نحوه اعمال حق طلاق از جانب زوج

خلاصه جریان پرونده:

در تاریخ 1400/05/07 اقای م. ا. به طرفیت همسرش خانم و. ز. و دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق بدلیل ترک زندگی مشترک از سوی خوانده و عدم تمکین وی تقدیم نموده که حسب الارجاع در شعبه *ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد. در جلسه رسیدگی مورخ 1400/07/18 خواهان حضور نیافته ولی طی لایحه تقدیمی مدافعات خود را بیان نموده است. خوانده (زوجه) در دادگاه حضور یافته و اظهار داشت بنده همسر شرعی و قانونی خواهان می باشم از تاریخ 1400/01/01 تاکنون به عنوان مستاجر در منزل ف. ع. در بخش *ان زندگی می کنم و د. ان جزی حوزه قضایی *را دارم. کپی سامانه ثنا محل اقامت بنده در حوزه قضایی *را تایید مینماید. ضمنا مهریه بنده تعیین تکلیف و رای صادر و در مرحله اجرای حکم می‌باشد. و جهیزیه را تحویل گرفتم و در خصوص نفقه معوقه چون حکم تمکین صادر شده خواسته ای ندارم. تقاضای ارجاع امر به کارشناس جهت تعیین نفقه ایام عده و اجرت المثل و نحله را دارم. فاقد فرزند مشترک هستیم بنده حاضر به طلاق نیستم و حاضر به تمکین می باشم. دادگاه ضمن اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره *مورخ 1400/07/20 به لحاظ اقامت خوانده در *به استناد مواد 11 و 26 و 27 قانون ایین دادرسی مدنی قرار عدم صلاحیت خود را به شایستگی محاکم عمومی حقوقی *صادر نموده که پس از وصول پرونده به دادگستری شهرستان *حسب الارجاع در شعبه *حقوقی ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد در جلسه رسیدگی مورخ 1400/08/24 خواهان با ارسال لایحه ای دفاعیات خود را بیان نموده و زوجه خوانده در دادگاه حضور یافته و اظهار داشت حاضر به طلاق و جدایی نیستم لکن اگر زوج اصرار دارد. نفقه ایام عده و اجرت المثل شش سال که با ایشان زندگی کرده ام را میخواهم. دادگاه قرار ارجاع امر بداوری صادر نموده و زوجه را جهت آزمایش بارداری به شبکه بهداشت و درمان *معرفی نموده است. در جوابیه واصله از شبکه یاد شده نتیجه آزمایش بارداری زوجه منفی اعلام گردید. داوران منتخب زوجین هر یک نظریه کتبی خود را که حاکی از عدم حصول سازش بین طرفین بوده تقدیم داشته اند. سرانجام دادگاه پس از اظهار عقیده قاضی مشاور به موجب دادنامه شماره *مورخ 1400/09/30 پس از انعکاس خواسته خواهان و اعلام احراز وجود علقه زوجیت دائم بین طرفین با اعلام اینکه مساعی دادگاه و تلاش داوران در اصلاح ذات البین و ترغیب زوجین به ادامه زندگی مشترک موثر واقع نشده و خواهان همچنان بر طلاق اصرار دارد. لذا با لحاظ نظریه قاضی مشاور و قاعده فقهی الطلاق بید من اخذ بالساق به استناد ماده 1133 قانون مدنی و مواد 24 و 26 و 27 و 28 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 گواهی عدم امکان سازش بین زوجین جهت اجرای صیغه طلاق از نوع رجعی و ثبت رسمی ان صادر نموده و در اجرای ماده 29 قانون حمایت خانواده مقرر داشته که زوجین فرزند مشترکی ندارند و در خصوص مهریه زوجه حکم مقتضی صادر شده است.و در خصوص نفقه معوقه حکم مقتضی صادر شده است.لکن نفقه ایام عده ماهیانه بیست میلیون ریال تعیین میگردد. که زوج مکلف به پرداخت ان به زوجه می‌باشد. و با توجه به ایام زوجیت و جمیع جهات مبلغ هفتاد میلیون تومان بابت اجرت المثل تعیین میگردد. و زوج مکلف به پرداخت ان در حق زوجه می‌باشد. اجرای صیغه طلاق منوط به پرداخت حقوق مالی زوجه می‌باشد. طلاق از نوع رجعی و عده ان سه طهر است. مدت اعتبار گواهی صادره سه ماه از تاریخ ابلاغ رای قطعی یا قطعی شدن رای است. خواهان (زوج) در مهلت قانونی با تقدیم دادخواست نسبت به ان تجدیدنظرخواهی نموده و عمده اعتراض وی در مورد اجرت المثل و نفقه ایام عده تعیین شده می‌باشد. که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده بمرجع تجدیدنظر *وارد رسیدگی شده و جهت تعیین میزان اجرت المثل و نفقه استحقاقی زوجه موضوع را به کارشناس ارجاع نموده و کارشناس منتخب دادگاه به شرح نظریه کتبی تقدیمی میزان اجرت المثل ایام زندگی مشترک زوجه از تاریخ 1393/02/04 لغایت 1398/09/03 (تاریخ تفریق جسمانی) جمعا مبلغ یکصد و پنجاه و شش میلیون و یکصد و پنجاه هزار ریال و نفقه معوقه زوجه از تاریخ 1398/07/01 لغایت پایان سال 1398 از قرار ماهیانه هشتصد و ده هزار تومان جمعا بمبلغ چهل و هشت میلیون و ششصد هزار ریال و از تاریخ 1399/01/01 لغایت پایان سال 1399 از قرار ماهیانه نهصد هزار تومان جمعا بمبلغ یکصد و هشت میلیون ریال و از تاریخ 1400/01/01 تا اجرای حکم ماهیانه بمبلغ ده میلیون ریال تعیین و اعلام نموده است. و متعاقبا طی نظریه تکمیلی مورخ 1400/11/09 میزان اجرت المثل ایام زندگی مشترک زوجه از تاریخ 1393/02/04 لغایت 1398/09/03 را جمعا بمبلغ یکصد و چهل میلیون و چهارصد و پنجاه هزار ریال تعیین و اصلاح نموده است. پس از ابلاغ نظریات کارشناس به طرفین، فقط خواهان به نظریه کارشناس در قسمت مربوط به نفقه معوقه تعیین شده برای زوجه اعتراض نموده و اعلام داشته که طی دادنامه شماره 273 - 99 حکم بر بیحقی ایشان صادر گردیده و زوجه مستحق نفقه نمی‌باشد. و هم چنین به موجب حکم شماره 1042 - 98 به تمکین محکوم شده و استحقاق نفقه را ندارد. سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره *مورخ 1400/12/15 با اعلام اینکه در خصوص نفقه معوقه قبلا رای مقتضی صادر شده و حکم به تمکین زوجه صادر گردیده و ظاهرا تمکین انجام نگرفته لذا نفقه ایام عده شامل نمیشود. و با نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته به استناد ماده 358 قانون ایین دادرسی مدنی حکم به بیحقی تجدیدنظرخوانده در این قسمت صادر نموده و در خصوص اجرت المثل ایام زوجیت با توجه به نظریه کارشناس که از هرگونه تعرضی مصون مانده است.به استناد ماده مرقوم با اصلاح مبلغ اجرت المثل بمبلغ 144/450/000 ریال دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است. دادنامه اخیرالذکر در تاریخ 1400/12/16 به طرفین دعوی ابلاغ شد و زوجه در تاریخ 1400/12/25 با تقدیم دادخواست نسبت به ان فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. دادخواست فرجامی و لایحه جوابیه به هنگام شور قرائت میگردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. ع. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

فرجام خواهی خانم و. ز. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1400/12/15 شعبه *متضمن اصلاح و تایید دادنامه شماره *مورخ 1400/09/30 اصداری از شعبه *که به موجب ان به درخواست زوج (فرجام خوانده) گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق با لحاظ حقوق مالی متعلق به زوجه (فرجام خواه) صادر گردیده است، با توجه به جامع اوراق و محتویات پرونده وارد و موجه نیست. زیرا، زوج فرجام خوانده که متقاضی طلاق همسرش بوده در راستای مقرره ماده 1133 قانون مدنی اختیار دارد. هر وقت که بخواهد با اخذ مجوز از دادگاه و رعایت مقررات شرعی و قانونی و پرداخت حقوق استحقاقی زوجه به صورت نقد همسرش را مطلقه نماید. و مخالفت و عدم رضایت زوجه فرجام خواه در خصوص مورد موثر در مقام نبوده و مانع اجرای طلاق از سوی زوج نخواهد بود. به علاوه در اجرای ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 راجع به حقوق قانونی زوجه شامل مهریه و نفقه معوقه و نفقه ایام عده و اجرت المثل ایام زندگی مشترک در ارای مرقوم تعیین تکلیف و اتخاذ تصمیم به عمل امده است.و چون زوجه سابقا در پرونده جداگانه ای نفقه معوقه خود را مطالبه نموده و به لحاظ عدم تمکین وی حکم بر بی حقی ایشان صادر گردیده و از طرفی حسب دادنامه پیوست پرونده زوجه به تمکین از زوج محکوم گردیده و مستفاد از اظهارات او به شرح منعکس در دادخواست فرجامی تمکینی از سوی مشارالیها انجام نگرفته است.و هم چنین بر اساس نظریه کارشناس که مصون از اعتراض زوجه فرجام خواه باقیمانده میزان اجرت المثل ایام زندگی مشترک تعیینی در دادنامه بدوی مورد اصلاح قرار گرفته است. لذا تشخیص دادگاه بر عدم استحقاق زوجه نسبت به نفقات ایام معوقه و ایام عده و هم چنین اقدام دادگاه به اصلاح رقم اجرت المثل تعیینی در دادنامه بدوی صایب و موجه بوده و اعتراض فرجام خواه در خصوص موارد یاد شده در حدی نیست که خلل و خدشه ای بر استنباط و تشخیص دادگاه وارد و موجبات نقض دادنامه فرجام خواسته را فراهم سازد. بنابراین دادنامه فرجام خواسته با لحاظ مجموع اوراق و محتویات پرونده مطابق موازین شرعی و مقررات قانونی اصدار یافته و از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد موثری بر دادنامه مرقوم مترتب نمی‌باشد. لهذا ضمن رد فرجام خواهی فرجام خواه به استناد مواد 370 و 396 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام میگردد.

رئیس شعبه *: ح. ع.

مستشار: ح. م. ه. مستشار: م. ح. م.