بسمه تعالی
هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: ه- ت/ 0200023 (0106437)
شماره دادنامه سیلور: 140231390000732443 تاریخ:24/03/1402
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
طرف شکایت: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 1400/253270 مورخ 1400/11/12 مدیر کل امور اداری و منابع انسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خطاب به ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به خواسته ابطال بخشنامه شماره 1400/253270 مورخ 1400/11/12 مدیر کل امور اداری و منابع انسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خطاب به ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
پیرو مذاکرات انجام شده با سازمان اداری و استخدامی کشور و اعلام موافقت شفاهی سازمان مذکور، خواهشمند است نسبت به برقراری فوق العاده ویژه موضوع بند (10) ماده (68) قانون مدیریت خدمات کشوری تا سقف 35% برای کارکنان مشمول برابر مقررات اقدام فرمائید. بدیهی است برقراری فوق العاده مذکور منوط به تامین اعتبار فوق العاده مذکور از محل صرفه جویی و منابع داخلی استان و اخذ موافقت ذیحساب محترم میباشد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- بر اساس تصویب نامه شماره 138091/ت 50000 مورخ 93/11/15 هیات وزیران کیفیت و کم و کیف فوق العاده مذکور عنوان شده است صدور و ابلاغ بخشنامه معترض عنه موجب گردیده که علاوه بر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ادارات کل فرهنگ و ارشاد استان ها نسبت به اصلاح احکام حقوقی کارکنان مشمول (رسمی، پیمانی و قراردادی) در خصوص فوق العاده ویژه بر مبنای محاسبه 35 درصد و پرداخت آن بدون رعایت شرط اخیر در بند (1) تصویب نامه هیات وزیران اقدام نمایند وزارت خانه مذکور مرجع ذی صلاح قانونی برای صدور مجوز افزایش فوق العاده ویژه نمیباشد.
2- مطابق جزء (3) بند (الف) تبصره (13) قانون بودجه سال 1401 کل کشور، در سال جاری صدور هرگونه مجوز جدید جهت افزایش حقوق و مزایای مستمر و فوق العاده ها و نظایر آن توسط مراجع ذی ربط از جمله شورای حقوق و دستمزد موضوع ماده 74 قانون مدیریت خدمات کشوری و هیات وزیران تحت عنوان از محل هر نوع اعتبار ممنوع است. لذا بخشنامه مزبور موضوع شکایت مغایر با قوانین یاد شده و خارج از حدود اختیارات واضع میباشد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
از طرف شکایت (خوانده) پاسخی واصل نگردید.
در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع، ادعای مغایرت با شرع در خصوص مصوبه موضوع شکایت نشده است.
نظریه تهیه کننده گزارش:
1- در بخشنامه مورد شکایت، به مذاکرات انجام شده با سازمان اداری و استخدامی کشور و اعلام موافقت شفاهی سازمان مزبور جهت برقراری فوق العاده ویژه تا 35 درصد در ادارات کل مشمول بخشنامه استناد گردیده که اصولاً موافقت شفاهی نمی تواند مستند صدور بخشنامه مزبور باشد.
2- با عنایت به این که به موجب تصویب نامه شماره 138091 /ت 50000ه مورخ 1393/11/15 که به استناد بند 10 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری به تصویب هیات وزیران رسیده پرداخت سقف سی و پنج درصد فوق العاده ویژه را به شرطی مجاز دانسته که متوسط پرداختی به کارکنان دستگاه از شصت درصد سقف تعیین شده تجاوز ننماید، بنا بر این شصت درصد 35 درصد معادل 21 درصد میگردد که بخشنامه مورد شکایت به لحاظ عدم تاکید بر شرط مزبور در مغایرت با تصویب نامه هیات وزیران میباشد.
3- بند 10 ماه 68 قانون مدیریت خدمات کشوری مقرر نموده که در موارد خاص با توجه به عواملی که در این بند به صورت تمثیلی ذکر شده با پیشنهاد سازمان اداری و استخدامی کشور و تصویب هیات وزیران فوق العاده ویژه برای حداکثر 25 درصد از مشاغل در برخی از دستگاه های اجرایی تا سقف پیش بینی شده در بند مذکور برقرار گردد که در تصویب نامه شماره 138091 / ت 50000ه مورخ 1393/11/15 این روند تصویب رعایت گردیده لیکن اقدام وزارت کشور در صدور بخشنامه مورد شکایت (مغایر با تصویب نامه فوق) بدون این که روند اصلاح تصویب نامه مزبور رعایت گردد خارج از حدود اختیارات مرجع وضع بخشنامه بوده است.
4- لازم به ذکر است در جزء (3) بند «الف» تبصره (12) قانون بودجه سال 1401 کل کشور مقرر گردیده است: «در سال 1401 صدور هر گونه مجوز جدید برای افزایش حقوق و مزایای مستمر و فوق العاده ها و نظایر آن توسط مراجع ذی ربط از جمله هیاتهای امناء مجامع عمومی شرکتها و موسسات غیر خصوصی (به استناد اختیار مندرج در قانون تجارت)، شورای حقوق و دستمزد موضوع ماده (74) قانون مدیریت خدمات کشوری و هیات وزیران تحت هر عنوان و از محل هر نوع اعتبار خارج از افزایشهای فوق الذکر ممنوع است. «لیکن در بند 4 ماده واحده قانون اصلاح قانون بودجه سال 1401 کل کشور و ترمیم حقوق کارکنان و بازنشستگان کشوری و لشکری» مصوب 1401/08/08 مقرر گردید:
«فوق العاده ویژه موضوع بند (10) ماده (68) قانون مدیریت خدمات کشوری مشمول جزء (3) بند «الف» تبصره (12) قانون بودجه سال 1401 کل کشور نمیباشد.»
با توجه به بند فوق امکان افزایش فوق العاده ویژه دستگاههای اجرایی فراهم شده لیکن هر گونه افزایش باید با تصویب مراجع ذی صلاح صورت پذیرد. لازم به ذکر است افزایش فوق العاده ویژه در بند 13 دستورالعمل اجرایی قانون اصلاح قانون بودجه سال 1401 کل کشور و ترمیم حقوق کارکنان و بازنشستگان کشوری و لشکری منوط به تائید شورای حقوق و دستمزد و تصویب هیات وزیران شده است که البته هر چند که در رای اخیر هیات عمومی دستورالعمل مزبور ابطال شده ولیکن با توجه به سایر قوانین از جمله ماده 74 و بند 10 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری تائید و تصویب مراجع ذی صلاح فوق در این زمینه قطعاً ضرورت دارد.
با عنایت به مراتب فوق بخشنامه مورد شکایت مغایر قانون و خارج از حدود اختیار مرجع وضع آن میباشد و پیشنهاد ابطال آن از تاریخ تصویب وفق مقررات است.
ولکن با توجه به اینکه ضرورت دارد نماینده حقوقی خوانده دعوت شوند از آن حیث که پاسخی ارائه نکرده اند در خصوص ابهامهای موجود و پاسخ به سئوالات مطروحه پاسخ دهند:
1- آیا مصوبه مزبور بدون مصوبه هیات وزیران است و یا اینکه مصوبه هیات وزیران را دارد؟
2- آیا فوق العاده مزبور برای کلیه کارکنان دستگاه مزبور است یا بعضی کارکنان؟
3- فوق العاده بند 10 ماده 68 موضوع مصوبه آیا سابق بر اینکه در سال 1393 از سوی هیات وزیران مصوب شده بود برای کارکنان دستگاه مزبور (وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی) اختصاص پیدا کرده یا نکرده است.
4- اگر سابقاً اختصاص یافته و پرداخت شد علت تصویب مجدد وزارت خانه مزبور به نحوه مزبور چه میباشد.
تهیه کننه گزارش:
خیرعلی نیکزاد
پرونده شماره ه- ع/ 0200023 مبنی بر درخواست ابطال بخشنامه شماره 1400/253270 مورخ 1400/11/12 مدیر کل امور اداری و منابع انسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص برقراری فوق العاده ویژه در جلسه مورخ 1402/03/07 با حضور نمایندگان وزارت فوق الذکر مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضای هیات به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری:
اولاً: در تصویب نامه شماره 138091/ت 50000 ه- مورخ 1393/11/15 با برقراری فوق العاده ویژه مشاغل تخصصی موضوع بند 10 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری برای کارکنان مشمول تا سی و پنج درصد حقوق و فوق العاده های مستمر موافقت شده بخشنامه مورد شکایت نیز متضمن حکمی مبنی بر تجاوز از سی و پنج درصد مقرر در تصویبنامه فوق نمیباشد.
ثانیاً: عبارت «تا سقف 35 % برای کارکنان مشمول برابر مقررات» در بخشنامه مورد شکایت مبین مقید بودن، متن نامه ابلاغی به مقررات از جمله تصویبنامه شماره 138091/ت 50000 ه- مورخ 1393/11/15 و کلیه شرایط تصویبنامه مزبور میباشد.
ثالثاً: در قسمت اخیر بخشنامه برقراری فوق العاده مذکور را منوط به تامین اعتبار و اخذ موافقت ذیحساب نیز نموده است.
با عنایت به مراتب فوق بخشنامه شماره 1400/253270 مورخ 1400/11/12 اداره کل امور اداری و منابع انسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قابل ابطال تشخیص داده شده.
این رای به استناد بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است./ط
علی اکابری
رئیس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری
نظریه اقلیت (1 نفر):
با توجه به ابهام های موجود امکان اتخاذ تصمیم وجود ندارد.