسته در صورتی که دلایل خواهان را برای احراز عسر و حرج زوجه کافی نمیدانسته با توجه به اختیارات قانونی خود در اجرای ماده 199 قانون آیین دادرسی مدنی هرگونه تحقیق را که برای کشف حقیقت ضروری می دانسته انجام دهد از جمله استفاده از مددکاران اجتماعی که با بررسیهای لازم در خصوص نحوه رفتار زوج با زوجه و وجود اختلافات آنان اعلام نظر نمایند. به علاوه همانگونه که فرجام خواه در لایحه اعتراضیه اظهار داشته دادگاه می توانسته باتحقیقات محلی در محل زندگی مشترک زوجین در رابطه با وضعیت زندگی زوجین و وجود یا عدم وجود اختلاف بین آنان و نیز نحوه رفتار زوج با زوجه و پرداخت یا عدم پرداخت نفقه طول مدت زندگی مشترک زوجین و زمان مفارقت آنان نیز بررسیهای لازم را معمول دارد، لذا رای فرجامخواسته در اجرای مقررات بند 5 ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی نقض و پرونده حسب بند الف ماده 401 قانون مرقوم جهت رسیدگی مجدد به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان فارس محول میشود.
شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار
مهدی اسلامی - محمدحسن جلیلی تقویان