هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی
شماره پرونده: ه- ع/ 95/1172 دادنامه: 363 تاریخ: 27/12/96
شاکی: آقای نادر حیدری فرزند ناصر
طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 58 بخشنامه شماره 17 امور فنی بیمه شدگان (تنقیح و تلخیص) سازمان مورخ 1/9/95
متن مقرره مورد شکایت: بند 58 بخشنامه شماره 17: بیمه شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزاد مکلفند پس از شروع بیمه، حق بیمه کامل هر ماه را حداکثر تا آخرین روز 2 ماه بعد پرداخت نمایند. چنانچه بین آخرین ماه پرداخت حق بیمه (ابتدای ماهی که حق بیمه پرداخت نگردیده است) تا تاریخ پرداخت مجدد بیش از سه ماه فاصله ایجاد گردد، موضوع قرارداد منعقده از تاریخ قطع پرداخت حق بیمه ملغی محسوب گردیده و ادامه امر بیمه موکول به تسلیم درخواست مجدد، موافقت سازمان و عقد قرارداد جدید با رعایت سایر شرایط مقرر خواهد بود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: اولاً: بند 58 بخشنامه مذکور با بند ب ماده 4 قانون تامین اجتماعی و اصلاحات بعدی آن از جمله ماده واحده قانون اصلاح بند ب و تبصره 3 ماده 4 قانون مزبور مغایرت دارد. ثانیاً: در گذشته بخشنامه های مشابه توسط سازمان صادر شد که برابر آراء شماره 29 - 6/2/95 و شماره 276 - 31/3/88 هیات عمومی ابطال گردید. بدین توضیح: پرداخت حق بیمه قانونی توسط صاحبان صرف و مشاغل آزاد موجد حق مکتسب قانونی آنان به استفاده از مقررات قانون تامین اجتماعی است. از طرف مقنّن حکمی که متضمن باطل بودن سابقه بیمه پردازی در صورت تاخیر در پرداخت حق بیمه انشاء نشده است و از طرفی تصویب مقرره مذکور خارج از حدود اختیارات سازمان در وضع مقررات دولتی میباشد. بنابراین تقاضای ابطال آن را دارد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: مدیر کل دفتر امور حقوقی و دعاوی سازمان پاسخ داد: طبق ماده 8 آییننامه اجرایی قانون اصلاح بند ب و تبصره 3 ماده 4 قانون تامین اجتماعی مصوب سال 66 در خصوص چگونگی تعیین حق بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد با توجه به قانون اصلاح بند ب و تبصره 3 ماده 4: در صورتی که پرداخت حق بیمه از طرف بیمه شده متوقف گردد و بین تاریخ قطع پرداخت و پرداخت مجدد بیش از 3 ماه فاصله ایجاد نشده باشد، بیمه شده میتواند حق بیمه معوقه را پرداخت نماید. در غیر این صورت ارتباط بیمه شده با سازمان قطع و ادامه بیمه وی موکول به تسلیم درخواست مجدد و موافقت سازمان خواهد بود که مفهوم مخالف آن این است که سازمان تکلیفی به دریافت حق بیمه مزبور ندارد و قرارداد از تاریخ قطع ملغی محسوب میگردد. ضمناً وفق رای شماره 410 و 411 - 81 هیات عمومی دیوان تعیین شرایط مربوط به عقد بیمه بین سازمان و صاحبان حرف از وظایف و اختیارات سازمان میباشد و از طرفی در بند 58 دستورالعمل معترض عنه سوابق بیمه پرداختی باطل اعلام نشده بلکه در صورتی که بین آخرین ماه پرداخت حق بیمه تا تاریخ پرداخت مجدد بیش از 3 ماه فاصله ایجاد گردد، این امر موجب لغو قرارداد منعقده شده و ادامه بیمه پردازی مستلزم انعقاد قرارداد جدید خواهد بود. در نتیجه بند 58 بخشنامه شماره 17 امور فنی بیمه شدگان بر اساس ماده 8 آییننامه اجرایی قانون بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد مصوب سال 66 هیات وزیران تنظیم شده و ارتباطی به آراء شماره 29/95 و 276/88 هیات عمومی دیوان ندارد. رد شکایت شاکی مورد استدعاست.
نظریه تهیه کننده گزارش: نظر به این که آراء شماره 276 - 31/3/88 و شماره 29 - 6/2/95 هیات عمومی در خصوص ابطال بند 9 دستور اداری شماره 81/5015 - 7/1/79 و بند 8 دستور اداری شماره 81/5015 - 7/9/79 سازمان تامین اجتماعی میباشد که در مورد حذف سابقه بیمه شدگان به اعتبار بیمه مشاغل آزاد و حرف در صورت تاخیر در پرداخت یا اشتباه مامور سازمان در اخذ حق بیمه در خارج از مهلت مقرر میباشد که هیات عمومی دیوان طی آراء مذکور به لحاظ خارج از حدود اختیار بودن مقرره مذکور رای به ابطال داده است. در حالی که در بند 58 بخشنامه شماره 17 فقط قید شده با ایجاد فاصله بیش از 3 ماه فقط قرارداد لغو میگردد و ادامه آن موکول به درخواست مجدد و عقد قرارداد جدید با رعایت سایر مقررات خواهد بود و هیچگونه مطلبی در مورد حذف سابقه ایجاد شده درج نگردید. به علاوه اینکه بند 58 منطبق با ماده 8 آییننامه اجرایی قانون اصلاح بند ب و تبصره 3 ماده 4 قانون تامین اجتماعی مصوب 29/7/66 هیات وزیران میباشد و از طرفی ماده واحده قانون اصلاح، بند ب هیات وزیران در مورد چگونگی انجام بیمه و مسائل مربوطه اختیار تصویب آییننامه را داده و نسبت به مصوبه مرقوم شکایتی مطرح نشده است. در نتیجه عقیده به رد شکایت شاکی دارم. تهیه کننده گزارش: رحیمی
هیات پس از بحث و بررسی بند 8 بخشنامه شماره 17 را خلاف قانون و قابل ابطال تشخیص نداده است. بنابراین با اعلام ختم رسیدگی به شرح آتی مبادرت به صدور رای گردید.
رای هیات تخصصی
باعنایت به محتوای پرونده، نظر به اینکه بند 58 بخشنامه شماره 17 امور فنی بیمه شدگان (تنقیح و تلخیص) سازمان مورخ 1/9/95 مبانیت و مغایرتی با مقررات و موازین قانونی ندارد و شکایت طرح شده غیر وارد تشخیص گردید، به استناد بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، رای به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. این رای ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است.
نبی الله کرمیرئیس هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری