هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
شماره پرونده: ه- ع /97/1460 شماره دادنامه: 9809970906010116 تاریخ: 16/4/98
شاکی: آقای مهدی افروزه
طرف شکایت: هیات وزیران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 4 آییننامه اجرایی تبصره ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران موضوع مصوبه شماره 8246/ت 50558 ه- مورخ 29/1/95 هیات وزیران
شاکی دادخواستی به طرفیت هیات وزیران به خواسته ابطال ماده 4 آییننامه اجرایی تبصره ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران موضوع مصوبه شماره 8246/ت 50558 ه- مورخ 29/1/95 هیات وزیران به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
«ماده 4- شهریه مشمولینی که بر اساس ضوابط مندرج در آییننامه آموزشی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی در مقاطع تحصیلی مختلف، حد نصاب نمره را کسب نکرده و مشروط شوند، در آن نیمسال تحصیلی مشمول دریافت شهریه از سوی بنیاد نخواهند شد و پرداخت شهریه مربوط به عهده دانشجو است.»
شاکی در دادخواست تقدیمی بیان داشته « ماده 66 قانون جامع خدمت رسانی به ایثارگران و تبصره آن بنیاد شهید و امور ایثارگران را موظف نموده که نسبت به تامین و پرداخت صد در صد هزینه شهریه کلیه دانشجویان شاهد (همسر و فرزندان شهدا)، جانبازان بیست و پنج درصد و بالاتر و همسر و فرزندان آنها و آزادگان و همسر و فرزندان آنان که در موسسات آموزش عالی غیر انتفاعی غیر دولتی - پیام نور - شبانه دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی و هر موسسه و دانشگاه آموزش عالی شهریه بگیر مورد تایید وزارت علوم و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مشغول تحصیل میباشند اقدام نماید.
و به موجب تبصره ماده 66، تعیین رشته های تحصیلی مورد نیاز، نوع، میزان و شرایط پرداخت هزینه شهریه دانشجویی به موجب آییننامه ای خواهد بود که توسط بنیاد و با همکاری وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید. ماده 4 آییننامه اجرایی تبصره ماده 66 قانون جامع خدمت رسانی به ایثارگران که بیان داشته « شهریه مشمولینی که بر اساس ضوابط مندرج در آییننامه آموزشی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی در مقاطع تحصیلی مختلف، حد نصاب نمره را کسب نکرده و مشروط شوند در آن نیمسال تحصیلی مشمول دریافت شهریه از سوی بنیاد نخواهد شد و پرداخت شهریه بر عهده خود دانشجو است» و به شماره 8246/ت550558 مورخ 25/1/95 به تصویب هیات وزیران رسیده و به شماره 864 مورخ 4/2/95 در روزنامه رسمی انتشار گردیده با اصول حقوقی مغایرت دارد. زیرا در ماده 66 و تبصره آن به هیات وزیران اجازه استثناء داده نشده است و قوه مجریه از اختیارات خود فراتر عمل کرده است. لذا ابطال ماده 4 آییننامه اجرایی مورد تقاضا میباشد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- مغایرت با اصول حقوقی
2- مغایرت با ماده 66 قانون جامع خدمت رسانی به ایثارگران و تبصره آن
3- خروج از حدود اختیارات
در پاسخ به شکایت مذکور، معاون امور حقوقی دولت به موجب لایحه شماره 25066/36819 مورخ 1/3/1398 به طور خلاصه توضیح داده است که: طرف شکایت در لایحه تقدیمی و در مقام دفاع بیان داشته که: مطابق تبصره ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران مصوب 1385 که صراحتاً مقرر گردیده است که میزان و شرایط پرداخت هزینه شهریه دانشجویی به موجب آییننامه مصوب هیات وزیران مورد حکم قرار گیرد لذا حکم عدم امکان دریافت شهریه برای مشمولینی که حد نصاب نمره را کسب نکرده و مشروط می گردند در حدود اختیار مقرر در حکم قانون وضع گردیده و مغایرتی با حکم قانون ندارد.
لازم به ذکر است آراء متعدد صادره از سوی آن مرجع محترم از جمله دادنامه شماره 1930-1929 مورخ 18/1/97 با استناد به تبصره یاد شده بر رعایت حدود اختیارات قانونی توسط هیات وزیران در مفاد آییننامه اجرایی ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران راجع به تعیین میزان شهریه پرداختی از سوی بنیاد شهید تاکید نموده است. لذا رد شکایت مطروحه مورد درخواست است.
چنانچه ادعای مغایرت مقرره مورد اعتراض با موازین شرعی مطرح شده است نظریه شورای نگهبان نوشته شود: ادعای مغایرت با موازین شرعی نشده است.
نظریه تهیه کننده گزارش: نظر به این که به موجب تبصره ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران تعیین میزان - نوع و شرایط پرداخت هزینه شهریه دانشجویی به آییننامه مصوب هیات وزیران واگذار گردیده و آراء شماره های 1046 مورخ 19/10/96 و 1930-1929 مورخ 18/10/97 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مبنی بر عدم ابطال تبصره 2 ماده 3 و 5 آییننامه اجرایی تبصره ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران نیز دلالت بر تجویز تبصره قانونی مذکور به هیات وزیران بوده موید و مبین موضوع میباشد. بنابراین هیات وزیران در حدود جواز قانونی و در حدود اختیارات قانونی اقدام به وضع مقرره مورد شکایت نموده لذا مصوبه معترض عنه، مغایرتی با قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع نبوده و قابل ابطال نمیباشد. تهیه کننده گزارش: ستار مرادی
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت شاکی به طرفیت هیات وزیران به خواسته ابطال ماده 4 آییننامه اجرایی تبصره ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران موضوع مصوبه شماره 8246/ت 50588 مورخ 29/1/95 هیات وزیران، که به موجب آن مقرر گردیده شهریه مشمولینی که بر اساس ضوابط مندرج در آییننامه آموزشی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی در مقاطع تحصیلی مختلف حد نصاب نمره را کسب نکرده و مشروط شوند در آن نیمسال تحصیلی مشمول دریافت شهریه از سوی بنیاد نخواهد بود و پرداخت شهریه به عهده دانشجو خواهد بود. نظر به اینکه به موجب تبصره ماده 66 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران تعیین میزان، نوع و شرایط پرداخت هزینه شهریه دانشجویی به آییننامه مصوب هیات وزیران محول و واگذار گردیده و آراء شماره های 1046 مورخ 19/10/96 و 1930-1929 مورخ 18/10/97 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز بر همین موضوع تاکید داشته و ناظر به تجویز تبصره قانونی مذکور به هیات وزیران بوده لذا هیات وزیران در حدود جواز قانونی و در حدود اختیارات قانونی اقدام به وضع مقرره مورد شکایت و مصوبه معترض عنه مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار مرجع وضع نبوده قابل ابطال تشخیص نمی گردد و لذا رای به رد شکایت شاکی صادر و اعلام میگردد. رای صادره ظرف بیست روز از سوی ریاست محترم دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات محترم به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری قابل اعتراض خواهد بود.
ذبیح اله واحدی - رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری