تاریخ دادنامه قطعی: 1395/01/31
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: خسارت تاخیر نسبت به عواید حاصل از سهم الشرکه، در صورت جمع تمامی شرایط لازم، قابل مطالبه است؛ زیرا سود سهمی خواهان از سهم الشرکه که به عنوان سرمایه ایشان در شرکت است، خسارت محسوب نشده و دریافت خسارت تاخیر آن، مشمول عنوان خسارت از خسارت نمی گردد.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و دوم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/01/31 - 14 : 21 قاضی: احمد حضرتی قاضی: سعید جنتی
خلاصه جریان پرونده
فرجام خواه دادخواستی به طرفیت فرجام خوانده به خواسته الزام خوانده به پرداخت خسارت تاخیر تادیه عواید (سود ویژه) شرکت خوانده از 86/7/1 لغایت زمان پرداخت و اجرای دادنامه شماره --- را مقوم به 51 میلیون ریال را تسلیم مجتمع قضایی شهید باهنر تهران نموده و طی آن خلاصتا اظهار داشته خواهان مالک 20 % سهام شرکت میباشد که به لحاظ اراده غیرقانونی مدیرعامل شرکت از سال 1386 ، از استفاده از سود ویژه و عواید مربوطه محروم شده است، با طرح دعوی در آن خصوص، شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران به موجب دادنامه شماره --- - 93/8/20 شرکت خوانده را به پرداخت مبلغ / 1/135/514/771 ریال در حق وی (خواهان) محکوم و رای صادره قطعی و در مرحله اجرا میباشد، نظر به اینکه خسارت تاخیر تادیه عواید شرکت مطالبه نشده و طبق ماده 21 اساسنامه، درآمد شرکت در پایان هر سال مالی باید بین شرکاء تقسیم میگردید که این امر محقق نشده، لذا ابتدای زمان درخواست خسارت تاخیر تادیه، پایان اولین سال مالی لغایت تا زمان پرداخت و اجرای دادنامه مورد تقاضا میباشد، درخواست صدور حکم به شرح خواسته مینماید، خواهان: 1 - کپی کارت ملّی خود - 2 - کپی روزنامه رسمی شرکت - 3 - سه برگ کپی اظهارنامه های ارسالی خواهان به بازرس اصلی و مدیرعامل و سهامدار و عضو هیات مدیره شرکت پیرامون شرح خواسته و اعلام و اظهار به هر کدام از آنها - 4 - کپی اساسنامه شرکت به شماره 244943 - 84/2/17 - 5 - کپی اظهارنظر هیات سه نفره کارشناسان رسمی در پرونده کلاسه --- شعبه --- حقوقی تهران - 6 - کپی از دادنامه شماره --- - 93/8/20 صادره شعبه --- دادگاه (عمومی) حقوقی تهران متضمن محکومیت شرکت تولیدی عقیق بتن آریا به پرداخت 1/135/514/771 ریال بابت سود ویژه سهمی خواهان از مهر ماه 86 لغایت پایان سال 90 بابت اصل خواسته و خسارات دادرسی از قبیل حق الزحمه کارشناس و هزینه دادرسی و حق الوکاله و همچنین صدور قرار ردّ دعوی برای سود مطالبه شده بعد از سال 90 در حق آقای م. الف.د. را پیوست عرضحال خود نموده است، با ارجاع مورّخ 93/11/28 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران عهده دار رسیدگی و طرفین به دادرسی دعوت شده اند، جلسه مورّخ 94/7/13 با حضور خواهان و وکیل ایشان آقای علی ح.خ. و وکیل شرکت منحله عقیق بتن آریا با مدیریت تصفیه آقای سیدخلیل عبدالحسین برقانی (خانم سپیده سیف پور) تشکیل و وکیل خواهان مطالب خود را به شرح دادخواست تقدیمی عنوان داشته است، وکیل خوانده (خانم سیف پور) لایحه ای داده و به موجب آن با پیوست کردن کپی روزنامه رسمی متضمن منحل گردیدن شرکت از 92/9/13 و انتخاب آقای سیدخلیل عبدالحسین برقانی به سمت مدیر تصفیه اجمالا اظهار داشته به موجب روزنامه رسمی مورّخ 92/12/4 شرکت منحل گردیده و پس از تاریخ انحلال رسمی شرکت دعوی فعلی به طرفیت آن فاقد محمل قانونی میباشد و با استناد به مادتین 2 و 76 قانون آیین دادرسی مدنی و تبصره های آن و وحدت ملاک از مواد 419 و 209 قانون تجارت و با اشاره به نظریه مشورتی 7/92/555 - 92/3/26 درخواست صدور قرار ردّ دعوی نموده و ماهیتا نیز دفاع نموده و خلاصتا گفته خواسته اصلی خواهان از نوع دین نمیباشد و مشمول خسارت تاخیر تادیه نیست و بر فرض ناصواب استحقاق دریافت خسارت تاخیر نیز مطالبه آن از تاریخ فوق فاقد مبنای قانونی است، از طرفی سود متعلق به سهم الشرکه خواهان تدریجی حاصل شده و...... لذا مبنای مطالبه از بدو ورود به شرکت دارای اشکال است و با ایراداتی به رای مورد استناد به اینکه بدون در نظر گرفتن بند الف ماده 11 اساسنامه و صلاحیت اختصاصی مجمع عمومی عادی سهامداران در تعیین سود و زیان شرکت صادر گردیده، اضافه نموده خواهان رئیس هیات مدیره و مسئول دعوت مجمع عمومی بوده و عدم تشخیص سود و زیان و تقسیم آن معلول تقصیر وی بوده است و در پایان گفته در اینخصوص شرکت امتناع موضوع ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی را انجام نداده است، وکیل خواهان در قبال لایحه تقدیمی وکیل خوانده می گوید در قبال لایحه فوق اظهارات خویش را طی لایحه ای تقدیم دادگاه خواهد کرد و وکیل خوانده نیز دفاعیات خود را همسو با مطالب مندرج در لایحه تقدیمی تکرار کرده و در پایان گفته مطالبه خسارت تاخیر تادیه (سود) از سود مطالبه ربح مرکب و فاقد مبنای قانونی و مخالف نظرات شورای نگهبان و ماده 522 بوده و محکوم به ردّ است، دادگاه به منظور دریافت لایحه تکمیلی طرفین پرونده را مقید به وقت نظارتی مینماید، وکیل خواهان (آقای علی ح.خ.) در تاریخ 94/7/15 لایحه در 4 برگ به انضمام 13 صفحه کپی را تسلیم شعبه رسیدگی کننده نموده و طی آن اجمالا و در مورد ایراد شکلی وکیل خوانده گفته، از تاریخ انحلال شرکت تا خاتمه امر تصفیه، شخصیت حقوقی شرکت جهت انجام امور مربوط به تصفیه باقی خواهد ماند و طی توضیحاتی که در همین ارتباط داده اظهار داشته دعوی باید به طرفیت اصیل مطرح گردد مگر در جایی که اصیل محجور است و در ماهیت نیز خلاصتا اینکه پس از ذکر مواردی از نحوه اقدام خوانده در شرکت برای مخفی نگهداشتن سهم موکل از درآمد سالیانه، چگونگی رسیدگی شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی و استحقاق موکلش از سود را تشریح و مدارکی در همین ارتباط پیوست نموده و مدافعات وکیل خوانده در تعلق خسارت تاخیر تادیه را دارای هیچ خصوصیتی ندانسته است، دادگاه بدوی در وقت فوق العاده پرونده را تحت نظر قرار داده و با اعلام ختم دادرسی رای خود را طی شماره 1101 - 94/8/26 انشاء نموده است، به موجب دادنامه مذکور دادگاه پس از ذکر مشخصات طرفین و مقدمات رای، با نظر به اینکه در دادنامه استنادی خواهان میزان سود شرکت از مهر ماه سال 86 لغایت پایان سال 90 تعیین و پس از آن بدلیل عدم تصویب اسناد مالی و تنظیم ترازنامه امکان تعیین سود وجود نداشته و در مانحن فیه خواسته خواهان مطالبه خسارت تاخیر تادیه سود متعلقه بر اساس آن دادنامه میباشد، و از آنجا که وفق مقررات ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی در مطالبه خسارت بر خسارت قابلیت استماع را ندارد و توجها به اینکه تاریخ پرداخت سود مشخص نمیباشد، لذا مستندا به ماده فوق الذکر و ماده 1257 قانون مدنی و ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر بیحقی خواهان صادر و اعلام نموده است، این رای در تاریخ 94/9/14 به وکیل خواهان ابلاغ گردیده است، آقای علی ح.خ. به وکالت از آقای م. الف.د. در تاریخ 94/10/14 از این رای فرجام خواهی مینماید، دفتر دادگاه بدوی پس از دریافت دادخواست فرجامی و ثبت آن اقدامات قانونی معمول و با دریافت پاسخ فرجام خوانده (آقای سیدخلیل عبدالحسین برقانی - مدیر تسویه(مدیرتصفیه) شرکت منحله عقیق بتن آریا) به شرح لایحه تسلیمی پرونده را به دفتر کل دیوان عالی کشور ارسال نموده است، با ارجاع پرونده به شعبه --- دیوان عالی کشور و ثبت آن به کلاسه --- گزارش پرونده به نحو فوق توسط عضو ممیز تهیه گردیده است، مفاد دادخواست فرجامی و لوایح تقدیمی و مدارک ابرازی طرفین همزمان با مشورت مورد مطالعه هیات شعبه قرار خواهد گرفت. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای حضرتی عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد.
در خصوص فرجام خواهی آقای م. الف.د. با وکالت آقای علی ح.خ. به طرفیت شرکت تولیدی شیمیایی عقیق بتن آریا با مسئولیت محدود (به شماره ثبت 244943 ) در حال تصفیه با مدیریت تصفیه آقای سیدخلیل عبدالحسین برقانی از دادنامه شماره --- مورّخ 94/8/26 صادره شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن دعوی تقدیمی فرجام خواه به طرفیت شرکت تولیدی شیمیایی عقیق بتن آریا با مدیریت آقای سیدخلیل عبدالحسین برقانی به خواسته الزام خوانده به پرداخت خسارت تاخیر تادیه عواید (سود ویژه) شرکت خوانده از 86/7/1 لغایت زمان پرداخت و اجرای دادنامه به شماره 980 منجر به صدور حکم بر بیحقی خواهان گردیده، بنا به مندرجات پرونده و امعان نظر جامع اوراق آن و توجیهات آتی الذکر وارد و موجه میباشد، مطالبه خسارت تاخیر در پرداخت مبلغ معیّن ناشی از مطالبه سود ویژه به شرح انعکاس یافته در پرونده در صورت دارا بودن جمیع جهات و سایر شرایط بر اساس مقررات ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی بلااشکال میباشد، سود ویژه (عواید) موضوع سود سهمی خواهان از سهم الشرکه به عنوان سرمایه خواهان در شرکت شیمیایی عقیق بتون آریا را نمیتوان در زمره خسارت احتساب نمود، استدلالی در رای صادره راجع به اینکه سود مذکور خسارت است مشهود نبوده و بدون توجیهات موجهه از قاعده کلی عدم امکان مطالبه خسارت بر خسارت انشاء رای صورت پذیرفته است، وکیل مدافع شرکت فرجام خوانده نیز در لایحه تقدیمی 94/7/13 عمدتا رای استنادی قطعیت یافته را تحلیل و وجه مطالبه شده را ربح مرکب یعنی ربح اندر ربح تعریف و با این توجیه خواهان را مستحق مطالبه ندانسته اند و در صورتی که وکیل خواهان وجهی (ربح مرکب) نخواسته است، وکیل خوانده در قسمت دیگری از لایحه خود گفته بر فرض ناصواب استحقاق دریافت خسارت تاخیر، این موضوع منوط به مطالبه دائن و از آن تاریخ میباشد به عبارتی مطالبی راجع به مبدا استحقاق و عدم استحقاق از تاریخ ادّعایی بیان کرده است، با نظر به مراتب و جمیع جهات انعکاس یافته در پرونده دادگاه محترم رسیدگی کننده تحقیقاتی در خصوص مورد معمول ننموده است تا مشخص گردد خوانده ای که ملزم شده و به عبارتی اجبارا متعهد به تادیه مبلغ معین و مقرر در دادنامه استنادی که بنا به ادّعای وکیل خواهان قطعی شده و در جریان اجرا قرار دارد را کلا یا جزئا پرداخت ننموده و در اینخصوص آیا وجه مذکور در دادنامه تادیه گردیده یا خیر و بررسی دقیق و قانونی پیرامون زمان شروع استحقاق معمول نداشته است، اقتضاء داشت با تعیین وقت دادرسی و دعوت طرفین و وکلاء هر کدام با اخذ توضیحات دقیق از وکیل خواهان در احتساب زمان و منشا مطالبه اخذ و مدافعات وکیل مدافع خوانده نیز موجها دریافت و با در نظر گرفتن عمومات ماده 228 قانون مدنی و مقرره در ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی دریافت و پرونده استنادی و اجرایی آن مطالبه و خلاصه مفید و قابل بهره برداری از آن تهیه و از اوراق مورد لزوم کپی تهیه و آخرین وضعیت قضایی انعکاس و در ادامه وضعیت اجرای دادنامه دقیقا روشن و میزان وجهی که باقیمانده تعیین و مبدا مطالبه خسارت تاخیر موّجها بررسی و بنا به تجویز ماده 199 قانون اخیرالذکر علاوه بر رسیدگی به دلایل طرفین دعوا، هر گونه تحقیق یا اقدامی که برای کشف حقیقت لازم باشد را انجام و بواسطه رسیدگی معموله و اقدامات انجام شده و نتایج حاصله از تحقیقات اخیر رای شایسته صادر گردد، نظر به اینکه مراتب مذکور در رای فرجام خواسته رعایت نگردیده مستندا به بندهای 5 از ماده 371 و الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجام خواسته پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده (شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران) ارجاع مینماید.
شعبه بیست و دوّم دیوان عالی کشوررئیس شعبه: سعید جنتی عضو معاون: احمد حضرتی