هیات تخصصی استخدامی
شماره پرونده: ه- ع؍ 9900255 شماره دادنامه: 9909970906011146 تاریخ: 2/9/99
شاکی: آقای امید هادی
طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بندهای 3-5 و 1-3-5 و 4-5-6 و 5-5-6 از دفترچه ضابطه استخدامی سازمان تامین اجتماعی
هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی به استناد ماده 14 آییننامه استخدامی آن سازمان، ضوابط برگزاری آزمون و گزینش را تصویب کرده است که شاکی به قسمت هایی از آن ضابطه که ناظر بر چگونگی محاسبه امتیاز نهایی شرکت کنندگان در آزمون های استخدامی میباشد اعتراض دارد.
متن مقررات مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
3-5- عوامل موثر بر امتیاز نهایی آزمون:
الف- 55 درصد امتیاز اولیه آزمون، ب- حداکثر 35 امتیاز مصاحبه، ج: حداکثر 10 امتیاز تجربه
1-3-5- امتیاز تجربه حداکثر به میزان 10 امتیاز به شرح ذیل:
بابت هر ماه خدمت تمام وقت در سازمان در قالب قراردادهای منعقده به استناد آییننامه استخدامی سازمان به استثنای تبصره ماده (20) آییننامه مذکور به میزان یک دهم و حداکثر 10 امتیاز
6- مصاحبه علمی و تخصصی استخدامی...
4-5-6- امتیاز نهایی مصاحبه: امتیاز نهایی مصاحبه برابر است با مجموع امتیاز مصاحبه تقسیم بر تعداد اعضای تیم مصاحبه دارای حق رای با لحاظ ضرایب مربوطه.
5-5-6- حد نصاب پذیرش در آزمون مصاحبه کسب 21 امتیاز معادل 60 درصد از امتیاز کل آزمون مصاحبه میباشد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: دفترچه آگهی های استخدامی سازمان تامین اجتماعی منبعث از ضابطه استخدامی آن سازمان میباشد که هیات مدیره به استناد ماده 14 آییننامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی تصویب کرده است و به موجب آن ضابطه، نحوه محاسبه نمره کل شرکت کنندگان در آزمون استخدامی عبارت است از: (55% نمره آزمون کتبی + 45% نمره مصاحبه + امتیاز سابقه) در حالی که پیشتر به موجب دادنامه شماره 2661-27؍9؍1398 هیات عمومی امتیاز تجربه ابطال شده است ولی سازمان مذکور بدون توجه به دادنامه مزبور در محاسبه امتیاز تجربه و شیوه تعیین امتیاز نهایی آزمون استخدامی سال 1396 به گونه ای اقدام کرده است که حتی علاوه بر کسب امتیاز بالای کتبی که 55% نمره نهایی میباشد با گنجاندن مصاحبه شفاهی (علمی) که 35% کل نمره نهایی را شامل میشود به راحتی دست متصدیان امر برای تضییع حق شرکت کنندگان در آزمون کتبی باز گذاشته شده است که این گونه محاسبه امتیاز نهایی آزمون خارج از حدود صلاحیت و مغایر بند 9 اصل 3 و اصل 28 قانون اساسی است. چرا که سازمان مذکور میبایست با حذف امتیاز تجربه و اعطای وزن بیشتر به نمره کتبی مانع اجحاف در ورود شایستگان و افراد دارای صلاحیت به آن سازمان شود و هرچند در ماده 14 آییننامه استخدامی آن سازمان ورود به خدمت برای افراد از طریق مصاحبه و گزینش پیش بینی شده لیکن با توجه به ماده 15 آییننامه مذکور اعطای امتیاز خاص و تعیین حد نصاب امتیاز مصاحبه علمی وجود ندارد لذا به استناد بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 و با توجه به ارزش های ده گانه سازمان مذکور تقاضای ابطال دستورالعمل سازمان تامین اجتماعی در خصوص اعمال حد نصاب امتیاز مصاحبه و احقاق حق خویش با عطف به ما سبق نمودن حکم ابطال می باشم تا در رشته شغلی خود که به ناحق از آن محروم شده ام پذیرفته و استخدام شوم و برای رفع ابهام داوطلبین از نحوه محاسبه نمره کل خواهان درج در دفترچه آزمون های آتی این سازمان و دیگر دستگاه های اجرایی می باشم.
دفاعیه طرف شکایت: در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل امور حقوقی و قوانین سازمان تامین اجتماعی به موجب لایحه شماره 2757؍99؍7100 مورخ 30؍4؍1399 موارد زیر را اعلام کرده است: 1- در خصوص خواسته شاکی مبنی بر "تقاضای ابطال حد نصاب نمره آزمون مصاحبه در ضابطه استخدامی" لازم به توضیح است شاکی محترم بر خلاف بند ت ماده 80 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری هیچ مستند یا دلیل قانونی یا شرعی ارائه ننمودهاند که نشان دهد این ضابطه بر خلاف قانون یا شرع میباشد لذا بهصرف آنکه در آزمون قبول نشده اند دلیل محکمه پسندی بر غیرقانونی بودن ضوابط استخدامی نیست. از این رو طبق ماده 81 قانون مذکور از موارد رد دادخواست است.2- مستفاد از دادخواست مطروحه شاکی به دنبال اثبات خلاف قانون بودن دستورالعمل معترض عنه نمیباشد بلکه شکایت وی در حقیقت موردی و اعتراض نسبت به نتیجه آزمون و مصاحبه به عمل آمده است.3- مطابق ماده 14 آییننامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی ورود به سازمان از طریق آزمون کتبی و مصاحبه و گزینش و بر اساس اصل شایسته سالاری صورت می پذیرد.ضوابط برگزاری آزمون استخدامی به تصویب هیات مدیره خواهد رسید بنابراین هیات مدیره صلاحیت وضع مقرره را دارا میباشد. 4- بر اساس ماده 44 قانون مدیریت خدمات کشوری، ورود افراد به خدمت در دستگاه های اجرایی با رعایت تشکیلات مصوب و رعایت شایستگی انجام می پذیرد و ورود به خدمت بر اساس شایسته سالاری و احراز توانایی بر انجام مسئولیت های شغلی است و وفق مفاد بند (ت) ماده 15 آییننامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی، دارا بودن دانش و تحصیلات تخصصی و توانایی لازم برای انجام وظایف و مسئولیت های شغلی مورد نظر از شرایط ورود به خدمت در سازمان میباشد.همچنین در بند (ز) ماده 44 قانون مدیریت خدمات کشوری و نیز در تبصره 2 ذیل آن ماده تاکید گردیده دستگاه اجرایی موظف است توانایی داوطلب را برای انجام وظایف و مسئولیت های شغلی احراز نماید.با این وصف سازمان میتواند ضوابط خاص خود را جهت احراز توانایی های داوطلب تصویب نماید.5- ضابطه آزمون استخدامی سازمان تامین اجتماعی مصوب هیات مدیره سازمان اصلاحی سال 1395 میباشد و بر اساس این ضابطه نحوه محاسبه نمره نهایی داوطلبین استخدام در آزمون های استخدامی سازمان تامین اجتماعی عبارت است از: 55% نمره آزمون کتبی + 35% نمره آزمون شفاهی + حداکثر 10 نمره تجربه = نمره نهایی که نمره کتبی عبارت است از نمره خام آزمون کتبی از 100 نمره و پس از آزمون، نمره خام اخذ شده توسط داوطلب ضربدر 55% میگردد. با این وصف فقط 55% نمره خام آزمون به عنوان نمره اصلی آزمون کتبی لحاظ خواهد شد و نحوه محاسبه آزمون مصاحبه (شفاهی) اینگونه است که 5 نفر از نمایندگان سازمان تامین اجتماعی از شخص داوطلب مصاحبه خواهند نمود و هر یک از نمایندگان فوق میبایست در 5 بند (احصاء شده) داوطلب را مورد سنجش و آزمون قرار داده و در هر بند، امتیازی از صفر (بسیار ضعیف) لغایت 7 (عالی) به داوطلب اعطا نمایند. چنانچه داوطلب در هر 5 بند حداکثر نمره عالی (7) را کسب نماید، جمع امتیازات اخذ شده توسط هر مصاحبه کننده به عدد 35 خواهد رسید و پس از آنکه تمامی مصاحبه کنندگان از شخص داوطلب، مصاحبه نمودند حداکثر امتیاز خامی که هر داوطلب میتواند کسب نماید، با توجه به ضرایب، عدد 245 خواهد بود و پس از جمع امتیازات خام، طبق فرمول ذیل، جمع امتیازات از 100 نمره محاسبه میگردد و با اعمال این فرمول، حداکثر امتیاز هر داوطلب به نسبت نمره 100 سنجیده میشود.در آخرین مرحله پس از انجام فرمول مذکور، امتیاز اخذ شده ضربدر 35% خواهد شد و بدین ترتیب نمره نهایی آزمون شفاهی دوطلب معین میشود. با این وصف حداکثر نمره آزمون شفاهی 35 نمره خواهد بود. پس از جمع نمرات کتبی و مصاحبه و تجربه نمره نهایی شخص احراز میگردد.
در نهایت با عنایت به مطالب معروضه لازم به ذکر است، هیات مدیره سازمان بر اساس مفاد صریح مواد 14 و 15 آییننامه استخدامی سازمان و نیز ماده 44 قانون مدیریت خدمات کشوری و تبصره های ذیل آن، صلاحیت وضع ضوابط مورد نظر جهت احراز توانایی های شخص داوطلب با رعایت اصل شایسته سالاری را داراست. از سوی دیگر ضابطه استخدامی سازمان با هیچ مقررات قانونی یا شرعی در تعارض نبوده و صرفاً جهت جذب اشخاص برتر و شایسته وضع گردیده است.
پرونده در هیات تخصصی استخدامی مطرح و مورد رسیدگی قرارگرفت و به اتفاق آراء بند 1-3-5 مقرره مورد شکایت قابل ابطال تشخیص داده شد که به طور جداگانه در مورد آن اظهار نظر میشود، لیکن بندهای 3-5، 4-5-6 و 5-5-6 مقرره مورد شکایت قابل ابطال تشخیص داده نشد و بنابراین با استعانت از خداوند متعال و به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری در مورد آن به شرح زیر رای صادر میشود.
رای هیات تخصصی
اولاً مطابق ماده 117 قانون مدیریت خدمات کشوریمصوب سال 1386 سازمان تامین اجتماعی به عنوان یک نهاد عمومی غیردولتی از شمول قانون مذکور مستثنی شده است و تابع مقررات استخدامی خاص خود میباشد. ثانیاً به موجب ماده 3 اساسنامه سازمان تامین اجتماعی مصوب سال 1358 هیات وزیران با اصلاحات بعدی آن،آییننامه استخدامی سازمان با پیشنهاد هیات مدیره و تایید شورای عالی تامین اجتماعی و تصویب سازمان امور اداری و استخدامی کشور قابل اجراء خواهد بود و برابر ماده 14 آییننامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی مصوب سال 1386: "ورود به خدمت افراد در سازمان از طریق آزمون کتبی و مصاحبه، گزینش و بر اساس اصل شایستگی صورت میگیرد. ضوابط برگزاری آزمون و گزینش به تصویب هیات مدیره خواهد رسید." و هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی در سال 1395 ضابطه استخدامی را تصویب کرده است. بنابراین از آنجایی که هیات مدیره سازمان صلاحیت تعیین ضوابط اخذ مصاحبه شفاهی طی بند های 3-5 و 4-5-6 و 5-5-6 را داشته و این بندها فراگیر بوده و طی آن امتیاز ویژه ای برای افراد خاص در نظر گرفته نشده است تا تبعیض ناروا محسوب شود، لذا خارج از حدود اختیار و مغایر قانون نبوده و رای به رد شکایت صادر میشود. این رای مستند به بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و تبصره 2 آن صادر و ظرف بیست روز پس از صدور، از سوی ده تن از قضات یا رئیس محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض میباشد.
رضا فضل زرندی - رئیس هیات تخصصی استخدامی