تاریخ دادنامه قطعی: 1393/09/18
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: بلا تکلیف گذاشتن زوجه جوان، عدم تهیه مسکن و اثاث البیت مناسب، از جهات بارز تحقق عسر و حرج است.
خانم م. خ. با وکالت آقای ع. ج. دادخواستی به طرفیت آقای ع. م. و به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به لحاظ عسر و حرج زوجه و عدم پرداخت نفقه بیش از 6 ماه و ترک زندگی تقدیم کرده و توضیح داده است به موجب سند رسمی به شماره ترتیب...مورخ 1390/03/17 دفتر ثبت ازدواج شماره...حوزه ثبت ش. موکله به عقد ازدواج دائمی خوانده درآمده است و کیله شروط ضمن عقد را پذیرفته و امضاءکرده است دو سال است خوانده بدون عذر موجه شهر محل سکونت خود را ترک کرده و در طول این مدت هیچگونه نفقهای به موکله نپرداخته و هزینه زندگی و تحصیل دانشگاه ایشان به عهده مادرشان میباشد به لحاظ اینکه دو سال است از او خبری نشده و نفقهای نپرداخته موکله در عسر و حرج قرار گرفته لذا درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش را دارم مستندات پیوست دادخواست وکالتنامه، فتوکپی سند رسمی ازدواج و رای قاضی شورای حل اختلاف ش. در مورد محکومیت زوج به پرداخت نفقه از 1390/04/17 لغایت 1390/12/07 و رای شعبه دوم دادگاه حقوقی ش. و استشهاد محلی میباشد شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی ش. با تعیین وقت رسیدگی در وقت مقرر با حضور وکلای طرفین دعوی تشکیل شده است وکیل خواهان اظهار داشته خواسته به شرح دادخواست میباشد به لحاظ وقوع زوجه در عسر و حرج درخواست صدور حکم طلاق دارم شهود موکل حاضر به ادای شهادت میباشند. وکیل خوانده اظهار داشته اقوام موکل جهت پرداخت نفقه مراجعه نموده و عنوان داشتهاند هرچه دادگاه بگوید که دادگاه حکم بر بیحقی دعوی خواهان در مورد مطالبه نفقه صادر کرده است موکل از شروط ضمن عقد عدول ننموده است و... که وکیل خواهان پرداخت نفقه توسط اقوام خوانده را کذب محض اعلام کرده است. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر و داوران زوجین به شرح صفحات 47 و 50 پرونده نظر خود را جداگانه و مبنی بر عدم توفیق در صلح و سازش زوجین اعلام کردهاند دادگاه با توجه به استناد خواهان به گواهی گواهان قرار استماع گواهی گواهان را صادر و با تعیین وقت رسیدگی به منظور فوق در وقت مقرر دادگاه با حضور وکلای طرفین دعوی و خواهان تشکیل شده از گواهان به اسامی غ. غ. و م. ع.ع. به شرح صفحات 59 - 60 - 61 و 62 پرونده تحقیق کرده است سپس اظهارات وکلای زوجین را استماع نموده و با اعلام ختم رسیدگی به موجب رای شماره --- - 1392/11/28 در خصوص دعوی خواهان به شرح فوق و به خواسته صدور حکم طلاق به لحاظ عسر و حرج زوجه و عدم پرداخت نفقه با احراز رابطه زوجیت دائم فیمابین طرفین دعوی و اینکه داوران در وضعیت فعلی ادامه زندگی را امکانپذیر ندانستهاند و طلاق و جدایی را امری اجتنابناپذیر دانستهاند و اینکه رای بر محکومیت زوج به پرداخت نفقه صادر نشده و گواهان که دو نفر بودهاند گواهی نمودهاند که زوج هیچ مراجعهای نزد زوجه نداشته است و اینکه وکیل زوجه علاوه بر ترک انفاق به لحاظ عسر و حرج درخواست طلاق دارد و وکیل خوانده هر چند مدعی است شهود معارض جهت اثبات اینکه زوجه و زوج صلح نموده و به ادامه زندگی مشترک بپردازند دارند ولی دلیلی برای صدور اظهارنامه برای تمکین زوج در خصوص شروع زندگی مشترک فرستاده باشد وجود ندارد و مسکنی برای زندگی مشترک و شروع زندگی تهیه کرده باشد وجود ندارد و این امور دلیل میشود که زوجه در بلا تکلیفی رها شده و در عسر و حرج قرار گرفته است زیرا اگر قرار باشد زوجه از زوج تمکین کند برای او این مساله میماند که به کجا برود و از زوج در کجا تمکین و ادامه زندگی مشترک بنماید لذا بنا به مراتب موضوع از مصادیق عسر و حرج میباشد و استدلال رای مورد استناد طرفین در شعبه --- دادگاه حقوقی نفقه ایامی که زوجه مطالبه کرده است نیز محکوم به بیحقی شده است چرا که از حق حبس خود استفاده ننموده است لذا با توجه به تاریخ عقد طرفین و اینکه زوجه هنوز در منزل پدرش زندگی میکند دوام زوجیت را موجب وقوع خواهان در عسر و حرج دانسته و به استناد ماده 29 قانون حمایت خانواده و ماده 1130 قانون مدنی و تبصره آن حکم طلاق صادر و خوانده را به مطلقه نمودن خواهان محکوم کرده است و قید نموده طرفین میتوانند به یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق مراجعه و پس از وقوع واقعه مزبور آن را رسما به ثبت برسانند نوع طلاق با توجه به غیرمدخوله بودن زوجه بائن و عده ندارد رعایت شرایط صحت اجرای صیغه طلاق بر عهده مجری صیغه خواهد بود خواهان در این پرونده حقوقی مالی خود را مطالبه نکرده و دادگاه مواجه با تکلیفی نمیباشد چنانچه خوانده حاضر به اجرای صیغه طلاق نشد سر دفتر ثبت طلاق به نمایندگی دادگاه در اجرای صیغه طلاق اقدام خواهد کرد اعتبار حکم طلاق شش ماه از تاریخ ابلاغ رای فرجامی یا انقضای فرجامخواهی است. آقای ع. م. با وکالت آقای ا. ش. نسبت به دادنامه فوقالذکر تجدیدنظرخواهی به عمل آورده است که پس از پاسخ وکیل تجدیدنظرخوانده شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان سمنان در وقت فوقالعاده تشکیل و به موجب رای شماره --- - 1393/04/25 در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای ع. م. با وکالت آقای ا. ش. و به طرفیت خانم م. خ. و نسبت به دادنامه شماره --- - 1392/11/28 شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی ش. که به موجب آن با احراز عسر وحرج زوجه حکم طلاق صادر شده است را با توجه به مندرجات دادخواست بدوی که جهت درخواست طلاق از سوی زوجه عسر و حرج به علت عدم پرداخت نفقه و ترک زندگی مشترک از ناحیه زوج بوده که با توجه به اینکه زوجین تاکنون رسما زندگی مشترک تشکیل ندادهاند و زوجه در منزل پدرش به سرمیبرد بنابراین ترک منزل به عنوان تخلف از شرایط ضمن عقد مصداق ندارد مضافا اینکه زوجه مطالبه مهریه نموده که این امر دلیل بر ناسازگاری مشارالیها دارد و به موجب رای شماره --- - 1392/02/15 صادر شده از شعبه --- دادگاه عمومی ش. در مورد درخواست مطالبه نفقه به لحاظ احراز نشوز و عدم تمکین حکم بر بیحقی صادر شده و دلیل دیگری بر الزام مشارالیه بپرداخت نفقه وخودداری وی از پرداخت آن باشد در پرونده مشاهده نگردید لذا دعوی خواهان را مبنی بر عسر و حرج متکی به دلیل ندانسته و با قبول تجدیدنظرخواهی رای تجدیدنظرخواسته رانقض و حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر کرده است خانم م. خ. با وکالت آفای ع. ج. نسبت به دادنامه یاد شده فرجامخواهی به عمل آورده است که پس از ارسال نسخه ثانی دادخواست فرجامی و ضمایم طی اخطاریه برای فرجامخوانده پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و این شعبه به موجب تصمیم شماره 683 - 1393/07/14 پرونده را جهت پیوست نمودن دادنامه ابلاغ شده به وکیل فرجامخواه اعاده نموده که پس از پیوست اخطاریه راجع به ابلاغ دادنامه دادگاه تجدیدنظر پرونده تکمیلا ارسال شده است لایحه اعتراضیه به هنگام شور قرائت میشود 0 هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل است پس از قرائت گزارش آقای مهدی اسلامی عضو ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 1393/04/25 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان سمنان مشاوره نموده چنین رای میدهد:
فرجامخواهی وارد و پرونده دارای نقص تحقیقاتی است زیرا:ضرورت داشته دادگاه با توجه به جوانی زوجین و انقضای بیش از سه سال از تاریخ وقوع عقد ازدواج دائمی آنان و با توجه به استدلال دادگاه نخستین در مورد وقوع زوجه در عسر و حرج و اینکه زوجین بلا تکلیف هستند با ارجاع امر به واحد مددکاری اجتماعی دادگستری و در غیاب آن مددکار اجتماعی سازمان بهزیستی از مددکار اجتماعی میخواست با دعوت زوجین و استماع اظهارات و توضیحات آنان در مورد علل عدم شروع زندگی مشترک و اختلافات آنان اظهارات و توضیحات زوجین را استماع و بررسی به عمل میآورد که آیا زوج در مدت سه سال عقد رسمی چه اقدام عملی برای تهیه مقدمات و شروع زندگی مشترک به عمل آورده است منزل تهیه نموده و اثاث البیت در شان زوجه را فراهم کرده است نحوه رفتار او قبل از شروع زندگی مشترک با زوجه چگونه بوده است مددکار اجتماعی با تحقیق از زوجین و تحقیقات محلی یا تحقیق از بستگان زوجین نظریه خود را در مورد علل بلا تکلیفی زوجه کتبا اعلام مینمود. سپس دادگاه تجدیدنظر استان با تعیین وقت رسیدگی و دعوت زوجین توضیحات و اظهارات زوجین را منعکس مینمود وقوع عسر و حرج زوجه صرفا در مورد عدم پرداخت نفقه نمیباشد و موارد احصاء شده در تبصره ماده 1130 قانون مدنی حسب صریح ذیل آن مانع از آن نیست که دادگاه سایر مواردی که عسر و حرج زن در دادگاه احراز شود حکم طلاق صادر کند که بلا تکلیف گذاشتن زوجه جوان و عدم تهیه مسکن و اثاث البیت مناسب از جهات بارز آن است که زوجه را در بلاتکلیفی و برزخ قرار میدهد لذا بنا به مراتب به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی رای فرجامخواسته را به لحاظ نقص تحقیقات نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه پنجم دادگاه محترم تجدیدنظر استان سمنان ارجاع میشود.
شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار
قدرت اله طیبی - مهدی اسلامی