کلاسه پرونده: ه- ع/ 94/1112، 94/1187، 94/1126، 94/1161، 94/1138، 94/1174، 94/1173، 95/13 دادنامه: 116 تاریخ: 18/7/95
مرجع رسیدگی: هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی
شاکی: محمد رضا شمسی و غیره
طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی استان مرکزی - سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران
موضوع خواسته: ابطال بخشنامه 87645/1234 مورخ 20/9/66 سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران
گردش کار: 1- سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران به عنوان سهامدار اصلی نقش اساسی در سیاست گذاری شرکتهای تابعه خود داشته و اعضاء هیات مدیره و مدیر عامل این شرکت (شرکت کمپاین) از سازمان گسترش تعیین شده اند و بنا به دستور و درخواست سازمان گسترش، کارگران این شرکت که مطابق مواد 2 و3 قانون کار، مشمول قانون کار هستیم و طبق ماده 4 قانون تامین اجتماعی باید مشمول قانون تامین اجتماعی باشیم. بالاجبار و به شرط استخدام ما را عضو صندوق آینده ساز کرده اند. لذا بندهای یک و دو بخشنامه مورد خواسته که در الزام شرکتهای تابعه و اجبار عضویت ما در صندوق آینده ساز میباشد خلاف قانون است. 2- مطابق تبصره 2 ماده 11 قانون اصلاح مقررات بازنشستگی مصوب 24/10/80 مجلس، صندوق های بازنشستگی (بیمه های اجتماعی) باید به پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و با تصویب هیات وزیران تاسیس شوند ولی صندوق آینده ساز به پیشنهاد سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و بر اساس نظریه 22/1/56 شورای عالی سازمان تامین اجتماعی تشکیل شده است و این تخلف آشکار سازمان تامین اجتماعی از قانون و ماده 148 قانون کار است که در اجرای قانون به وظایف خود عمل نکرده است. به موجب ماده 148 قانون کار، کارفرما مکلف است مشمولین قانون کار را مطابق قوانین تامین اجتماعی بیمه نماید و مطابق بند 11 ماده یک قانون آیین دادرسی کار، ماده 148 از قواعد آمره است و نباید از آن تخطی کرد، لذا بندهای یک و دو بخشنامه مذکور خلاف قانون وخارج از حدود اختیار میباشد و تقاضای ابطال آن شده است.
خلاصه مدافعات مشتکی عنه: طرف شکایت (سازمان گسترش نوسازی و صنایع ایران) با وصف ابلاغ قانونی پاسخی ارائه نکرده است.
نظریه تهیه کننده گزارش: با عنایت به اینکه صندوق آینده ساز مطابق نظریه 22/1/56 شورای عالی سازمان تامین اجتماعی تشکیل شده است و شکات نیز در دادخواست خود سازمان تامین اجتماعی را طرف شکایت قرار داده اند و لازم بود که با آن نیز تبادل لوایح می کردند ولی انجام نشده است حال پیشنهاد میگردد که نماینده طرفین شکایت و چند نفر از شکات دعوت شوند. تهیه کننده گزارش: آَشورلو
موضوع در جلسه مورخ 6/6/95 هیات تخصصی بیمه ،کار و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری، نظریه هیات به شرح آتی اعلام میگردد.
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت محمد رضا شمسی و غیره به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران به خواسته ابطال بندهای یک و دو بخشنامه 87698/1234 مورخ 20/9/1366 سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، از آنجا که سازمان گسترش و شرکتهای تابعه از جمله شرکت کمپاین در سال 1354 صد در صد دولتی تاسیس گردید و صندوق آینده ساز در سال 1355 با مقررات خاص و مستقل ایجاد شده و بعضی از شرکتهای تابعه سازمان گسترش از جمله شرکت کمپاین در سالهای 80 - 79 به مراجع خصوصی که شرکت کمپاین به آستان قدس رضوی واگذار گردید و کارکنان آنها اختیار دارند که از نظر بیمه و بازنشستگی هر صندوقی که بر اساس قانون ایجاد شده است انتخاب و عضو آن صندوق شوند و در سالهایی که شرکتها واگذار نشده بودند دولتی محسوب شدند، لذا مطابق ماده 188 قانون کار و قانون زمان حاکم یعنی قبل از سال 1369 که الزامی به بیمه کردن کارکنان از جانب کارفرما نبوده و اینکه چون صندوق آینده ساز دارای مقررات خاص میباشد از شمول قانون کار خارج است و الزامی بر مشمول قانون تامین اجتماعی باشند وجود ندارد و اینکه بخشنامه مورد شکایت مربوط به سال 1366 بوده و بعد از واگذاری شرکتهای تابعه سازمان گسترش به بخشهای خصوصی قابلیت اجرایی نداشته است. علیهذا به استناد مراتب فوق الذکر و بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. رای صادره ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان و یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض و رسیدگی در هیات عمومی دیوان میباشد.
نبی اله کرمیرئیس هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری