بسمه تعالی
کلاسه پرونده: ه- ع/92/29 دادنامه:186 تاریخ صدور:17/5/94 92/ش/164
مرجع رسیدگی: هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد
موضوع خواسته: ابطال دستورالعمل های شماره 149891/21 - 18/12/88 و 147375/21 - 21/12/89 شهرداری مشهد
شاکی: آقایان ابراهیم و اسماعیل شیدا فرزندان عباسعلی
طرف شکایت: شهرداری مشهد
گردش کار: شاکی به موجب دادخواست و لوایح تقدیمی اجمالاً توضیح داده است که دستورالعمل های اشاره شده در موضوع خواسته صادره از طرف شهرداری مشهد به لحاظ اینکه به موجب آن مقرر گردیده از بابت مزایای ورود املاک به محدوده شهر و تامین سرانه 40% از آن به صورت رایگان به شهرداری واگذار شود به دلایل ذیل خلاف قانون و مغایر شرع بوده و درخواست ابطال آن مورد استدعاست. 1 - مغایر با نص صریح آیه « و ان لیس الانسان الا ما سعی » و اصل مالکیت مشروع بوده و نظریه شماره 16544/30/85 مورخ 4/5/85 و 1756/21/80 - 21/4/85 شورای نگهبان حکایت از غیر شرعی بودن تملک رایگان اراضی اشخاص دارد. 2 - مغایر با اصل 4 و 40 و 47 قانون اساسی 3 - مغایر با مواد 30 و 31 و 640 قانونی مدنی 4 - خروج از اختیارات با توجه به تبصره 4 ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی میباشد چون تبصره فوق منوط شده است به اولاً درخواست مالک و ثانیاً دریافت حداکثر 20% شده است.
شهرداری مشهد در پاسخ به شکایت شکات به موجب لایحه ثبت شده به شماره 534 مورخ 31/4/92 پاسخ داده است با توجه به اینکه طبق ماده 101 اصلاحی قانون شهرداریها عمده مواد مندرج در دستورالعمل اجرایی مورد شکایت توسط قانونگذار تعیین تکلیف گردیده است از این رو دستورالعملهای مورد شکایت ملغی گردیده و در شهرداری مشهد اجرایی نمیباشد ولی به موجب تبصره 4 ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداری مالکین که اراضی آنها به محدوده خدماتی شهر وارد میشوند میبایست در زمان تقاضای استفاده از مزایای ورود به محدوده اراضی مورد نیاز جهت تاسیسات و تجهیزات و خدمات عمومی را رعایت نمایند و تا بیست درصد از اراضی را نیز به شهرداریها واگذار نمایند و اگر مالک قصد استفاده از مزایای ورود به محدوده را نداشته باشند به هیچ عنوان شهرداری سرانه های خدماتی موضوع طرح جامع را دریافت نخواهد نمود فلذا مصوبه مغایرتی با قانون نداشته و درخواست صدور حکم به رد شکایت شاکی مورد استدعاست در ضمن قائم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه ثبت شده به شماره 1457 مورخ 8/7/92 اعلام نموده است که مطابق نظریه فقهاء محترم آن شورا « دستورالعمل مورد شکایت خلاف موازین شرع تشخیص داده نشده از جهت اینکه دستورالعمل خلاف تبصره 4 ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداری ها مصوب 2/9/1367 باشد، تشخیص امر به عهده دیوان محترم است.
هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت ادرای با حضور اعضاء تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق اعضا حاضر در جلسه به شرح ذیل مبادرت به صدور رای مینماید.
نظریه: موضوع در جلسه هیات تخصصی مطرح و پس از استماع گزارش و بررسی موضوع اعضاء حاضر (11 نفر) به اتفاق بر این عقیده بودند که مطابق تبصره 4 ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداری ها مصوب 29/8/67 برای استفاده از مزایای ورود به محدوده توسعه و عمران شهر از مالکان اراضی صرفاً می توان تا حداکثر 20% از اراضی را برای تامین عوض اراضی واقع در طرح های به طور رایگان دریافت نمود بنابراین دستورالعمل های معترض به در بندهایی که مقرر نموده بیش از 20% مساحت عرصه از مالکان دریافت شود مغایر با قانون و خارج از اختیارات بوده و قابل ابطال میباشد.
رای هیات تخصصی
نظر به تبصره 4 ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداریها مصوب 1367 برای استفاده از مزایای ورود به محدوده توسعه وعمران شهری می توان از مالکان اراضی حداکثر تا 20 درصد از اراضی را برای تامین عوض اراضی واقع در طرحهای نوسازی وبهسازی شهری به طور رایگان دریافت نمود لذا بندهای دستورالعمل های شماره 149891/21 - 18/12/88 و 147375/21 - 21/12/1389 شهرداری مشهد که ناظر بر اخذ اراضی به صورت رایگان تا 20 درصد عرصه است مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی نبوده و طبق نامه شماره 52646/30/92 -1/10/1392 دبیر محترم شورای نگهبان دستورالعملهای مزبور خلاف شرع نیز نبوده و به استناد مواد 12 و84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف 20 روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان عدالت اداری و یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
جباریرئیس هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری