هیات تخصصی اداری و امور عمومی
شماره پرونده: ه- ع/ 96/ 972 دادنامه: 9709970906010240 تاریخ: 30/7/97
شاکی: آقای علی سلطانی فرد
طرف شکایت: سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، کمیسیون تقسیم اسناد قزوین و اداره ثبت اسناد قزوین
موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال بند 2 کد 744 مجموعه بخشنامه ثبتی 2- ابطال ماده 1 صورتجلسه شماره (1) مورخ 14/5/94 کمیسیون تقسیم اسناد قزوین 3- ابطال ماده (3) صورتجلسه شماره 2 مورخ 26/10/94 کمیسیون تقسیم اسناد قزوین
متن مقرره مورد شکایت: بند 2 کد 744 مجموعه بخشنامه ثبتی: «2- دفاتر اسناد رسمی مجازند اسناد ارجاعی هر یک از مراجع مزبور را که قبلاً از طریق کمیسیون تقسیم اسناد کسب مجوز نموده اند، تنظیم نمایند.» ماده 1 صورتجلسه مورخ 14/5/94: «در تنظیم اسناد مشمول این مصوبه، دفاتر اسناد رسمی صرفاً مجاز به ثبت اسناد ارجاعی هر یک از مراجع مزبور که قبلاً از طریق کمیسیون تقسیم اسناد اعلام شده میباشند.» ماده (3) صورتجلسه شماره 2 مورخ 26/10/94: «کلیه دفاتر اسناد رسمی مستقر در شهرستان قزوین در صورتی مجاز به تنظیم اسناد دولتی میباشند که فقط از طرف کانون سر دفتران به آنان ارجاع شده باشد.»
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: شاکی موارد مورد شکایت را مغایر ماده یک قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر رسمی مصوب 24/5/1385 و همچنین ماده یک آییننامه اجرایی قانون مذکور دانسته و بیان داشته قانونگذار شرایط تنظیم سند را، دریافت دلایل مالکیت و پاسخ از اداره ثبت محل به منظور تطبیق سند نام برده است و از آنجا که در مصوبات مورد شکایت تکالیف و تشریفات جدیدی مبنی بر اخذ مجوز از کمیسیون تقسیم اسناد به سر دفتر داران تحمیل شده است، خلاف قانون و مغایر با هدف قانونگذار میباشد. از طرفی ماده 8 قانون یاد شده کلیه قوانین و مقررات مغایر با قانون را از تاریخ تصویب قانون لغو کرده است که این ماده نیز با تشریفات وضع شده توسط طرف شکایت مغایرت دارد و در تعارض است. لذا با توجه به اینکه اهداف قانون تسهیل تنظیم اسناد حذف تشریفات و احصاء موارد لازم بوده است و این امر در بند 2 کد 744 مجموعه بخشنامه های ثبتی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و ماده یک صورتجلسه شماره یک مورخ 14/5/1394 و ماده 3 صورتجلسه شماره 2 مورخ 26/10/1394 کمیسیون تقسیم اسناد قزوین رعایت نشده است. درخواست ابطال آن را داشته است. همچنین شاکی به موجب لایحه شماره 1470 - 24/7/1396 نقض رای شماره 299 - 9/5/1396 دادگاه انتظامی سردفتران را از موارد درخواست خود خارج کرده است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: علی رغم ابلاغ نسخه ثانی شکایت پاسخی واصل نشد.
نظریه تهیه کننده گزارش: سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و کانون سر دفتران و دفتر یاران استان قزوین بر اساس اختیارات حاصله از مصوبه شماره 27737/1 - 1/12/1356 هیات وزیران که ناظر بر نحوه تقسیم و توزیع عادلانه ثبت اسناد دولتی است اقدام به وضع مصوبات مورد شکایت کرده اند. این مقررات و ضوابط مغایر با قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی و آییننامه اجرایی آن نیست چرا که احکام مندرج در قانون مذکور در مقام تکلیف سر دفتران و دفتر یاران در نحوه تنظیم و ثبت انواع اسناد رسمی در دفاتر اسناد رسمی آمده است و اساساً متفاوت از تکالیف مقرر برای مقامات و کمیسیون ذی صلاح در مصوبه شماره 27737/1 - 1/12/1356 هیات وزیران است. لذا استناد شاکی به ماده یک و همچنین ماده 8 قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی مبنی بر لغو کلیه مقررات و قوانین مغایر با این قانون نیز فاقد وجاهت قانونی است. بنابراین نظر به مراتب مصوبات مورد شکایت در حدود اختیارات مقام واضع بوده و مغایر با قانون نمیباشد. تهیه کننده گزارش: برازنده
نظر هیات تخصصی اداری و امور عمومی در خصوص ماده 3 صورتجلسه شماره 2 مورخ 26/10/94 کمیسیون تقسیم اسناد قزوین:
نظریه هیات تخصصی:
اکثریت: مصوبه موضوع شکایت مغایر با قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی نبوده ؛ زیرا بر اساس اختیارات حاصله از مصوبه شماره 27737/1 مورخ 1/12/56 هیات وزیران که ناظر بر نحوه تقسیم و توزیع عادلانه ثبت اسناد دولتی است، اقدام به وضع مصوبه نموده است و مصوبه مذکور مطابق دادنامه شماره 146 الی 149 - 14/4/1383 صادره از هیات عمومی ابطال نگردیده است ؛ لذا مقرره را خارج از حدود اختیارات و مغایر قانون ندانسته و عقیده بر عدم ابطال آن داشتند.
اقلیت (5 نفر): اساساً کمیسیون تقسیم اسناد اختیار تفویض اختیار به کانون سر دفتران را نداشته و رییس کانون یکی از اعضا کمیسیون میباشد. لذا مصوبه خارج از حدود اختیار بوده و قابل ابطال میباشد. سید کاظم موسوی رئیس هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری ختم رسیدگی را اعلام و با استعانت از خداوند متعال به شرح ذیل مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت شاکی مبنی بر ابطال بند 2 کد 744 مجموعه بخشنامه ثبتی و ابطال ماده 1 صورتجلسه شماره 1 مورخ 14/5/94 کمیسیون تقسیم اسناد قزوین، نظر به اینکه سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و کانون سردفتران و دفتر یاران قزوین بر اساس اختیارات حاصله از مصوبه شماره 27737/1 مورخ 1/12/56 هیات وزیران که ناظر بر نحوه تقسیم و توزیع عادلانه ثبت اسناد دولتی است، اقدام به وضع مصوبه نموده و مصوبه مذکور مطابق دادنامه شماره 146 الی 149 - 14/4/1383 صادره از هیات عمومی ابطال نگردیده است مغایرتی با قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی و آییننامه اجرایی آن نداشته لذا شکایت واصله در این خصوص غیر وارد تشخیص و مستنداً به بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد آن صادر میگردد. رای صادره ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رییس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
سید کاظم موسویرئیس هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری