شماره پرونده: ه- ع/ 94/906 دادنامه: 144 تاریخ: 12/8/95
مرجع رسیدگی: هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد
شاکی: سازمان نظام پزشکی ارومیه
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر ارومیه
موضوع شکایت وخواسته: 1- ابطال ماده 13-21 (1-13-21) از دفترچه تعرفه عوارض بهاء خدمات شهرداری ارومیه در سال 91 تحت عنوان عوارض سالانه فعالیت و حرفه (کسب و پیشه از پزشکان و...) و بندهای 99-100-101-104-105 از جدول شماره 2 زیر ماده 1-13-21 و ماده 2-29 تحت عنوان عوارض تابلو (بند الف عوارض تابلوهای معرفی خدمات پزشکی و وکلای دادگستری)
2- ابطال ماده 11-21 (1-11-21) از دفترچه تعرفه عوارض و بهاء خدمات شهرداری ارومیه در سال 92 تحت عنوان عوارض سالانه فعالیت و حرفه (کسب و پیشه از پزشکان و...) و بندهای 105-106-107-110-111- از جدول شماره 2 زیر ماده 1-13-21 و ماده...
3- ابطال ماده 7-21 از دفترچه تعرفه عوارض و بهاء خدمات شهرداری ارومیه در سال 93 تحت عنوان عوارض استقرار بر محل فعالیت پزشکان و مراکز درمانی ماده 14-21 و عوارض سالانه کسب و پیشه با فرمول محاسبه مربوط از جدول 1-21 و بند 35 مرتبط با سازمان نظام پزشکی از جدول کلی تحت عنوان جدول عوارض اصناف و مشاغل طبق تعرفه و ماده 2-29 (بند الف: تابلوهای معرفی خدمات پزشکی و وکلای دادگستری)
4- ابطال ماده 7-21 از دفترچه تعرفه عوارض و بهاء خدمات شهرداری ارومیه در سال 94 تحت عنوان عوارض سالیانه خدمات شهری مطب پزشکان و مراکز درمانی جدول شماره 22 و بند 2 ذیل ماده 1-29 تحت عنوان عوارض تابلو پزشکان و...
متن مقرره مورد شکایت:
ماده 13-21) عوارض سالانه فعالیت و حرفه (کسب و پیشه):
تبصره 1: عوارض حق صدور پروانه کسب و پیشه معادل دو برابر عوارض سالیانه به اضافه عوارض سال شروع فعالیت هر صنف محاسبه خواهد شد.
تبصره 2: هر واحد صنفی تا زمان ابطال پروانه کسب مربوطه و تعطیل رسمی محل فعالیت مشمول پرداخت عوارض سالیانه میباشد.
تبصره 3: واحدهای صنفی فعال در صورتی که پروانه کسب نیز نداشته باشند مشمول پرداخت عوارض سالیانه این تعرفه میباشند.
تبصره 4: در صورت تغییر در هر نوع صنف و حرفه یا محل طبق بند یک این مصوبه محاسبه خواهد شد.
تبصره 5: برای پروانه های کسب موقت (یک ساله و یا سه ساله) فقط عوارض سال محاسبه و وصول خواهد شد.
تبصره 6: عوارض کسب اضافی که در زیرزمین و طبقه اول پاساژها فعالیت دارند 20% کمتر محاسبه خواهد گردید.
تبصره 7: عوارض کسب مغازه ها و اصنافی که در طبقه دوم و بالاتر فعالیت دارند 30 % کمتر محاسبه خواهد گردید.
1-13- فرمول محاسبه عوارض پروانه کسب و پیشه در سال 1391:
مبلغ عوارض سالانه واحد صنفی=
تبصره 1: منظور از نماد P در این فرمول ارزش منطقه ای روز اداره امور مالیاتی دارایی موضوع ماده 64 قانون مالیاتهای مستقیم میباشد.
تبصره 2: منظور از نماد S ضریب مساحت واحد صنفی است که از جدول 1-13 محاسبه خواهد شد.
(جدول 1-13) جدول ضرایب محاسبه عوارض سالیانه کسب و پیشه
ردیف
ضریب مربوطه
مساحت واحد صنفی
1
1
تا 20 مترمربع
2
2
از 20 مترمربع تا 30
3
5/2
از 31 مترمربع تا 40
4
3
از 41 مترمربع تا 50
5
5/3
از 51 مترمربع تا 70
6
4
از 71 مترمربع تا 100
7
5
بالای 100 مترمربع
ردیف
عنوان فعالیت واحد صنفی
تعرفه واحد صنفی (به ریال)
99
پزشکان و دندانپزشکان عمومی و کارشناسان مامایی- داروخانه ها - دندانپزشک تجربی
600000
100
پزشکان متخصص- درمانگاهها و کلینیک پزشکان
750000
101
پزشکان فوق تخصص
1250000
102
بیمارستانهای درجه یک
1000000
103
بیمارستان درجه دو
550000
104
مراکز فیزیوتراپی - درمانگاهها
1300000
105
آزمایشگاهها و رادیولوژیها
1500000
ماده 2-29) عوارض نصب تابلو
الف- تابلوهای معرفی خدمات پزشکی و وکلای دادگستری
در مواردی که بیش از سه واحد خدماتی در یک ملک (مجتمع بیش از سه واحد) برابر ضوابط و مقررات تبلیغاتی شهری
12× مساحت× p3= عوارض سالیانه
درمانگاهها- مجتمعهای پزشکی و مراکز تشخیص طبی(پیراپزشکی) و داروخانه ها مانند بند 2 از ردیف (ب) مجازند و عوارض مربوطه نیز طبق بند (2) محاسبه وصول خواهد شد و در صورتی که برابر مقررات تبلیغات شهری و موافقت سازمان زیباسازی عوارض سالیانه (تابلو در معبر عمومی نصب شده باشد) عوارض برابر فرمول زیر محاسبه خواهد شد.
12× مساحت× p4= عوارض سالیانه
ماده 11-21) عوارض سالانه فعالیت و حرفه (کسب و پیشه):
تبصره 1: عوارض حق صدور پروانه کسب و پیشه معادل دو برابر عوارض سالیانه به اضافه عوارض سال شروع فعالیت هر صنف محاسبه خواهد شد.
تبصره 2: هر واحد صنفی تا زمان ابطال پروانه کسب مربوطه و تعطیل رسمی محل فعالیت مشمول پرداخت عوارض سالیانه میباشد.
تبصره 3: واحدهای صنفی فعال در صورتی که پروانه کسب نیز نداشته باشند مشمول پرداخت عوارض سالیانه این تعرفه میباشند.
تبصره 4: در صورت تغییر در هر نوع صنف وحرفه یا محل طبق بند یک این مصوبه محاسبه خواهد شد.
تبصره 5: برای پروانه های کسب موقت (یک ساله و یا سه ساله) فقط عوارض سال محاسبه و وصول خواهد شد.
تبصره 6: عوارض کسب اصنافی که در زیرزمین و طبقه اول پاساژها فعالیت دارند 20% کمتر محاسبه خواهد گردید.
تبصره 7: عوارض کسب مغازه ها و اصنافی که در طبقه دوم و بالاتر فعالیت دارند 30% کمتر محاسبه خواهد گردید.
1-11) عوارض پزشکان و مراکز درمانی:
جدول عوارض بر محل فعالیت و بهاء خدمات پزشکان و مراکز درمانی
پزشکان عمومی
1000000 ریال
دندانساز
1500000 ریال
آزمایشگاه رادیولوژی
3000000 ریال
بیمارستان درجه یک 20000000
پزشکان متخصص
2000000 ریال
دندانپزشک
2000000 ریال
مراکز فیزیوتراپی
1500000ریال
بیمارستان درجه 2 15000000
پزشکان فوق تخصص
2500000 ریال
کارشناس مامایی
1000000 ریال
درمانگاهها
1500000 ریال
داروخانه 2500000
ردیف
عنوان عوارض
عوارض سال به ریال
105
پزشکان و دندانپزشکان- عمومی و کارشناسان مامایی- داروخانه ها- دندانپزشک تجربی
400000
106
پزشکان متخصص- درمانگاهها و کلینیک پزشکان
660000
107
پزشکان فوق تخصص
900000
108
بیمارستان درجه یک
7700000
109
بیمارستان درجه دو
5500000
110
مراکز فیزیوتراپی - درمانگاهها
800000
111
آزمایشگاهها و رادیولوژیها
1700000
7-21) عوارض استقرار بر محل فعالیت پزشکان و مراکز درمانی:
جدول عوارض بر محل فعالیت و بهاء خدمات پزشکان و مراکز درمانی
پزشکان عمومی
1200000 ریال
دندانساز
3000000 ریال
آزمایشگاه رادیولوژی
6000000 ریال
بیمارستان درجه یک
40000000 ریال
پزشکان متخصص
4000000 ریال
دندانپزشک
4000000 ریال
مراکز فیزیوتراپی
1800000 ریال
بیمارستان درجه 2
30000000 ریال
پزشکان فوق تخصص
5000000 ریال
کارشناس مامایی
1200000 ریال
درمانگاهها
3000000 ریال
داروخانه
5000000 ریال
14-12) عوارض سالانه کسب و پیشه:
تبصره 1: هر واحد صنفی تا زمان ابطال پروانه کسب مربوطه و تعطیل رسمی محل فعالیت مشمول پرداخت عوارض سالیانه میباشد.
تبصره 2: واحدهای صنفی فعال در صورتی که پروانه کسب نیز نداشته باشند مشمول پرداخت عوارض سالیانه این تعرفه میباشند.
تبصره 3: عوارض کسب اصنافی که در زیرزمین و طبقه اول پاساژها فعالیت دارند 10% کمتر محاسبه خواهد گردید.
تبصره 4: عوارض کسب مغازه ها و اصنافی که در طبقه دوم و بالاتر فعالیت دارند 20% کمتر محاسبه خواهد گردید.
تبصره 5: هزینه کارشناسی برای صدور پروانه کسب جدید مبلغ 50000 ریال (پنجاه هزار ریال) اخذ خواهد شد.
فرمول محاسبه عوارض پروانه کسب وپیشه در سال 1393:
مبلغ عوارض سالانه واحد صنفی = + تعرفه صنفی مربوطه
تبصره 1: منظور از نماد p در این فرمول ارزش منطقه ای روز اداره امور مالیاتی دارایی موضوع ماده 64 قانون مالیاتهای مستقیم میباشد.
تبصره 2: منظور از نماد s ضریب مساحت واحد صنفی است که از جدول 1-21 محاسبه خواهد شد.
جدول ضرایب محاسبه عوارض کسب و پیشه
ردیف
ضریب مربوطه
مساحت واحد صنفی
1
1
تا 20 مترمربع
2
2
بیش از 20 متر تا 30 مترمربع
3
3
بیش از 30 متر تا 40 مترمربع
4
4
بیش از 40 متر تا 50 مترمربع
5
5
بیش از 50 متر تا 60 مترمربع
6
6
بیش از 60 متر تا 70 مترمربع
7
7
بیش از 70 متر تا 80 مترمربع
8
8
بیش از 80 متر تا 90 مترمربع
9
9
بیش از 90 متر تا 100 مترمربع
10
10
بیش از 100 مترمربع
35- سازمان محترم نظام پزشکی طبق تعرفه
ماده 2-29) عوارض نصب تابلو:
الف- تابلوهای معرفی خدمات پزشکی و وکلای دادگستری
1- تابلو مطب پزشکان، دندانپزشکان و سایر حرف پزشکی و وکلای دادگستری، کارشناسان رسمی دادگستری و دفاتر اسناد رسمی در صورتی که در مجتمع تعداد آنها کمتر از سه واحد خدماتی باشد تعداد یک عدد تابلو به اندازه مجاز 70×50 و یا کمتر به صورت عمود و آویزان از دیوار ملکی (P2 برای هر مترمربع)
12× مساحت× p2= عوارض سالیانه
2- در مواردی که بیش از سه واحد خدماتی در یک ملک (مجتمع بیش از سه واحد) برابر ضوابط و مقررات تبلیغات شهری
12× مساحت× p3= عوارض سالیانه
3- درمانگاهها- مجتمع های پزشکی و مراکز تشخیص طبی(پیراپزشکی) و داروخانه ها مانند بند 2 از ردیف (ب) مجازند و عوارض مربوطه نیز طبق بند (2) محاسبه وصول خواهد شد و در صورتی که برابر مقررات تبلیغات شهری و موافقت سازمان زیباسازی عوارض سالیانه (تابلو در معبر عمومی نصب شده باشد) عوارض برابر فرمول زیر محاسبه خواهد شد.
12× مساحت× p= عوارض سالیانه
ماده 7-21) عوارض سالیانه خدمات شهری مطب پزشکان و مراکز درمانی:
جدول عوارض سالیانه خدمات شهری محل فعالیت پزشکان ومراکز درمانی
پزشکان عمومی/دامپزشک
1200000 ریال
دندانساز
3000000 ریال
آزمایشگاه رادیولوژی
6000000 ریال
بیمارستان درجه یک
4000000 ریال
پزشکان متخصص
4000000 ریال
دندانپزشک
4000000 ریال
مراکز فیزیوتراپی
1800000 ریال
بیمارستان درجه 2
3000000 ریال
پزشکان فوق تخصص
5000000 ریال
کارشناس مامایی
1200000 ریال
درمانگاهها
3000000 ریال
داروخانه
داروخانه دامپزشکی
500000 ریال
2500000 ریال
ماده 1-29) عوارض تابلوها:
به منظور ساماندهی و مناسب سازی نماهای شهری عوارض در تابلوهای سطح شهر با رعایت آییننامه پیوست ذیل با نظارت سازمان زیباسازی شهرداری ارومیه تعیین میگردد:
تبصره 2: تابلوهایی که نیاز به مجوز بوده و مشمول دریافت عوارض هستند.
2- تابلوهای پزشکان، وکلای دادگستری، دفاتر اسناد رسمی، ازدواج و طلاق به تعداد یک عدد در ابعاد به طول 70 و عرض 50 سانتیمتر به شرط نصب در سردرب ورودی یا تابلو اعلانات.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شاکی به موجب دادخواست تقدیمی ابطال مصوبات زیر را درخواست نموده است:
1- ابطال ماده 13 -21 (1-13-21) از دفترچه تعرفه عوارض و بهای خدمات شهرداری ارومیه در سال 91 تحت عناوین عوارض سالانه فعالیت و حرفه (کسب و پیشه از پزشکان و....) و بندهای 99-100-101-104-105 از جدول شماره 2 زیر ماده 1،13و 21 و ماده 2 و 29 تحت عنوان عوارض نصب تابلو (بند الف تابلوهای معرفی خدمات پزشکی و وکلای دادگستری).
2- ابطال ماده 11-21 (1-11-21) از دفترچه تعرفه عوارض و بهاء خدمات شهرداری ارومیه در سال 92 تحت عنوان عوارض سالانه فعالیت و حرفه (کسب و پیشه از پزشکان و...) و بندهای 105 - 106 - 107 - 110 - 111 از جدول شماره 2 زیر ماده 1-13-21
3- ابطال ماده 7-21 از دفترچه تعرفه عوارض و بهاء خدمات شهری شهرداری ارومیه در سال 93 تحت عنوان استقرار بر محل فعالیت پزشکان و مراکز درمانی ماده 14-21 و عوارض سالانه کسب و پیشه با فرمول محاسبه مربوط از جدول 1-21 و بند 30 مرتبط با سازمان نظام پزشکی از جدول کلی تحت عنوان جدول عوارض اصناف و مشاغل طبق تعرفه و ماده 2-29 (بند الف: تابلوهای معرفی خدمات پزشکی و وکلای دادگستری)
4- ابطال ماده 7-21 از دفترچه تعرفه عوارض و بهاء خدمات شهرداری در سال 94 تحت عنوان عوارض سالیانه خدمات شهری مطب پزشکان و مراکز درمانی جدول شماره 22 و بند 2 ذیل ماده 1-29 تحت عنوان عوارض تابلو پزشکان
الف- صاحبان حرف پزشکی که به استناد قانون خاص نظام پزشکی دارای قانون خاص تشکیلاتی میباشند و از شمول تبصره 1 ماده 2 قانون نظام صنفی خارج میباشند.
ب- قانون شهرداریها، ماده 2 قانون نظام صنفی را تایید و اقدام به تصویب تبصره ذیل بند 24 از ماده 55 قانون شهرداریها نموده و به حکم این ماده از قانون شهرداری، مطب پزشکان را تجاری ندانسته است.
ج- به موجب رای وحدت رویه شماره 576- 14/7/71 هیات عمومی دیوان عالی کشور اساساً مطب پزشکی که قائم به شخص طبیب میباشد، مسکونی شناخته میشود و به استناد همین رای محل کار پزشکان، محل کسب و پیشه تجاری محسوب نمی گردد.
د- به استناد قانون اجازه تاسیس مطب مصوب 1362 « محل مطب پزشکان و صاحبان حرف وابسته در ساختمان های مسکونی - تجاری و ملکی و اجاره ای بلامانع میباشد.»
ت- به موجب رای شماره 872 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مصوبه شورای شهر مشهد در خصوص تجاری دانستن محل کار پزشکان را به علت مغایرت با قوانین ابطال نموده است.
ث- نظریه حقوقی شماره 3624/7 مورخ 5/4/79: استفاده از اماکن مسکونی و یا تجاری برای فعالیت شغل پزشکی کاملاً از حرف وابسته پزشکی است و فاقد اشکال قانونی بوده و قابل طرح در کمیسیون های ماده 100 قانون شهرداری نیست و به همین استناد پرداخت عوارض کسب و پیشه توسط صاحبان حرف پزشکی و مشاغل وابسته فاقد مجوز قانونی است.
خ- بند 28 ماده 55 قانون شهرداری ها، کلیه اصناف و پیشه وران را مکلف نموده از شهرداری محل، پروانه کسب دریافت دارند در صورتی که صاحبان حرف پزشکی پروانه کار خود را بعد از انجام تشریفات قانونی از نظام پزشکی دریافت میکنند و اصرار به پرداخت عوارض از پزشکان مغایر قانون است.
چ- در خصوص تعرفه عوارض نصب تابلو و عوارض معرفی تابلو پزشکان نیز علی رغم وجود چندین رای از هیات محترم عمومی دیوان عدالت اداری مبنی بر ابطال مصوبات شورای اسلامی شهرهای مشهد ،گرگان، تهران و شورای اسلامی شهر ارومیه با تصویب نرخ تعرفه به شرح مندرج در ستون خواسته اقدام و شهرداری را ملزم به دریافت این عوارض از پزشکان نموده است در صورتی که به استناد قانون نظام پزشکی یکی از وظایف و اختیارات این سازمان، تنظیم دستورالعمل های تبلیغاتی و آگهی و اعلام آن به مراجع ذیربط میباشد و شهرداری هیچگونه خدمتی را برای نصب تابلو ارائه نمی دهد و قوانین سازمان نظام پزشکی به هر پزشک اجازه داده، 3 تابلو برای اطلاع بیماران در بیرون ساختمان داشته باشد (متصل به ساختمان یا نصب بر روی پایه یا عمودی) لذا با توجه به مستندات مذکور تقاضای ابطال مصوبات را دارم.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
عمده دفاعیات طرف شکایت بدین شرح است: « تصویب و تعیین عوارض به مورد ادعا مطابق قوانین مدون و موضوعه تشکیلات وظائف و انتخابات شورای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 75 و ماده یک آییننامه اجرایی متضمن تدوین و تصویب و برقراری عوارض شهرداری فی نفسه ذاتاً در صلاحیت شورای اسلامی شهر بوده که با تایید مقام فرمانداری به حیطه اجرا در می آید لذا تقاضای رد شکایت میگردد.»
نظریه تهیه کننده گزارش:
تعیین عوارض کسب و پیشه در سال 91 (بند 1-13-21) به جهت اینکه پزشکان و حرف وابسته به آن، عنوان کسب و پیشه ندارند و پزشکان و حرف وابسته به آن در مباحث علمی و تخصصی پزشکی و معالجه و درمان بیماران ارائه خدمت می دهند لذا اطلاق عوارض مزبور به نظر قابل ابطال به نظر میرسد و به همین استدلال عوارض سال 93 مقرر شده در فرمول بند 14-21 قابل ابطال به نظر میرسد. عوارض تعیینی در مورد نصب تابلو مقرر شده در سال 91 (2-29)، 93 (2-29) و 94 (1-29 و قسمت 2 از تبصره 2 آن ماده) به جهت اینکه تابلوهای معرف متضمن تبلیغات نبوده و مصوبه ،کلیه تابلوهای معرف را تعیین عوارض نموده قابل ابطال به نظر میرسد سایر بندهای مورد شکایت به جهت اینکه شورای شهر در راستای وظایف قانونی مبادرت به اخذ عوارض نموده، دفاعیات طرف شکایت موجه بوده و قابل ابطال به نظر نمی رسد. تهیه کننده گزارش: کرمانی
1- اعضاء هیات به اتفاق آراء عقیده دارند: تعیین عوارض از ناحیه شورای شهر در مورد نصب تابلو به جهت اینکه تابلوهای معرف را در بر میگیرد و تابلوهای معرف خصوصاً مطب پزشکان و حرف وابسته به آن متضمن تبلیغات نبوده لذا مصوبات شورای شهر در سالهای 91 (2 - 29 بند الف) و 93 (2 - 29 - بند الف) و 94 (بند 2 ذیل تبصره 2 از ماده 1-29) به دلایل مندرج در رای شماره..................... هیات عمومی قابل ابطال میباشد.
2- الف) نظریه اکثریت: در مورد عوارض کسب و پیشه سال 91 (بند 1-13-21) و 93 (14-21 فرمول ذیل آن) اکثریت اعتقاد دارند به جهت اینکه پزشکی و حرف وابسته به آن، جهت ارائه خدمت تخصصی پزشکی به بیماران و معالجه آنها اقدام می نمایند، لذا از عنوان کسب و پیشه خارج میباشند و تعیین عوارض نسبت به کسب و پیشه به صورت مطلق و تحت شمول قرار دادن پزشکان و حرف وابسته به آنها در زمره کسب و پیشه خلاف موازین قانونی و قابل ابطال به نظر میرسد.
ب) نظریه اقلیت: اقلیت اعتقاد دارند تعیین عوارض برای مشاغل از جمله پزشکان و حرف وابسته به آنها منع قانونی ندارد و قابل ابطال به نظر نمی رسد.
هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق به شرح ذیل مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات تخصصی
طبق رای شماره 464-26/10/1390 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در مقابل ارائه خدمات به مطب پزشکان متخصص و عمومی و دندانپزشکان وضع عوارض مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص داده نشده است بنابراین تعیین و تصویب بهای خدمات نسبت محل فعالیت پزشکان و حرف وابسته در مصوبات مورد شکایت (بندهای 99، 100، 101، 104 و 105 از جدول شماره 2 در سال 1391، بندهای 1، 11 و 21 در سال 1392، بند 7-21 و بند 35 از جدول مرتبط با سازمان نظام پزشکی و ماده 73-21 در سال 1394) مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات نبوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف 20 روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
جباری- رئیس هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری