ضمانت اجرای اقامه دعوای نفی ولد در خارج از مهلت

تاریخ دادنامه قطعی: 1400/02/19

پیام: اگر زوجه پس از مرگ زوج و در زمان حیات خود، فردی را به عنوان فرزند مشترک خود و زوج قبول کرده باشد، به گونه ای که نسبت به ذکر نام این فرزند در گواهی انحصار وراثت به عنوان وارث همسرش معترض نبوده باشد دیگر حقی برای وارث وی (خواهر زوجه) در نفی نسب باقی نمی ماند و وراث وی نمی توانند دعوای نفی نسب را به طرفیت فرزند اقامه نمایند.

خلاصه جریان پرونده:

در این پرونده ش. ش. ط. و ح. پ. ز. به وکالت از ص. م. با تقدیم دادخواست به خواسته نفی نسب (نفی ولد از غیر) به طرفیت ش. ش. طرح دعوی نموده و اعلام کرده مورث موکل خانم س. م. و همسر وی ن. ر. ش. در سال 69 خوانده را که طفل باز مانده از زلزله بوده از *با رای دادگاه به سرپرستی قبول نموده اند. پس از فوت همسر مورث موکل و سپس فوت مورث موکل خوانده خود را وارث اعلام نموده تقاضای شهادت شهود و آزمایش dna را دارد. استشهادیه محلی ارائه شده در ص 23 پرونده سه نفر شهادت داده اند که ا. م. ر. ت. فرزند م. ن. ر. بوده است. شعبه *در مورخه 98/9/2 با حضور قاضی مشاور تشکیل جلسه داده است. وکیل خوانده گفته دعوی نفی ولد فقط از ناحیه پدر پذیرفته می‌شود. موکل به خاطر اینکه تنها فرزند خانواده بوده از سربازی با کفالت مادر معاف شده است. وکیل خواهان اظهار داشته موکل خواهر متوفی بوده و تنها ورثه است.خوانده به عنوان طفل از بهزیستی گرفته شده و مدارک سازمان بهزستی وجود دارد. استعلام از بهزیستی رشت و بهداشت خراسان را تقاضا دارم. شهود نیز برای شهادت وجود دارند. و آزمایش dna نیز مورد درخواست است.با استعلام از دادگستری رشت شعبه * به شرح ص 64 اعلام نموده با استعلام از سرپرستی *سابقه ای برای فرزند خواندگی ن. ر. ش. و س. م. یافت نگردید.لیکن اداره بهزیستی گیلان به شرح ص 69 اعلام نموده ن. ر. و همسر وی س. م. در 69/8/28 تقاضای فرزند خوانده داشته و کودک با نام مستعار ه. را با مجوز رییس شعبه *به حضانت پذیرفتند و او را ا. م. نامیدند. جلسه بعدی دادگاه در 99/2/20 تشکیل گردیده و از شهود استماع شهادت شده است. 1 - ع. ع. ش.: ما با خانواده دکتر ر. رفت و امد داشتیم در سال 69 ایشان و خانمش بچه دار نمی شدند رفتند از بهزیستی رودبار گرفتند من 17 ساله بودم. ایشان ا. م. فرزند خوانده اقای ر. است. 2 - س. ح. ا. دی: اقای ر. و همسرش بچه دار نمی شوند. یک روز رفتم خانه ایشان یک بچه 4 - 5 ماهه بود که ص. گفت بچه خواهرم است. رفته اند از بهزیستی اورده اند. 3 - غ. گ.: گفت مرحوم م. با منزل ما ده متر فاصله داشت یک روز بچه را با ایشان دیدم. خانمم گفت مبارک باشد. نمی دانم گفت از خیریه یا از کجا برداشتم تا عصای دستم باشد. دادگاه به موجب دادنامه شماره */ 2/27 با توجه به شهادت شهود و گواهی اداره بهزیستی گیلان مبنی بر پذیرش خوانده به عنوان فرزند خوانده دکتر ر. و همسرش حکم بر نفی ولد و نسب ا. م. ر. ش. نسبت به مورث خواهان س. م. و همسر ایشان ن. ر. صادر نموده است.اقای م. ا. به وکالت از ا. م. ر. ش. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است.و شعبه *به موجب دادنامه شماره * 99/4/23 دادنامه بدوی را تایید نموده است. اقای م. ا. به وکالت از ا. م. ر. ش. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان که صرف نظر از اعتراض به ماهیت دادنامه اعلام نموده خواهان صرفا در حضور نفی نسب نسبت به مورث خود اگر دارای سمت باشد. لیکن نسبت به مرحوم دکتر ر. فاقد سمت قانونی است. و دعوی در این قسمت قابل استماع نبوده که متن لایحه و پاسخ وکیل فرجامخوانده اقای ش. ش. در زمان شور قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره* 99/4/23 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

فرجامخواهی اقای م. ا. به وکالت از ا. م. ر. ش. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 99/4/23 صادره از شعبه *که به موجب ان حکم به نفی نسب و نفی ولد فرجامخواه نسبت به مورث فرجامخوانده س. م. و م. ن. ر. ش. صادر گردیده نسبت به بخشی از دادنامه که حکم به نفی نسب یا ولد فرجامخواه نسبت به مرحوم ن. ر. ش. صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا صرفنظر از اینکه مشارالیه فرزند مرحوم بوده یا به فرزند خواندگی پذیرفته شده باشد. فرجامخواه که خواهر خانم انم. می‌باشد. فاقد هرگونه سمت قانونی برای طرح چنین دعوایی است.و نسبت به مرحوم دکتر ر. هیچگونه سمتی ندارد. و دعوی ایشان در این قسمت قابلیت استماع نداشته است. لذا دادنامه در این قسمت مستندا به بند 2 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی نقض و پرونده جهت رسیدگی به شعبه همعرض دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع میگردد. لیکن در بخش دیگر دادنامه با توجه به اینکه ایراد و اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض دادنامه فرجامخواسته را ایجاب نماید. از ناحیه وکیل فرجامخواه ارائه نگردیده و دادنامه در این قسمت با توجه به گواهی اداره بهزیستی رشت مطابق مقررات و موازین قانونی صادر گردیده است. مستندا به مواد 370 و 396 قانون مارالذکر این بخش از دادنامه فرجامخواسته را با رد فرجامخواهی به عمل امده تایید و ابرام می‌نماید.

با نقض دادنامه و ارجاع به شعبه همعرض، شعبه *به موجب دادنامه شماره * 99/10/9 با این استدلال که بعد از فوت ن. ر. ش. همسرش زنده بوده و می توانسته دعوی نفی نسب را مطرح نماید. و بعد از فوت او این حق به خواهرش (خواهان بدوی) منتقل می‌گردد. لذا خواهان را دارای سمت دانسته و دادنامه بدوی صادره از شعبه *را مبنی بر صدور حکم به نفی نسب فرجامخواه نسبت به ن. ر. ش. تایید نموده است.اقای ا. م. ر. ش. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ وکلای فرجامخوانده ا. و ح. ک. در زمان شور قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره */ 10/9 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

رای شعبه

فرجامخواهی اقای ا. م. ر. ش. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 99/10/9 صادره از شعبه *که به موجب ان حکم به نفی نسب فرجامخواه نسبت به مرحوم ن. ر. ش. صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا: اولا خواهان و وکلای ایشان در دادخواست اولیه صرفا درخواست نفی نسب فرجامخواه را نسبت به مرحومه س. م. به عنوان مورث خواهان ص. م. داده اند و صدور رای بر نفی نسب فرجامخواه نسبت به مرحوم ن. ر. ش. خارج از خواسته خواهان و برخلاف مقررات آیین دادرسی مدنی است.که مورد توجه دادگاه قرار نگرفته است.ثانیا محتویات پرونده حکایت از این دارد. که مرحوم ن. ر. ش. قبل از همسرش خانم س. م. فوت نموده است.در صورتی که این مطلب درست باشد. بدیهی است.گواهی انحصار وراثت نسبت به مرحوم ن. در زمان حیات خانم س. م. صادر گردیده ومرحومه نسبت به گواهی صادره معترض نبوده وارث را پذیرفته است. در فرض صحت این موضوع که ضرورت تحقیق و رفع نقص نسبت به ان وجود دارد. و اینکه مرحومه در زمان حیات خود خوانده را به عنوان وارث همسرش پذیرفته باشد. دیگر حقی برای وارث بعدی ایشان در نفی نسب خوانده نسبت به م. ن. ر. ش. باقی نمی ماند و از این جهت صرفنظر از ایراد اول خواهان فاقد سمت قانونی برای طرح دعوی نیر خواهدبود. لذا با استناد به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌نماید. /ا 400/2/27

شعبه *

رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.