بسمه تعالی
مرجع رسیدگی هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد
شماره پرونده: ه- ع/92/659 دادنامه: 143 تاریخ: 12/8/95
شاکی: سازمان نظام مهندسی ساختمان خراسان شمالی
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر شیروان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبات شورای اسلامی شهر شیروان در خصوص عوارض حق النظاره مهندسین از سال 1384 لغایت 1392
متن مصوبه مورد شکایت: 22602- 28/10/84- تعرفه پیشنهادی عوارض حق محاسبه، نقشه کشی و نظارت ساختمان (شهرداری شیروان)
ردیف
شرح منابع درآمدی
وصولی در سال84
پیشنهادی عوارض 85 به ریال
مبلغ تصویبی شورا در سال 85
1
عوارض نقشه کشی، محاسبه و نظارت مهندسان ناظر ساختمان تا سهمیه
خارج از سهمیه
-
5%
10%
5%
10%
24863-29/11/85- عوارض کارشناسی استعلامات تغییر نام و صدور المثنی پروانه
ردیف
عنوان عوارض
اخذ عوارض فعلی
پیشنهادی و مصوب سال 86
شورا در سال 86
4
عوارض نقشه کشی و محاسبه و نظارت مهندسان ناظر ساختمان تا سهمیه ارجاعی
5% تا سهمیه
10% خارج از سهمیه
مسکونی 7%
تجاری 20%
1595- 28/11/86- عوارض کارشناسی استعلامات تغییر نام و صدور المثنی پروانه
ردیف
عنوان عوارض
اخذ عوارض فعلی
پیشنهادی سال 87
شورا در سال 87
4
عوارض نقشه کشی، محاسبه و نظارت مهندسان ناظر ساختمان تا سهمیه ارجاعی
مسکونی 7%
تجاری 2%
5%
7%
3%
1543- 16/10/87
ردیف
عنوان عوارض
اخذ عوارض فعلی 87
پیشنهادی سال 88
مصوب شورا سال 88
4
عوارض نقشه کشی، محاسبه و نظارت مهندسان ناظر ساختمان تا سهمیه ارجاعی
5%
5%
5%
1971- 14/10/88
ردیف
عنوان عوارض
اخذ عوارض فعلی 88
پیشنهادی سال 89
شورا در سال 89
4
عوارض نقشه کشی، محاسبه و نظارت مهندسان ناظر ساختمان تا سهمیه ارجاعی
5%
5%
5%
2105 - 13/10/89
ردیف
عنوان عوارض
اخذ عوارض فعلی 89
پیشنهادی 90
شورا در سال 90
4
عوارض نقشه کشی، محاسبه و نظارت مهندسان ناظر ساختمان تا سهمیه ارجاعی
5%
5%
5%
1766-15/10/90
عوارض نقشه کشی، محاسبه و نظارت مهندسان ناظر ساختمان تا سهمیه ارجاعی سال 91
عوارض طراحی (نقشه کشی)، محاسبه و حق نظارت مهندسین طراح و ناظر پروژه های عمرانی اعم از راه و ساختمان و تاسیسات و همچنین کلیه مهندسین که به طور جداگانه در معماری و طراحی محاسبه و نظارت طی قراردادی در جزء جزء یک نقشه و یا در اجرای ساختمان یا پروژه مسئولیت دارند مشمول این عوارض می گردند که سازمان نظام مهندسی موظف است 5% از کل مبلغ دریافتی هر متر مربع از هر نقشه، طراحی و... را کسر و پانزدهم هر ماه به حساب درآمد شهرداری واریز نماید.
تبصره: نرخ مصوب هیات 4 نفره سالانه که توسط سازمان مسکن و شهرسازی جهت حق الزحمه مهندسین تایید میشود ملاک عمل میباشد.
1559-14/9/91
عوارض نقشه کشی، محاسبه و نظارت مهندسان ناظر ساختمان تا سهمیه ارجاعی سال 92:
عوارض طراحی (نقشه کشی)، محاسبه و حق نظارت مهندسین طراح و ناظر پروژه های عمرانی اعم از راه و ساختمان و تاسیسات و همچنین کلیه مهندسین که به طور جداگانه در معماری و طراحی محاسبه و نظارت طی قراردادی در جزء جزء یک نقشه و یا در اجرای ساختمان یا پروژه مسئولیت دارند مشمول این عوارض می گردند که مهندسین عضو نظام مهندسی موظف اند 5% از کل تعرفه مصوب جهت هرمترمربع از هر نقشه، طراحی و... را هم زمان با ارسال نقشه به حساب شهرداری واریز نماید.
تبصره: در صورت عدم پرداخت به موقع عوارض بیش از 15 روز گذشته باشد 20% جریمه دیرکرد به مبلغ عوارض اضافه میگردد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت (حسب مورد با تصریح به مغایرت با قانون یا شرع یا خروج از حدود اختیارات): وکیل شاکی در دادخواست تقدیمی و لوایح متعدد تکمیلی اعلام داشته است: شورای اسلامی شهر شیروان از اواخر سال 1384 عوارضی تحت عنوان عوارض حق نقشه کشی، محاسبه و نظارت مهندسان ناظر ساختمان (حق النظاره) تصویب و برای سالهای بعد نیز تصویب و تمدید شده است این اقدام شورای اسلامی شهر مغایر ماده 5 قانون اصلاح قانون برنامه سوم توسعه... موسوم به قانون تجمیع عوارض مصوب 1381 و ماده 50 و 52 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 و آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری در موارد مشابه است، لذا تقاضای ابطال مصوبات سالهای 1384، 1385، 1386، 1387، 1388، 1389، 1390 و 1392 در خصوص تعرفه عوارض حق النظاره مهندسین را مطرح کرده است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: طبق بند 16 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظرگرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام میشود ازجمله وظایف و مسئولیتهای شورای اسلامی شهر است و در تبصره یک ماده 5 قانون موسوم به تجمیع عوارض مصوب 138 وضع عوارض محلی جدید و افزایش هریک از عوارض محلی با رعایت مقررات مربوطه تجویز شده است ازسوی دیگر در تبصره یک ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 وضع عوارض محلی جدید که تکلیف آنها در این قانون مشخص نشده باشد با رعایت مقررات تجویز گردیده است و تمامی مصوبات پس از تصویب توسط فرمانداری تائید و انتشار آگهی قطعی شده است لذا تمامی مقررات قوانین مربوط در تصویب عوارض مهندسین نظام مهندسی رعایت شده است.
نظریه تهیه کننده گزارش: تا قبل از تصویب قانون مالیات بر ارزش افزوده اخذ عوارض با توجه به آراء هیات عمومی و قوانین تهیه و تصویب عوارض توسط شورای اسلامی مغایر قانون وخارج از حدود اختیار نبوده و قابل ابطال نیستند لکن همان عوارض با توجه به ماده50 قانون مالیات بر ارزش افزوده و آراء هیات عمومی مغایر قانون بوده و قابل ابطال هستند. تهیه کننده گزارش:جواد جباری
اعضاء هیات به اتفاق آراء عقیده دارند:
در خصوص مصوبات تعرفه عوارض از مهندسین نقشه کش، محاسبه و نظارت ساختمان (حق النظاره مهندسین) برای سالهای 1388، 1389، 1390، 1392 نظر به مواد 50 و 52 قانون مالیات بر ارزش افزوده وضع عوارض نسبت به ارائه دهندگان خدمت که در قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 ممنوع اعلام شده است و مهندسین ناظر ساختمانی طبق قانون مذکور مالیات و عوارض مندرج در ماده 38 ناظر به ماده 16 همان قانون را پرداخت می نمایند لذا وضع عوارض محلی مغایر قانون بوده و قابل ابطال است و در موارد متعدد اینگونه مصوبات در هیات عمومی ابطال شده اند که به رای شماره 664 - 27/9/1391 (نظر به اینکه در ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 17/2/1387، برقراری هرگونه عوارض و سایر وجوه برای انواع کالاهای وارداتی و تولیدی و همچنین ارائه خدمات در این قانون که تکلیف مالیات و عوارض آنها معین شده است و برقراری عوارض به درآمدهای ماخذ محاسبه مالیات، ممنوع شده است و مطابق ماده 52 قانون مذکور دریافت هرگونه عوارض از واردکنندگان کالا، تولید کنندگان کالا و ارائه دهندگان خدمات نیز ممنوع میباشد، لذا وضع عوارض بر درآمد حق النظاره مهندسان از این حیث که از مصادیق ارائه خدمت و ماخذ محاسبه مالیات است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع تشخیص به استناد بند 1 ماده 19 و ماده 42 قانون دیوان عدالت اداری ابطال میشود.) هیات عمومی اشاره میشود.
هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق آراء اعضاء حاضر به شرح ذیل مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات تخصصی
طبق بند 16 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام میشود از جمله وظایف و مسئولیتهای شورای اسلامی شهر هاست و در تبصره یک ماده 5 قانون اصلاح موادی از قانون برنامه سوم توسعه جمهوری اسلامی ایران موسوم به قانون تجمیع عوارض مصوب 1381 وضع عوارض محلی جدید و افزایش هر یک از عوارض محلی با رعایت مقررات مربوطه تجویز شده است بنابراین مصوبات شورای اسلامی شهر شیروان مبنی بر تعیین عوارض حق النظاره مهندسین برای سالهای 1384، 1385، 1386 و 1387 مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات نبوده و در موارد مشابه طبق رای شماره 802-13/11/1387 هیات عمومی دیوان عدالت اداری اینگونه مصوبات که مقدم بر تصویب قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 بوده ابطال نگردیده اند، لذا به استناد مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف بیت روز پس از صدور از سوی رئیس محترم دیوان و یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
جباری- رئیس هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری