هیات تخصصی اقتصادی مالی
شماره پرونده: ه- ع / 97/3125 شماره دادنامه: 9809970906010593 تاریخ: 19/9/98
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
طرف شکایت: هیات وزیران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تصویبنامههای شماره 123440/ت51533 ه- مورخ 22/9/1394 و شماره 140171/53607 ه- مورخ 11/11/1395 هیات وزیران
شاکی دادخواستی به طرفیت هیات وزیران به خواسته ابطال تصویبنامههای شماره 123440/ت51533 ه- مورخ 22/9/1394 و شماره 140171/53607 ه- مورخ 11/11/1395 هیات وزیران به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
تصویبنامه شماره 123440/ت51533 ه- مورخ 22/9/1394:
هیات وزیران در جلسه 1/9/1394 به پیشنهاد 02/100/57599 مورخ 1/11/1393 وزارت راه و شهرسازی و به استناد ماده 63 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373 تصویب کرد: 1-ضریب بهای خدمات پیشنهادی پروازهای داخلی در ردیفهای (1)،(2)،(3)،(4)،(5)،(6)،(9) و (10) جدول شماره (2) مندرج در ماده (3) آییننامه اجرایی قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین موضوع تصویبنامه شماره 80689/ت35632 ه- مورخ 27/4/1391 از چهل درصد به بیست و شش درصد کاهش مییابد و از تاریخ 27/4/1391 لازمالاجرا است. 2- جدول شماره (3) پیوست که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است، جایگزین جدول شماره (3) موضوع ماده 3 آییننامه یادشده میشود.
تصویبنامه شماره 140171/53607 ه- مورخ 11/11/1395: هیات وزیران در جلسه 6/11/1395 به پیشنهاد 02/100/34844 مورخ 19/7/1395 وزارت راه و شهرسازی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب کرد: 1- ردیفهای (13 - 3) و (13 - 4) جدول شماره (3) پیوست تصویبنامه شماره123440 ت51533 ه- مورخ 22/9/1394 به شرح زیر اصلاح و ردیف (13 - 5) جدول یادشده حذف میشود:
ردیف
شرح خدمات
بهای خدمات
ارقام به ده هزار ریال (هزار تومان)
3-13
تاسیس نمایندگی کل شرکتهای هواپیمایی خارجی (GSA)
000ر15 جهت تاسیس - 000ر2 جهت تمدید سالیانه -2یورو یا معادل ریالی آن براساس نرخ اعلامی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به ازای هر مسافر خروجی
3-14
ارائه خدمات نظارت بر ایمنی مسافر در پروازها
4 یورو یا معادل ریالی آن براساس نرخ اعلامی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به ازای هر مسافر خروجی برای پروازهای بینالمللی و 1 به ازای هر مسافر در پروازهای داخلی
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: سرپرست معاونت حقوقی و نظارت همگانی سازمان بازرسی کل کشور به موجب درخواست شماره 203568 مورخ 12/9/1397 خواستار ابطال تصویبنامههای شماره 123440/ت51533 ه- مورخ 22/9/1394 و شماره 140171/53607 ه- مورخ 11/11/1395 هیات وزیران شده و در تبیین مبنای خواسته خود اعلام داشته است: هیات وزیران به موجب تصویبنامههای مورد شکایت، به سازمان هواپیمایی کشوری اجازه داده است که از هر مسافر خروجی در پروازهای داخلی و بینالمللی مبالغی را وصول نماید. سازمان هواپیمایی کشوری در این رابطه بابت هر مسافر داخلی سفرهای هوایی مبلغ 10000 ریال از شرکتهای حمل و نقل هوایی مطالبه مینماید. این در حالی است که منشا درآمدهای سازمان یادشده براساس آییننامه اجرایی ماده 63 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین، محدود و منحصر به صدور انواع گواهینامهها و اجازهنامههای هوانوردی بوده و وصول حقوق و عوارض مرتبط با مسافرین به شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران محول شده است. ارائه خدمات نظارت بر ایمنی مسافر در پروازها و چگونگی تحقق آن تاکنون در آییننامه اجرایی ماده 63 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین، جزء خدمات فرودگاهی و پروازی محسوب نبوده و در سایر قوانین موضوعه نیز مقرراتی درباره نحوه اجرا و وصول آن وضع نشده است. بنا به مراتب فوق، خدمات نظارت بر ایمنی مسافر در پروازها و وصول حقوقی در این زمینه فاقد منشا قانونی میباشد و اصولاً هیات وزیران برای تعیین تعرفه خدمات نظارت بر ایمنی مسافر در پروازها، صلاحیت و اجازه قانونی ندارد. مضافاً اینکه هردو تصویبنامه مورد بحث با پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی به تصویب هیات وزیران رسانده شده که این موضوع برخلاف نص صریح ماده 63 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین میباشد که مقرر داشته است: «آییننامه اجرایی این ماده توسط وزارت راه و ترابری، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان برنامه و بودجه تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.» بنابراین، افزایش تعرفههای صدور انواع گواهینامهها و اجازههای هوانوردی سازمان هواپیمایی کشوری از جنبههای اقتصادی، مالی و برنامهریزی و آثار آن در استراتژیهای کلان کشور مدنظر دستگاههای ذیربط قرار نگرفته است و لذا ابطال تصویبنامههای معترضعنه مورد تقاضا میباشد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: با وجود اینکه نسخه دوم دادخواست در تاریخ 16/10/1397 به طرف شکایت ابلاغ شده، ولی تاکنون پاسخی واصل نشده است و با توجه به گذشتن مهلت مقرر قانونی (یک ماه) در اجرای حکم مقرر در ماده 83 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، پرونده مهیای اظهارنظر و اتخاذ تصمیم میباشد.
رای هیات تخصصی
براساس بند «ب» ماده 63 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مقرر شده است که: «به سازمان هواپیمایی کشوری اجازه داده میشود بهای خدمات فرودگاهی و پروازی را به ریال یا ارز معتبر حسب مورد براساس جداول و میزانی که به تصویب هیات وزیران میرساند، دریافت و به حساب درآمد عمومی کشور نزد خزانهداری کل واریز نماید» و به موجب ماده 3 آییننامه اجرایی ماده 63 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین: «بهای خدمات فرودگاهی و پروازی موضوع بند (ب) ماده مذکور به شرح جداول شمارههای (2) و (3) پیوست که تاییدشده به مهر دفتر هیات دولت است، تعیین میشود.» نظر به اینکه تصویبنامههای مورد شکایت در چهارچوب صلاحیت مقرر در موازین حقوقی فوق به تصویب رسیده و مغایرتی با قوانین ندارند، لذا به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد شکایت صادر و اعلام میکند. رای صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور از سوی ریاست ارزشمند دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان قابل اعتراض است.
دکتر زین العابدین تقویرئیس هیات تخصصی اقتصادی مالی